Onze verhalen over het boek van een vriend - column Rob Fransman

‘Kijk, het is onbelangrijk of de schepping echt zeven dagen heeft geduurd en of Noach werkelijk zeshonderd jaar geworden is. Misschien zijn deze verhalen wel zo oud dat het schrift nog niet eens was uitgevonden. Mensen hoorden die verhalen van de ouderen in hun dorp en die hadden op hun beurt weer ademloos geluisterd naar de verhalen van hun grootouders. Toen het schrift er was zijn die verhalen opgeschreven. Niet eens in een echt boek maar op een rol perkament op twee stokken. Dat boek noemen wij Tora. Of, in een iets andere context: Tenach. Dat oude boek is de basis van de beschaving zoals wij die kennen. Daarom lezen we er elke week een stukje uit. Van voor naar achteren en als we klaar zijn beginnen we opnieuw. Jaar na jaar, generatie na generatie. Sommige verhalen zijn grappig, sommige spannend of allebei. Maar de verhalen gaal altijd over mensen, heel gewone mensen in heel bijzondere situaties.’

Ongeveer deze woorden sprak Wil Parijs tijdens de presentatie van Onze Verhalen, verhalen uit Tenach, door hem geïnterpreteerd en geschreven voor kinderen. Wil is een aarts verteller.

Hij is boekverkoper van zijn vak maar al een tijdje gepensioneerd. Hij verkocht boeken, maar belangrijker is dat hij ze las. Alles wat hij ooit las heeft hij onthouden. En daar kan hij ongelofelijk boeiend over vertellen aan een gevarieerd publiek. Ongetwijfeld aan zijn familie en vrienden maar ook – voor mij belangrijker - aan zijn golfvrienden. Tijdens een gezamenlijke vakantie, zo’n twintig jaar geleden, liet ik hem kennis maken met de sport. Ik speelde al jaren.

Wil wilde het wel eens proberen en sindsdien is hij mijn vaste golfmaat. Tot mijn chagrijn heb ik, sinds de eerste week dat hij ging spelen, nooit meer van hem gewonnen. Geeft niet, want na de golf, in het clubhuis komen de verhalen. Dat kan de imitatie van een cabaretier zijn die hij op YouTube vond, een film waarvan hij woordelijk de dialoog nog weet of een boek dat hij leest. Of twintig jaar geleden las. Maar het liefst spreekt hij over wat hij op zondagmorgen aan ‘zijn’ kinderen vertelt.

Die kinderen zijn de leerlingen van zes t/m dertien jaar op het zondagmorgenonderwijs van de Liberaal Joodse Gemeente in Amsterdam. ‘De traditie is belangrijk,’ zegt hij, ‘van generatie op generatie, weet je wel. Niemand hoeft van mij te geloven, doe ik zelf ook niet, maar als ik die verhalen vertel moeten mijn leerlingen wel lol hebben.’ Die verhalen heeft hij nu opgeschreven.

Voor kinderen, maar wel degelijk ook voor jou en mij. Want natuurlijk weet ik iets van Mosje en Sara en Avraham en al hun zonen. En hoe zat dat ook alweer met David en Goliath? Hoe heetten de aartsvaders- en moeders? Wie was Bat Sjeva en waarom was koning David zo ingesneden op die vrouw? Al die namen die je wel kent, maar waar je geen idee van hebt waar ze thuishoren in dat boek dat anderen het Oude Testament noemen.

Wil schreef het allemaal op. In eenvoudige kindertaal, maar wel degelijk interessant voor iedereen die zich bewust is van zijn afkomst en achtergrond en er (nog) de ballen van weet.”

Hij schreef het alleen maar had wel voortdurend contact met de (zeer liberale) rabbijn Joram Rookmaaker. Het boek is zogezegd geschreven onder rabbinaal toezicht. Waarschijnlijk maar goed ook, want er staan me toch een aantal erotische verhalen in dat heilige boek van ons! Onze verhalen, Tenach verteld voor kinderen is prachtig geïllustreerd door Sharon Asscher. Aanrader dus, te koop bij de betere Amsterdamse boekhandel. En natuurlijk bij de de LJG voor maar €24,95. Je kunt ze bellen, dan sturen ze het op. Zeg maar dat je van mij komt.

De drukbezochte presentatie was erg gezellig. Er waren natuurlijk vragen. Iemand uit het publiek vroeg of er een vervolg kwam. Wil antwoordde met een grap die hij alleen kon maken. ‘Ze hebben me gevraagd om de biografie te schrijven van Yoshua Ben Joseef,’ zei hij, ‘maar daar begin ik niet aan, want die is al eens geschreven.’ Er was maar een gedeelte van het publiek die de grap snapte. Maar jullie natuurlijk wel.