Galilee Medical Center: voor het eerst in Israël is bij 4 vrouwen een kunstmatige urinesfincter geïmplanteerd met behulp van robotchirurgie

Prof. Lior Lowenstein en dr. Susana Mustafa-Mikhail tijdens een operatie in het Galilee Medical Center. Foto: Roni Albert

Enkele weken geleden werden in Israël voor het eerst vier robotgestuurde operaties uitgevoerd om een ​​kunstmatige urinesfincter te implanteren bij vrouwen met ernstige incontinentie. De ingreep vond plaats op de afdeling Verloskunde en Gynaecologie van het Galilee Medical Center in Nahariya. Hoewel de procedure vooral bekend is van de toepassing bij mannen, wordt deze momenteel slechts in een beperkt aantal ziekenhuizen wereldwijd aan vrouwen aangeboden, meldt Ynet.

De techniek heeft nu Israël bereikt en werd daar voor het eerst toegepast op vier vrouwen van 44 tot 75 jaar, die al meerdere operaties hadden ondergaan om de aandoening te behandelen. Voor hen was dit een laatste redmiddel.

"Dit is een doorbraak," aldus prof. Lior Lowenstein, directeur Verloskunde en Gynaecologie van het Galilee Medical Center, adjunct-decaan Onderwijs en hoofd van de Azrieli School of Medicine aan de Bar-Ilan Universiteit.

“Waar ik deze vrouwen voorheen niets meer kon bieden, kunnen we nu nieuwe therapeutische mogelijkheden openen. De operatie zelf vertegenwoordigt hoop waar die er voorheen niet was.”

Stressincontinentie (SUI), een aandoening die drie keer vaker voorkomt bij vrouwen dan bij mannen, is vaak het gevolg van een intrinsieke sluitspierdeficiëntie (ISD). "Het kan worden veroorzaakt door meerdere bevallingen, instrumentele bevallingen, eerdere operaties of genetische factoren, en heeft een ernstige impact op de kwaliteit van leven", legt prof. Lowenstein uit.

Urine-incontinentie valt over het algemeen in twee categorieën uiteen: stressincontinentie, die optreedt tijdens lichamelijke activiteit, hoesten of lachen; en een overactieve blaas, gekenmerkt door plotselinge aandrang en frequent urineren, inclusief nachtelijke toiletbezoekjes, legt professor Lowenstein uit.

De eerstelijnsbehandeling bestaat meestal uit bekkenbodemfysiotherapie. In ernstigere gevallen of wanneer de therapie niet aanslaat, kunnen chirurgische opties zoals een midurethrale sling (waarbij een synthetische band onder de urethra wordt geïmplanteerd om deze te ondersteunen en urineverlies bij verhoogde druk in de buik te voorkomen) worden overwogen, voegt hij eraan toe.

Maar wanneer deze methoden falen, worden de opties beperkt. "We lopen vaak tegen een doodlopende weg aan", aldus professor Lowenstein. "Veel vrouwen moeten leren leven met de aandoening, die hun dagelijks leven, intimiteit en sociale participatie ernstig beïnvloedt. Velen vermijden bepaalde activiteiten helemaal."

Hoewel kunstmatige urinesfincters al tientallen jaren bij mannen worden gebruikt, maakten anatomische verschillen en de technische complexiteit het tot nu toe moeilijk om deze optie ook aan vrouwen aan te bieden. De procedure houdt in dat een apparaat wordt geplaatst dat de functie van een natuurlijke sfincter nabootst, waardoor gecontroleerd urineren mogelijk is.

Bij mannen is dit eenvoudiger vanwege de uitwendige structuur van de urethra, terwijl bij vrouwen een open operatie voorheen de enige optie was, wat het risico op complicaties verhoogde.

Van links naar rechts: Dr. Susana Mustafa-Mikhail, Prof. Gilles Karsenty, Prof. Lior Lowenstein. De in Frankrijk opgedane kennis wordt nu gebruikt om de procedure in Israël uit te voeren.(Foto: Galilee Medical Center

Professor Lowenstein merkt echter op dat de wijdverspreide toepassing van robotondersteunde implantatietechnieken in de afgelopen jaren een aanzienlijke verschuiving teweeg heeft gebracht, waardoor de beeldvorming en de controle van de chirurgische instrumenten die worden gebruikt voor precieze operaties rond de blaasnek zijn verbeterd. Hierdoor bestaat de mogelijkheid om chirurgisch letsel en complicaties te verminderen. De innovatieve procedure werd uitgevoerd met behulp van de Da Vinci-robot.

Professor Lowenstein legt uit dat het implanteren van de kunstmatige sluitspier "vergelijkbaar is met het plaatsen van een ring rond de uitgang van de blaas, die open of gesloten kan worden gehouden. Wanneer de ring gesloten is, oefent deze druk uit op de blaasbuis van buitenaf, waardoor de blaas niet leeg kan lopen of kan lekken. Het is als een feestballon met een strak dichtgebonden lint, zodat er geen lucht ontsnapt. Als je wilt plassen, is er een knop waarmee je het ventiel opent."

De operaties werden uitgevoerd door dr. Susana Mustafa-Mikhail, hoofd van de afdeling urogynecologie en bekkenbodemreconstructieve chirurgie van het Galilee Medical Center, in samenwerking met prof. Gilles Karsenty van het Universitair Ziekenhuis Aix-Marseille in Frankrijk.

“Prof. Karsenty is een vooraanstaand uroloog en een van de meest vooraanstaande experts ter wereld op dit gebied. Voor de operaties reisden dr. Mustafa-Mikhail en ik naar Israël om daar twee dagen lang met hem samen te werken tijdens de operaties. Een paar maanden later kwam hij ons assisteren bij de eerste operatie in zijn soort in Israël”, aldus prof. Lowenstein.

Alle vier patiënten ondergingen 24 uur na de operatie een röntgenfoto van het bekken om de correcte plaatsing van het apparaat te controleren. Wekelijkse controles lieten geen complicaties zien en de artsen verwachten de sluitspierpompen binnen een week te kunnen activeren, waardoor volledige controle over het urineren mogelijk wordt.

Professor Lowenstein benadrukte dat dit een zeer complexe procedure is die aanzienlijke chirurgische expertise en nauwgezette follow-up vereist. "Dit is geen wondermiddel. Het maakt deel uit van een groter therapeutisch proces dat een periode van aanpassing, begeleiding en follow-up omvat."

De afdeling Verloskunde en Gynaecologie benadrukte het belang van bewustwording over urinewegaandoeningen, die vaak onbesproken blijven ondanks hun ernstige gevolgen voor het dagelijks leven. De samenwerking met prof. Karsenty maakt deel uit van de bredere inspanningen van de afdeling om wereldwijde kennis en standaarden in de klinische praktijk te integreren.

Volgens professor Lowenstein en dr. Mustafa-Mikhail zou het succes van deze operaties de weg kunnen vrijmaken voor meer van dergelijke ingrepen bij vrouwen: "Dit hulpmiddel verbetert de levenskwaliteit aanzienlijk, waardoor de afhankelijkheid van maandverband, sociaal isolement en fysieke beperkingen afnemen."