Nu fase twee van het Gaza-plan van start gaat, blijven er vragen bestaan ​​over de bereidheid van Hamas om te ontwapenen, schrijft Seth J. Frantzman

Onderschat het Westen de invloed van ideologie op het leven in het Midden-Oosten? Hier spreekt de Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff, geflankeerd door de Amerikaanse vicepresident JD Vance (links) en Jared Kushner, tijdens een persconferentie na een militaire briefing in het Centrum voor Civiel-Militaire Coördinatie op dinsdag in Kirya. Foto Reuters

Op 14 januari kondigde de Amerikaanse gezant Steve Witkoff aan dat het staakt-het-vurenplan voor Gaza de volgende fase inging. Dit werd alom verwacht sinds eind december.

Men vermoedde dat de stap was uitgesteld en iets later had plaatsgevonden dan oorspronkelijk gepland, vanwege de uitdagende omstandigheden en de complexe situatie in Gaza. Deze uitdagingen zijn inherent aan het vredesplan. Desondanks is de stap belangrijk.

Witkoff schreef op X: "Vandaag kondigen we namens president Trump de lancering aan van fase twee van het 20-puntenplan van de president om het conflict in Gaza te beëindigen, waarbij we overgaan van een staakt-het-vuren naar demilitarisatie, technocratisch bestuur en wederopbouw."

Hij voegde eraan toe: "Fase twee vestigt een overgangsregering van technocratische Palestijnen in Gaza, het Nationaal Comité voor het Bestuur van Gaza (NCAG), en begint met de volledige demilitarisatie en wederopbouw van Gaza, met name de ontwapening van al het onbevoegde personeel. De VS verwachten dat Hamas volledig aan zijn verplichtingen voldoet, inclusief de onmiddellijke teruggave van de laatste overleden gijzelaar. Het niet nakomen hiervan zal ernstige gevolgen hebben."

Dit zijn belangrijke stappen. De benoeming van het nieuwe Palestijnse technische comité is essentieel om de beweging in de juiste richting te sturen. "Belangrijk is dat fase één historische humanitaire hulp heeft opgeleverd, het staakt-het-vuren heeft gehandhaafd, alle levende gijzelaars heeft teruggebracht en de stoffelijke resten van zevenentwintig van de achtentwintig overleden gijzelaars heeft vrijgegeven. We zijn Egypte, Turkije en Qatar zeer dankbaar voor hun onmisbare bemiddelingspogingen die alle tot nu toe behaalde vooruitgang mogelijk hebben gemaakt", aldus Witkoff.

'INDOCTRINATIE IS GEEN momentopname. Het is een compleet ecosysteem.' Palestijnse jongens, die Hamas-vlaggen dragen, waarvan er één nep-dynamiet draagt ​​om een ​​zelfmoordterrorist te symboliseren, marcheren tijdens een Hamas-bijeenkomst in Bethlehem, 2001. Foto Reuters

Vredesplan voor Gaza: Fase twee richt zich op ontwapening en wederopbouw.

De volgende fase breekt aan nu het lichaam van een Israëlische gijzelaar nog steeds in Gaza wordt vastgehouden. Op 14 januari sprak de Israëlische premier Benjamin Netanyahu met Tali en Itzik Gvili, de ouders van de omgekomen gijzelaar sergeant-majoor Ran Gvili. Hij is de laatste gijzelaar die in Gaza wordt vastgehouden. "De premier verduidelijkte dat de terugkeer van Ran een topprioriteit is en dat de verklaring over de oprichting van een technocratisch comité geen invloed zal hebben op de inspanningen om Ran terug te brengen voor een Joodse begrafenis", aldus het kabinet van de premier.

Nu de nieuwe fase aanbreekt, blijft het Israëlische leger (IDF) geconfronteerd worden met dezelfde uitdagingen als sinds het staakt-het-vuren in oktober. Op 14 januari verklaarde de IDF dat "na de flagrante schending van de staakt-het-vurenovereenkomst gisteren (dinsdag) IDF-troepen gewapende terroristen hebben uitgeschakeld die op IDF-soldaten in de zuidelijke Gazastrook schoten." Israël zal deze uitdagingen blijven aangaan en ernaar streven de laatste gijzelaar vrij te krijgen.

Ondertussen wordt het nieuwe Palestijnse technische comité gevormd en de regionale Arabische media zijn hoopvol over de volgende fase in Gaza. "Hamas heeft in het geheim aangegeven bereid te zijn het ontwapeningsplan te accepteren", aldus een bericht in de Arabische krant Al-Ain. Volgens het bericht is dit gebaseerd op uitspraken van verschillende functionarissen tegenover Axios.

"Elke hoop dat het staakt-het-vuren in Gaza uitmondt in een duurzame vrede, hangt ervan af of Hamas zijn wapens neerlegt en Israël zijn troepen terugtrekt, in plaats van opnieuw te proberen Hamas met geweld te ontwapenen," aldus een functionaris.

Israël twijfelt eraan of Hamas zich zal ontwapenen, en er bestaat momenteel geen definitie van wat ontwapening precies inhoudt, hoewel Egypte, Turkije en Qatar optimistisch zijn. "We hebben een ontwapeningsplan. De president (Trump) wil dat het gebeurt. Hamas geeft aan dat het zal gebeuren. Wij geloven dat het haalbaar is", aldus de functionaris.

Alle ogen zijn nu gericht op de technocratische regering. "De regering wordt geleid door Ali Shaath, de voormalige onderminister van Transport in de Palestijnse Autoriteit", aldus Al-Ain. Het rapport meldde verder dat het ontwapeningsplan in fasen en "geleidelijk" zal worden uitgevoerd. Dit houdt in dat de wapenfabrieken van Hamas worden ontmanteld, de terroristische infrastructuur wordt ontworteld en raketten en RPG's worden vernietigd.

Er wordt ook verwacht dat er een politiekorps in Gaza wordt opgericht. Er is eerder al gesproken over de mogelijkheid dat dit korps getraind en ondersteund zou worden door Europese landen die hebben bijgedragen aan de training van de Palestijnse politie op de Westelijke Jordaanoever. Volgens eerdere berichten is ook Egypte hierbij betrokken.

Er wordt gesproken over een amnestie voor sommige Hamas-leden, mede omdat zoveel mensen in Gaza banden hebben met Hamas. "Functionarissen benadrukten dat ze zich bewust waren van de mate van Israëlische twijfel over de daadwerkelijke inzet van Hamas voor ontwapening, vooral gezien de publieke verklaring van de beweging dat ze pas volledig zou ontwapenen als er een Palestijnse staat was opgericht", voegde Al-Ain eraan toe.

Een andere factor in Gaza zal de inzet zijn van de "Internationale Stabilisatiemacht", die is goedgekeurd door de VN-Veiligheidsraad. Deze troepenmacht zal naar verwachting worden ingezet in de gebieden in Gaza die nog onder Israëlische controle staan, waardoor een geleidelijke terugtrekking van de Israëlische strijdkrachten mogelijk wordt, aldus het rapport.

"Amerikaanse functionarissen zeiden dat verschillende landen interesse hebben getoond om deel te nemen aan deze troepenmacht, en dat er binnen twee weken een aankondiging wordt verwacht, ondanks de terughoudendheid van veel landen om hun troepen naar Gaza te sturen, vooral als ze gevraagd worden om mee te werken aan de ontwapening van gewapende groeperingen." Dit is een aanzienlijke hindernis, omdat tot nu toe geen enkel land zich heeft aangemeld.

Ondertussen wordt geschat dat er ongeveer 50 miljard dollar nodig zal zijn voor de wederopbouw van Gaza. Tot nu toe is de grootste prestatie het faciliteren van de toegang van humanitaire hulp tot Gaza.