De belangrijkste machtsdriehoeken: de generaals en hoge functionarissen die de beslissingen nemen in Iran
- Joop Soesan

- 8 uur geleden
- 4 minuten om te lezen

Van linksboven: Mohammad Baqer Zolfaqdar, de Iraanse opperleider Mojtaba Khamenei, Ahmad Vahidi en Yahya Rahim Safavi. Foto Reuters
Volgens een bericht in de New York Times van vorige week neemt Mojtaba Khamenei beslissingen in overleg met zijn naaste kring van hoge functionarissen. Zijn vrienden worden gezien als collega's en niet als ondergeschikten, in tegenstelling tot de situatie onder Ali Khamenei, meldt N12News..
Deze hoge generaals functioneren feitelijk als "bestuursleden" en niet als adviseurs van de CEO zoals in het verleden, en beslissingen worden gezamenlijk genomen en niet uitsluitend door de Opperste Leider alleen.
Volgens diverse interpretaties en analyses werd Mojtaba Khamenei aangesteld onder druk van de Revolutionaire Garde. Ofwel voelt hij zich aan hen verplicht, ofwel heeft hij vanaf het begin geen werkelijke invloed op de gang van zaken en speelt hij slechts een rol in een groter geheel, waarin zij de beslissingen nemen.
Wie neemt de beslissingen?
Vóór het begin van de oorlog werd Ahmad Vahidi benoemd tot plaatsvervangend commandant van de Revolutionaire Garde onder Mohammad Fakhpour, die omkwam bij de openingsaanval waarbij Ali Khamenei stierf. Vahidi wordt beschouwd als een aanhanger van het radicale kamp in Iran en volgens een reeks berichten van de afgelopen weken is hij voortdurend in conflict met president Massoud Fakhrishian.

Ahmad Vahidi. Foto Reuters
Vahidi was onder meer minister van Defensie en Binnenlandse Zaken in de regering van president Ebrahim Raisi. In een gesprek met N12 schatte dr. Danny Sitrinowicz dat hij extremer was dan zijn voorgangers.
Vahidi wordt, in zijn rol als commandant van de Quds-eenheid van de Revolutionaire Garde, beschouwd als het brein achter de dodelijke aanslag op het Joodse gemeenschapsgebouw in Buenos Aires in juli 1994, waarbij 85 mensen werden vermoord.
Mohammad Baqer Zolfaqar een relatief onbekende figuur, werd benoemd in de plaats van Ali Larijani, die tijdens de oorlog omkwam bij een aanval van het Israëlische leger. Hij wordt beschouwd als een hoge veiligheidsfunctionaris die nauw verbonden is met de kern van de macht van de Revolutionaire Garde binnen de Iraanse leiding.

Mohammad Baqer Zolfaqdar. Foto Reuters
Tot de functies die Zulfikar in het verleden bekleedde, behoren: commandant van het Ramadan-hoofdkwartier van de Revolutionaire Garde (dat zich bezighoudt met operaties buiten de Iraanse grenzen), stafchef van de Revolutionaire Garde, plaatsvervangend commandant van de Revolutionaire Garde, plaatsvervanger voor Basij-zaken in de generale staf van de strijdkrachten, viceminister van Openbare Veiligheid, waarnemend minister van Binnenlandse Zaken en secretaris van de Raad voor het Beveiligen van de Belangen van het Regime in Iran.
De senior militaire adviseur Yahya Rahim Safavi, die onder Ali Khamenei diende en tot op de dag van vandaag een centrale rol speelt. Hij was commandant van de Revolutionaire Garde van 1997 tot 2007.

Yahya Rahim Safavi
Volgens diverse berichten is hij van mening dat de macht en afschrikking van Iran sterk en belangrijk blijven en verder moeten worden ontwikkeld. Hij richt zijn activiteiten op het benutten van de macht van Iran om het voortbestaan van het regime te verzekeren, en is een voorvechter van de these dat ballistische raketten en extra luchtmachtcapaciteiten moeten worden ingezet om de macht en het voortbestaan van Iran te waarborgen.
Volgens de New York Times vormen de drie hoge generaals, Vahidi, Zolfaghar en Safavi, de centrale machtsdriehoek in Iran. Ze opereren naast, en niet onder, Opperste Leider Mojtaba Khamenei. Deze generaals beschikken over grote macht dankzij hun controle over het veiligheidsapparaat, de inlichtingendiensten en de economie, evenals hun connecties met gewapende terroristische organisaties in de regio. Zij bepalen de militaire strategie van Iran, het gebruik van middelen en de diplomatieke stappen.
De extra machtsdriehoek - die de innerlijke arena beïnvloedt
Naast de driehoek Vahidi-Zolfaghar-Safawi ontstaat er een nieuwe machtsdriehoek: parlementsvoorzitter Mohammad-Baqer Qalibaf, voormalig hooggeplaatst officier van de Revolutionaire Garde en adviseur van Opperleider Hossein Ta'ab, en hooggeplaatst officier van de Revolutionaire Garde Mohsen Rezaei, die onlangs is benoemd tot naaste adviseur van Mojtaba Khamenei.

Parlementsvoorzitter Mohammad Baqer Qalibaf. Foto Reuters
Een voormalig hooggeplaatst officier van de Revolutionaire Garde, Hussein Ta'ab die aan het hoofd stond van de inlichtingendienst van de Garde en bekendstaat als de leider van Irans pogingen om Israëliërs in Turkije en andere landen te schaden. Ta'ab heeft de afgelopen jaren gediend als adviseur van Opperste Leider Ali Khamenei. Volgens berichten staat Ta'ab persoonlijk dicht bij Mojtaba en helpt hij hem bij de besluitvorming en het besturen van het land.

Hussein Ta'ab. Foto Reuters
Mohsen Rezaei, een hoge officier van de Revolutionaire Garde die tijdens de oorlog werd aangesteld als naaste adviseur van Mojtaba. De afgelopen weken heeft hij zich gepositioneerd als een oorlogszuchtige en extremistische figuur. Hij verschijnt regelmatig op televisie met strijdlustige uitspraken tegen Israël en de VS, en voert bijvoorbeeld het pleidooi aan voor het sluiten van de Straat van Hormuz.

Mohsen Rezaei. Foto Reuters
Aan de kant geschoven
De Iraanse president Massoud Pazakhian: Sinds het begin van de Islamitische Revolutie is het bekend dat de rol van de Iraanse president ondergeschikt is aan die van de Opperste Leider, en dat hij zich primair bezighoudt met het besturen van de binnenlandse aangelegenheden van het land, maar geen gezag heeft op het gebied van buitenlandse zaken en veiligheid. Ondanks dit alles hebben de machtswisseling in Iran onder Mutaba en de versterking van de macht van de generaals de handelingsruimte van de president verder beperkt

Iraanse president Masoud Pazakhian. Foto Reuters
Nog voordat de oorlog begon, tijdens de protesten in januari, zei de president al dat hij de secretaris van de Nationale Veiligheidsraad, Ali Larijani, zou "adviseren" de internetbeperkingen op te heffen. De afgelopen weken berichtte de oppositiezender "Iran International" over zijn verhitte confrontaties met de commandant van de Revolutionaire Garde, waarbij hij als winnaar uit de strijd kwam. Het is duidelijk dat zijn huidige rol vooral gericht is op het besturen van het land in dienst van de burgers en het onderhouden van de band tussen de overheid en de burgers.
Ook hij heeft aan aanzien ingeboet, en recente bezoeken aan Pakistan afgelopen weekend hebben dit onderstreept – toen hij uiteindelijk niet met Trumps gezanten Witkoff en Kushner sprak. Hoewel hij voorheen de onderhandelingen met de VS leidde, is hij bij veel recente stappen buitengesloten en heeft Qalibaf feitelijk zijn plaats ingenomen. Volgens de New York Times werden zijn standpunt en dat van de president zelfs bij belangrijke beslissingen, zoals het stopzetten van de gesprekken, niet geaccepteerd.





Opmerkingen