Alle details: hoe Israël de controle over het wereldwijd Global Sumud Flotilla vloot richting Gaza, overnam

Schepen van de Global Sumud Flotilla, die op internationale wateren door de Israëlische marine werd onderschept, varen voor de kust van de stad Ierapetra op het Griekse eiland Kreta. Foto Reuters

Terwijl de ogen van de wereld gericht waren op de tientallen schepen die probeerden Gaza binnen te dringen, werd er de afgelopen 24 uur achter de schermen een heel ander soort strijd gevoerd: een strijd om het bewustzijn, getimed en nauwkeurig, waarin Israël ernaar streefde zowel de Global Sumud Flotilla (GSF) zelf als haar explosieve potentieel op het internationale toneel te neutraliseren, schrijft The Jerusalem Post.

In Israël werd de vloot gezien als een poging om een ​​bewustzijnscrisis en een politieke crisis te creëren aan de vooravond van de besprekingen over de implementatie van fase II van het vredesplan voor Gaza in de Gazastrook, en om de aandacht af te leiden van de internationale inspanningen om Gaza naar de volgende fase te brengen.

Israëlische functionarissen beschreven een gezamenlijke operatie, ongebruikelijk in omvang, waarbij het ministerie van Buitenlandse Zaken - en niet de woordvoerder van de IDF - het voortouw nam in de informatiecampagne.

"Dit is alweer de vijfde vloot. We hebben onze lessen geleerd," aldus Israëlische functionarissen. Deze keer was de uitdaging complexer, zeiden ze: het betrof een bijzonder grote vloot, met naar verwachting zo'n 100 schepen, in plaats van een kleinere vloot zoals Israël die al eerder had meegemaakt.

Hoe dichter de vloot de kust van Gaza naderde, hoe groter de kans op operationele, politieke en mediaconflicten. Daarom was het volgens de functionaris noodzakelijk om hier in een vroeg stadium op in te spelen.

"Het Israëlische leger weet hoe het operationeel moet handelen, maar het ministerie van Buitenlandse Zaken weet hoe het verhaal aan de wereld moet vertellen - en dat was de informatie- en diplomatieke strijd die de afgelopen 24 uur heeft plaatsgevonden."

Achter de schermen werkten verschillende instanties nauw samen: het ministerie van Buitenlandse Zaken, de afdeling Public Relations, de woordvoerder van het Israëlische leger, de politie, de gevangenisdienst en de bevolkingsautoriteit.

Israëlische functionarissen zeiden dat er, in tegenstelling tot eerdere incidenten, dit keer sprake was van "harmonie" tussen alle betrokken instanties. De operationele archivarissen van de woordvoerderseenheid van het Israëlische leger brachten materiaal vanuit het veld over naar het ministerie van Buitenlandse Zaken, waar het snel werd omgezet in informatiemateriaal, berichten voor sociale netwerken en politieke briefings.

De Israëlische lijn is gebaseerd op drie centrale boodschappen. De eerste: de ontkenning van de legitimiteit van de vloot. Volgens de boodschap die aan de wereld is overgebracht, zijn de organisaties die momenteel de humanitaire hulpverlening in Gaza coördineren internationale mechanismen, onder leiding van de Gaza Board of Peace en het Civil-Military Coordination Center (CMCC), en geen particuliere vlootbeheerders.

Volgens Israëlische functionarissen is er via de officiële internationale kanalen, die zijn opgezet naar aanleiding van het plan van de Amerikaanse president Donald Trump voor Gaza, meer dan anderhalf miljoen ton humanitaire hulp en duizenden tonnen medische apparatuur naar de Gazastrook gebracht.

"De vloot vult geen humanitair vacuüm op, het is allemaal een show," benadrukte Jerusalem.

Het tweede bericht was gericht aan elementen die door Israël werden aangewezen als de drijvende krachten achter de vloot. Israël beweerde dat Hamas de aanjager van het initiatief was, in een poging de aandacht af te leiden van de internationale druk om te ontwapenen en politieke vooruitgang te dwarsbomen.

"Dit is geen onschuldig burgerinitiatief, maar een georkestreerde actie," aldus Israëlische functionarissen.

De derde boodschap richtte zich op de deelnemers zelf, en die sloeg snel aan. Het ministerie van Buitenlandse Zaken koos voor een ongebruikelijke, bijna satirische formulering, die alom werd besproken: de vloot werd bestempeld als de "condoomvloot".

Documenten van de IDF - die rechtstreeks aan het ministerie van Buitenlandse Zaken werden overhandigd - toonden items zoals condooms en drugs, naast verslagen van recreatieve activiteiten aan boord.

"We hoefden niets te verzinnen," zeiden Israëlische functionarissen. "We hoefden de wereld alleen maar te laten zien wie de mensen waren en wat daar gebeurde." De boodschap werd via sociale media verspreid en al snel overgenomen, waarbij men probeerde de vloot af te schilderen als een provocerende public relations- stunt in plaats van een humanitaire operatie.

Parallel aan de informatiecampagne werd een intensieve diplomatieke inspanning geleverd. Het keerpunt kwam met een ongebruikelijke aankondiging van de Raad van Vrede.

De raad oordeelde feitelijk dat het het adres was voor humanitaire hulp in Gaza en bekritiseerde de vloot als een daad van zelfpromotie in plaats van oprechte zorg voor de inwoners van de Gazastrook.

Israëlische functionarissen waren van mening dat een dergelijke aankondiging niet zomaar uit de lucht kwam vallen, maar het resultaat was van stil diplomatiek werk van het ministerie van Buitenlandse Zaken in de omgang met internationale instanties.

Direct daarna volgde de actie van minister van Buitenlandse Zaken Gideon Sa'ar, die de cirkel rondmaakte: een aankondiging dat de activisten naar Griekenland zouden worden overgebracht en niet naar Israël, zonder dat er slachtoffers zouden vallen.

De beslissing om de activisten naar Griekenland over te brengen in plaats van een langdurige detentie in Israël te organiseren, was bedoeld om bij voorbaat het beeld te voorkomen dat de organisatoren van de vloot voor ogen hadden: buitenlandse activisten die geconfronteerd werden met de Israëlische politie, camera's, rechtszittingen en wereldwijde krantenkoppen.

Vanuit Israëls perspectief was het een zet bedoeld om de situatie te kalmeren voordat deze zou uitmonden in een nieuwe politieke demonstratie.

Het resultaat was, volgens Israëlische bronnen, een vrijwel volledige neutralisatie van de imagoschade in minder dan 24 uur. "Het was een voortrollende informatiemijn", aldus een bron. "En deze keer zijn we erin geslaagd om die op tijd onschadelijk te maken."

In reactie op Sa'ars besluit om de deelnemers aan de flottielje naar Griekenland te deporteren, heeft minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben-Gvir vrijdag een krachtige verklaring afgegeven waarin hij zich uitspreekt tegen het besluit om de activisten van de flottielje niet naar Israël te brengen.

In zijn verklaring suggereerde Ben-Gvir dat bedreigingen vanuit Turkije een van de factoren waren die tot de deportatie van de deelnemers hebben geleid.

Hij noemde het een "boodschap van zwakte jegens Israëls vijanden en de verspreiders van antisemitisme in de wereld" en beweerde dat het "in strijd was met eerdere discussies en de beslissingen van alle beroepsorganisaties om de deelnemers aan de vloot te arresteren."

Na de aankondiging vertelde Ben Gvir aan Maariv dat de betrokken instanties – samen met het Israëlische leger en de gevangenisdienst – zich een hele maand lang hadden voorbereid om de activisten van de flottielje in Israël vast te houden, te arresteren en naar gevangenissen over te brengen.

Volgens hem omvatte het oorspronkelijke plan ongeveer 1.000 activisten.

Volgens een hooggeplaatste bron vonden er gisteren twee kleine kabinetsvergaderingen plaats over het besluit om de activisten te arresteren. Premier Benjamin Netanyahu en Sa'ar hebben echter, zonder overleg met het kabinet, besloten om hen niet te arresteren.