N12News: Op papier een veelbelovende start, in de praktijk een complete chaos, zo werd de Northern Reconstruction Administration een politiek feestje

Foto N12News

In Moshav Shtula stond de tijd stil op de dag dat de raket insloeg. Dudu Hatan dwaalt tussen de ruïnes van wat ooit zijn huis en het legendarische restaurant van zijn moeder was, haar nagedachtenis een zegen.

Tweeënhalf jaar zijn verstreken, maar de geur van het vuur en de aanblik van de roetige muren zijn nog steeds hetzelfde. "Het is nog steeds zo, in dezelfde staat," zegt hij pijnlijk, terwijl hij kijkt naar de plek die ooit bruiste van leven en nu slechts een stille herinnering is aan een eindeloze oorlog. Hij is naar Nahariya verhuisd, komt alleen 's avonds naar Shtula om eieren te rapen en ziet hoe zijn huis onderdeel wordt van een strook spookhuizen.

Het verhaal van Dudu is het verhaal van het hele noorden. Een hele regio die wacht op herstel, op vooruitgang, op iets dat de kinderen naar huis zal brengen. Maar ter plekke gebeurt er niets. "Er is hier geen beweging," zegt hij, "Er is niets in de moshav zelf, ik kan je een rondleiding geven. Een zwembad, een voetbalveld, een pretpark - basisvoorzieningen die er niet zijn. Misschien 50 procent van de bewoners is teruggekeerd, niet meer dan dat. Mijn kinderen hebben hier niets om naar uit te kijken. Alles is verlaten."

"Deze regio van het land heeft een aanzienlijke breuk doorgemaakt."

Dit gevoel, dat de staat simpelweg niet aanwezig is bij de gebeurtenissen, klinkt ook door in Kiryat Shmona, ten zuiden van de stad. Het gemeentelijke stadion, dat tijdens de oorlog beschadigd raakte en nog steeds in ruïnes ligt, is het centrale symbool van de stad geworden. "Het stadion is een spiegelbeeld van wat hier gebeurt," zegt Herzl Ben Asher, een inwoner van de stad. "Weer een dag, weer een week, weer een maand, en er gebeurt niets concreets. De stad komt niet in beweging, de stad kwijnt weg, de stad leeft van verhalen."

"Als je de meeste inwoners vraagt ​​of ze de effecten van het herstel in het noorden merken, zullen ze allemaal nee zeggen. Deze regio van het land heeft een aanzienlijke terugval doorgemaakt", zegt Raz Malka, inwoner van Kiryat Shmona en oprichter van Lobby 1701. "We hadden hoge verwachtingen dat de overheid radicaal zou ingrijpen, maar de verwachte groei blijft gewoon uit."

Drie jaar na de evacuatie is het meest opvallende in Kiryat Shmona niet de bouw, maar de borden. Bijna elk derde gebouw is voorzien van de opschriften "Te koop" of "Te huur". Meer dan een derde van de inwoners is niet teruggekeerd. De jongeren, zo zegt men op de gemeentelijke markt, hebben hun plek in Tel Aviv allang gevonden.

Oom Hatan, een inwoner van Shtula. Foto N12News

Het mechanisme dat de revalidatie heeft opgeslokt.

De regering heeft op haar beurt beloftes gedaan. "We zijn vastbesloten om het noorden terug te brengen naar wat het was, en zelfs meer", verklaarde de premier tijdens ceremoniële bijeenkomsten. Maar de weg naar de uitvoering van deze beloftes loopt via een steeds groter wordend bureaucratisch doolhof. Het begon in mei 2024, toen er een hoofdkwartier werd opgericht in het kabinet van de premier om een ​​plan voor de wederopbouw van het noorden te bevorderen, onder leiding van generaal-majoor (b.d.) Eliezer Cheney-Marom. Destijds was het mechanisme klein: negen medewerkers en een budget van 26 miljoen shekels.

Maar het hoofdkwartier van Marom hield geen stand. Na zes maanden vertraging in de beleidsvorming, zoals de Rijksaccountant ook opmerkte, werd het hoofdkwartier ontbonden en overgeplaatst naar het Ministerie van Financiën. Cheney nam ontslag en in zijn plaats werd besloten een nieuw en veel groter orgaan op te richten: de "Tnufa-administratie". Het verklaarde doel was niet om projecten uit te voeren, maar om toezicht te houden op de aan de overheid overgemaakte gelden. Het systeem werd geleid door minister Ze'ev Elkin, die terugkeerde naar de Likud en Aviad Friedman meenam om de administratie te leiden.

Sindsdien zijn de aantallen alleen maar toegenomen. Het aantal medewerkers is gestegen naar 42, en het operationele budget is opgelopen tot 50 miljoen shekels. De overheid is steeds meer consultants, planners en projectmanagers gaan inhuren. "Waarom hebben ze er 40 bijgekregen?", vraagt ​​David Azulai, hoofd van de Metula-raad. "De staat heeft juist hiervoor een bureau opgericht, genaamd Negev-Galileo. En wat gebeurt er dan? Er is een incident en de Negev en Galilea moeten worden beschermd, en wat doet de overheid? Weer een nieuw bureau oprichten. Wat een onzin."

De banen in het Noorden

Het antwoord op de vraag waarom er zoveel functies nodig zijn, ligt wellicht in de lijst met namen die ze hebben ingevuld. De regering verzocht de Commissaris voor de Ambtenarenzaken om de meeste functies binnen het directoraat te vullen zonder een aanbesteding uit te schrijven, en dit verzoek werd ingewilligd. Al snel werd het directoraat een toevluchtsoord voor politieke activisten, voornamelijk van de Likud- en Yisrael Beiteinu-partijen.

Raz Malka, inwoner van Kiryat Shmona, oprichter van Lobby 1701. Foto N12News

Neem bijvoorbeeld Robert Abramov, die door het directoraat wordt omschreven als een "leider op het gebied van industrie, landbouw en water". Abramov is lid van het Likud Centrum, was locoburgemeester van Or Akiva en verantwoordelijk voor een klein industriegebied. Zijn connectie met landbouw en water in het noorden blijft vaag, vooral omdat hij, naast zijn werk bij het directoraat, online wordt gepresenteerd als manager van de economische afdeling bij een accountantskantoor dat kleine bedrijven adviseert. Toen we hem als mystery shopper benaderden, bevestigde hij dat hij beschikbaar is voor bedrijfsadvies en dat hij ervaring heeft met "honderden klanten".

Hij is niet de enige. Het gebied van stadsvernieuwing – een onderwerp dat minder relevant is voor de gemeenschappen die langs de confrontatielijn zijn geëvacueerd – werd toevertrouwd aan Yigal Bozaglo, eveneens lid van Likud en voormalig locoburgemeester van Kiryat Shmona. De leiding van de afdeling West-Galilea werd toegewezen aan Rotem Ohana, voorzitter van de Likud-raad in Kiryat Shmona, wiens rol zelfs de leidinggevenden in het noorden niet begrepen. Het hoofd van een grote overheidsinstantie in het noorden sprak over Ohana in een gesprek: "Tijdens een van de vergaderingen zag ik Ohana ineens aan de zijkant staan. Hij was constant foto's aan het maken met zijn mobiele telefoon en ik dacht dat hij als fotograaf was gekomen. Pas later realiseerde ik me dat hij een andere rol had binnen Tnufa."

Robert Abramov en Amir Ohana. Foto N12News

De lijst omvat Eli Barda, voormalig burgemeester van Migdal HaEmek namens de Likud, Shimon Lankari, voormalig burgemeester van Akko namens de Likud, en Yigal Lahav, voormalig hoofd van de Karnei Shomron-raad namens de Likud.

Ook in de logistieke sector troffen we Michael Vaknin aan, een voormalig buschauffeur die eerlijk over zichzelf vertelt: "Ik was erg betrokken bij de politiek, maar niets hielp me. Ik sprak met een vriend die me zijn cv gaf, maar daar staat nu eenmaal niets in." Vaknin is getrouwd met Shefra Vaknin, een bekende politica die vaak samen met minister Elkin is gezien.

80 kilometer aan onderbrekingen

De feestvreugde rond de benoemingen hield niet op bij de Likud. Dimi Afartsev, voormalig voorzitter van het Yisrael Beiteinu-centrum en elf jaar lang hoofd van de gemeenteraad van Katzrin, stond na het verlies van de laatste verkiezingen buiten de raad. Binnen enkele maanden werd hij benoemd tot adjunct-directeur nederzettingsrelaties bij de administratie van Tnufa. Zijn voormalige directeur-generaal van de raad en de directeur-generaal van het economische bedrijf van Katzrin gingen met hem mee. Ze kregen alle drie een baan als projectmanager.

De grootste absurditeit is misschien wel de fysieke locatie van dit hele mechanisme. De kantoren van de directeur van Tnufa, de directeur die het bloedende noorden nieuw leven moet inblazen, bevinden zich 80 kilometer ten zuiden van de nederzettingen aan de confrontatielijn. "Laten we de Tnufa-kantoren naar Kiryat Shmona verplaatsen", suggereert Malka van Lobby 1701. "Haal menselijk kapitaal naar het noorden, zodat de salarissen hierheen stromen en niet naar het centrum."

De bestuurders in het noorden beginnen hun geduld te verliezen. Sommigen weigerden de "projectieschermen" te accepteren die de overheid hen probeerde op te dringen. "Ik heb ze gezegd dat het zonde is om publiek geld te verspillen", aldus David Azulai, hoofd van de regionale raad van Metula. "Ik accepteer geen beheerbedrijven die nog eens 10 tot 15 procent van het project opstrijken. Neem dat geld en investeer het ergens anders in. Je kunt het bos niet zien vanaf de meeste projectieschermen. Het is geldverspilling. Geef het net rechtstreeks aan bedrijven en inwoners, of via de overheid. Waarom hebben jullie meer projectieschermen nodig? Dat levert meer banen op."

Shimon Lankari en Benjamin Netanyahu. Foto N12News

Uiteindelijk, geconfronteerd met de opgeblazen infrastructuur, de afgelegen kantoren en de feestelijke banen, blijft de eenzame burger ter plaatse. Zijn verlamde oom overweegt nog steeds of het de moeite waard is om zijn kinderen terug te halen naar de moshav. "Ik denk na over hoeveel ik hier wil investeren en wat ik met mijn kinderen wil doen, of ze hier wel terug moeten komen. Ik vind het in de huidige situatie niet gepast," zegt hij. En Bukhanin, Herzl uit Kiryat Shmona, kijkt naar zijn halflege stad en concludeert: "Yossi, het is triest. Ik wil huilen. Deze stad bruiste vroeger van leven, vol kinderen. Nu is het leeg, vol gaten. Het is deprimerend."