VIDEO: Deskundigen herstellen de oude woestijnwijnindustrie van Israël met Byzantijnse druiven

Byzantijnse druiven groeien in het Advat Nationaal Park. Foto: Herzl Yosef / Israel Nature and Parks Authority

In een historische stap in het Avdat Nationaal Park in de Negevwoestijn in het zuiden van Israël, zetten medewerkers van de Israel Nature and Parks Authority afgelopen zaterdag een nieuwe stap om een 1500 jaar oud erfgoed terug te geven aan het land.

Onderzoekers van de Universiteit van Haifa , die de val van het Byzantijnse Rijk bestudeerden, ontdekten jaren geleden druivenpitten in een afgesloten grot op de archeologische vindplaats Avdat. Vastbesloten om wat ooit werd beschouwd als 's werelds beste wijn nieuw leven in te blazen, identificeerden ze de genetische eigenschappen van deze oude wijnstokken, waarmee ze de weg vrijmaakten voor dit ambitieuze project.

De oogst van de Dabouki-druivensoort van de wijngaard werd met de hand gedaan, onder leiding van Dr. Lior Schwimmer, erfgoedfunctionaris van het zuidelijke district van Israël en regionaal archeoloog. "De Byzantijnen in de Negev waren een machtsfactor", legde Dr. Schwimmer uit.

Ze produceerden wijn in de laaglanden en kustvlakten, maar in de Negev was dat uitzonderlijk. Voordien leverde de Negev weinig meer op dan geiten of koper. Toch slaagden ze erin om op grote schaal wijn te produceren, miljoenen liters, en die naar Europa te exporteren.

"Er zijn veel theorieën over hoe die wijn smaakte. Hij werd anders gemaakt, zonder zwavel. Tegenwoordig zouden we hem misschien onaangenaam noemen. We weten het eigenlijk niet. Nu gebruiken we koudperstechnieken, zelfs aardewerken vaten, en dan komen we er ook wel. De volgende stap is om hun productiemethoden na te bootsen met behulp van oude gereedschappen," zei hij.

https://www.youtube.com/watch?v=ruOSc2y8vDM

Dr. Schwimmer voegde er enthousiast aan toe: "We hebben geoogst met behulp van oude methoden, en niet alle druiven waren rijp. Dat is typisch voor oude variëteiten, die op verschillende tijdstippen rijpen. We moesten bijna elke tros proeven om te beslissen of we hem moesten laten staan of plukken." In totaal werd er bij Avdat ongeveer 20 kilo druiven geoogst, genoeg voor ongeveer 12 flessen.

Wie een fles wil bemachtigen, moet geduld hebben, want dit is nog een experiment. Naast de Debuki-variëteit omvat de wijngaard ook Bar- en Siriki-druiven, verspreid over zeven terrassen. "Het is geen grote hoeveelheid, slechts enkele tientallen kilo's om ons inzicht te geven in het proces. Over twee of drie weken oogsten we de Bar- en Siriki-druiven," aldus Dr. Schwimmer.

De wijn wordt gemaakt door Gidi Talmor, een hightechprofessional uit Moshav Lachish die jaarlijks een paar honderd flessen zelfgemaakte wijn produceert, waarvoor hij druiven van boeren uit de Negev- of Zichron Yaakov-regio betrekt. "De manier waarop ik wijn maak, sluit aan bij het verhaal van de wijngaard", aldus Talmor.

Ik produceer het zonder inmenging van buitenaf. Moderne wijnmakerij omvat filtratie, schaduw, zwavel en gist. Vroeger gebruikten ze aarden potten, geen houten vaten, die de smaak van de druiven beïnvloeden. Ik houd het simpel en laat de druiven en de natuur hun werk doen. Hopelijk is het goed zo.

Gadi Talmor met de herwonnen druiven. Foto Israel Nature and Parks Authority

Onderzoekers, die nu ook als boeren fungeren, krijgen steun van Pinto Winery in Yeruham. Deze wijnmakerij had gehoopt mee te kunnen doen aan het eerste experiment, maar dat kon niet vanwege de orlah-status van de wijngaard, een Joodse wet die het gebruik van fruit gedurende de eerste drie jaar verbiedt.

Volgend jaar zal de wijnmakerij meedoen, aangezien de wijngaard koosjer zal zijn. De oogst van Bar en Siriki zal worden gedeeld met wijnmakerijen in de Negev Hooglanden. "Volgend jaar zal de wijngaard bruikbaar zijn en zullen we dieper in het experiment duiken", beloofde Dr. Schwimmer.

De Israëlische Natuur- en Parkautoriteit heeft ook stekken verzameld van oude vijgenbomen in boomgaarden in de Negev, waaronder Nahal Akrab en de Hamranberg, naast olijfstekken van Har Boker en Nahal Zavitan, die de komende maanden geplant zullen worden. Dit alles in combinatie met oude granaatappelbomen.

Dr. Schwimmer schatte dat het experiment ongeveer 100 flessen zal opleveren, met een doel van 800 flessen volgend jaar. "Ik ben ongelooflijk enthousiast. We werken hier al twee jaar aan, met een druivenras dat hier al eeuwen niet meer wordt verbouwd.

Alles is een primeur. Deze wijngaard is als een baby. Een fles wijn vasthouden voelt als een verre droom, maar het komt steeds dichterbij. Uiteindelijk dromen we van een aarden kruik met oude Byzantijnse wijn, nemen een slokje en zeggen: 'Wauw, die is heerlijk.'