'Je hoort iemands laatste momenten': de ingenieurs ontcijferen de 'zwarte dozen' van het Israëlische leger op het slagveld

Van rechts naar links: Maj. T., Maj. M., burgerwerknemer A. en Lt. Col. T. Foto: Elisa Ben Kimon

Op het eerste gezicht lijkt de basis in centraal Israël nauwelijks op een geheime faciliteit waar belangrijke beslissingen worden genomen, schrijft Ynet.

Maar binnen de bescheiden, verplaatsbare gebouwen bevinden zich de mensen zonder wie een groot deel van het beeld van het slagveld onduidelijk zou blijven: soldaten, officieren en burgerpersoneel van het Ministerie van Defensie, wier algoritmische en technische vaardigheden in de particuliere sector enorme salarissen zouden kunnen opleveren, maar die er in plaats daarvan voor kozen om het brein te zijn achter de Merkava en de Directie Gepantserde Voertuigen van het Ministerie van Defensie.

Tot nu toe zijn ze grotendeels buiten beeld gebleven. Nu spreken ze over de cruciale rol die ze sinds 7 oktober hebben gespeeld: het demonteren, analyseren en decoderen van de ‘zwarte dozen’ van Merkava-tanks, Namer-pantserwagens en Eitan-pantservoertuigen die in de strijd beschadigd raakten. Ze behoren tot de eersten die de laatste seconden van het leven van soldaten horen, wanhopige radioberichten opvangen en de hoeken reconstrueren van waaruit vijandelijk vuur insloeg.

Ingenieurs onder vuur

Normaal gesproken is het directoraat het nationale orgaan van Israël dat verantwoordelijk is voor de ontwikkeling, productie en restauratie van gepantserde gevechtsvoertuigen. Toen de oorlog uitbrak, kreeg het echter een buitengewone missie op een ongekende schaal.

“De beelden van de pantservoertuigen die tijdens de eerste verdedigingsgevechten werden ingezet, de beelden die u later in de media zag, waren het resultaat van het nauwgezette werk dat onze mensen in de eerste dagen van de oorlog hebben verricht”, herinnerde luitenant-kolonel M., hoofd van de software- en cyberafdeling van het directoraat, zich. “Maar achter de data die we downloadden, ging een complexe, gevaarlijke operatie schuil onder vuur in het hart van de gevechtszone nabij Gaza. We kregen een dringende opdracht om ter plaatse de commandoposten en tanks te bereiken en video-, audio- en telemetriebestanden uit hun cruciale systemen te halen. Het doel was om mogelijke aanwijzingen over gijzelaars te vinden en te reconstrueren wat er tijdens de gevechten was gebeurd.”

Luitenant-kolonel M. stelde een speciaal team samen. Samen met majoor Michael, hoofd van de sectie elektrische systemen, trokken software- en cyberofficieren kogelwerende vesten en helmen aan, bewapenden zich en vertrokken naar het zuiden met laptops, communicatieapparatuur en harde schijven.

"Dit is absoluut niet iets waar software-engineers tijdens hun reguliere diensttijd voor worden opgeleid," aldus luitenant-kolonel M.

Vanwege het gevaar was een ongebruikelijk hoge autorisatie vereist om hoge functionarissen van de inlichtingendienst rechtstreeks naar de gevechtszone te sturen. Eenmaal in het zuiden aangekomen, klommen de ingenieurs op voertuigen die aan de gevechten hadden deelgenomen en maakten ze verbinding met hun computersystemen. De volgende dag kwamen er berichten binnen over extra Namers die beschadigd waren geraakt tijdens hevige gevechten.

Twee Shin Bet-agenten en een groep gevechtstroepen werden ingezet om de ingenieurs te beschermen terwijl ze in onbeschutte gebieden werkten.

In de donkere, beschadigde bemanningscompartimenten voerde het team wat leden omschrijven als "technologische chirurgie" uit: ze haalden de volledige inhoud van de zwarte dozen van de voertuigen eruit en stuurden de gegevens rechtstreeks naar de commandant van het Zuidelijk Commando en het personeel dat betrokken was bij de zoektocht naar vermiste personen.

De informatie leverde niet alleen cruciale aanwijzingen op over vermiste personen en gijzelaars, aldus de directie, maar hielp ook vast te stellen dat de bemanningen in de voertuigen hevig hadden gevochten. Dit weerlegde de geruchten die in de verwarring van de eerste dagen de ronde deden, namelijk dat sommige posities simpelweg waren verlaten.

Hoe een veldslag wordt gereconstrueerd

Na de eerste dagen van gevechten werd het onderzoeksproces beter georganiseerd en werd een speciaal operationeel centrum opgericht.

Luitenant-kolonel T., hoofd van de controleafdeling van het directoraat, zei dat de teams die het veld in werden gestuurd, in twee groepen waren verdeeld. "Een team van software- en elektrotechnici verzamelt de ruwe informatie, navigatiegegevens en opnames, terwijl een tweede team van werktuigbouwkundigen en materiaalkundigen een fysieke ballistische analyse uitvoert van de inslaghoek, het type wapen dat door de vijand werd gebruikt en de schietafstand."

Die bevindingen leidden tot onmiddellijke technologische veranderingen. Toen de eenheid in de beginfase van de oorlog het toenemende gebruik door Hamas van drones die explosieven afwierpen vaststelde, ontwikkelde de directie de "pergola"-beschermingsconstructie die boven gepantserde voertuigen werd geïnstalleerd. Volgens de directie elimineerde deze constructie de dreiging die dergelijke drones voor die voertuigen vormden.

Achter de schermen ontwikkelden ingenieurs ook geavanceerde software met kunstmatige intelligentie die audio, video en telemetrie kon combineren in één onderzoeksomgeving.

Een beschadigde IDF-tank aan de grens met Gaza tijdens de aanval van 7 oktober. Foto AP

"In de eerste dagen kwamen er zo'n 40 zwarte dozen per dag binnen", aldus A., een burgercomputertechnicus bij het directoraat. "Aanvankelijk transcribeerden we alles handmatig, uur in uur. De software die we ontwikkelden, maakt een tijdlijnsimulatie en vertelt het volledige verhaal van de slag."

Voor de families van gesneuvelde soldaten kan de technologische reconstructie een diepgaande betekenis hebben. Majoor T., hoofd van de sectie vuurleidingssystemen, zei dat de ingenieurs niet rechtstreeks met de nabestaanden communiceren, maar wel zien hoe belangrijk het voor hen is om te begrijpen wat er in de laatste momenten van hun dierbaren is gebeurd.

"Ze vragen om alle mogelijke informatie," zei hij. "Het is een complete puzzel waar ze maanden aan werken, en ineens vinden ze bij ons het ontbrekende stukje."

De dagelijkse blootstelling aan digitaal forensisch materiaal brengt ook aanzienlijke psychologische kosten met zich mee.

"Uiteindelijk hoor je iemand in de laatste seconden van zijn leven," zei majoor M. "Hij spreekt via de radio en niemand antwoordt. Er is alleen maar ruis. Dat is een heel moeilijk moment dat me altijd bijblijft. Hij roept de namen van zijn vrienden, die al dood zijn."

In de hoop geen stem te herkennen

Vanwege de gevoeligheid van het materiaal worden de namen van de soldaten bij de ingenieurs doorgaans niet vermeld. In plaats daarvan worden ze in de opnames alleen geïdentificeerd aan de hand van hun operationele functie, zoals commandant, chauffeur of lader.

Maar in de hechte Israëlische samenleving zijn pijnlijke ontmoetingen soms onvermijdelijk. A. zei dat er altijd de angst bestaat dat iemand in het team een ​​bekende stem herkent, en bij één gelegenheid werd die angst werkelijkheid.

"Een familielid van een van onze teamleiders zat in een tank die geraakt werd", zei hij. "Zodra we dat begrepen, werd de teamleider onmiddellijk ontheven van alle werkzaamheden die met dat voertuig te maken hadden."

Naast het reconstrueren van veldslagen en het ontwikkelen van nieuwe beschermingssystemen, zijn de bevindingen van het directoraat ook van belang gebleken in internationale en juridische onderzoeken. De analyse van vuurhoeken en ballistiek heeft bewijsmateriaal geleverd in gevoelige onderzoeken, waaronder het onderzoek naar de tankgranaat die op Pessi's huis in Kibboets Be'eri werd afgevuurd, en is gebruikt bij het formuleren van officiële reacties van het Israëlische leger op beschuldigingen aan het adres van Israël in het buitenland.

De ingenieurs hebben ook enkele van de dodelijkste incidenten van de oorlog onderzocht. In één geval kwamen elf soldaten van de Givati-brigade van het Israëlische leger om het leven toen een Namer-pantserwagen werd geraakt. Het gedetailleerde technische onderzoek hielp vaststellen wat er was gebeurd.

"Het is een verschrikkelijke gebeurtenis die me niet loslaat", aldus majoor M., hoofd van een softwareafdeling. "Dagenlang heb ik nagedacht over wat daar gebeurd was en of de systemen die we hadden ontwikkeld wel goed genoeg waren. Uiteindelijk begrepen we dat er vanuit een zeer specifieke hoek was geschoten. Het is een zaak die ik constant met me meedraag terwijl ik werk aan het verbeteren van de bescherming van de soldaten."

"Hier zijn ingenieurs en ontwikkelaars die in het burgerleven veel geld zouden kunnen verdienen," zei ze. "Maar zoals een van hen het verwoordde: 'De zingeving die we hier vinden, zouden we nergens anders vinden.'"