Tel Aviv Universiteit: studie toont aan wanneer je gezicht de beslissing neemt voordat jij dat doet en gezichtsuitdrukkingen een rol spelen bij het maken van keuzes
- Joop Soesan

- 21 jan
- 3 minuten om te lezen

Stel je voor dat je tegenover iemand zit die twee films aan je beschrijft. Je luistert aandachtig en probeert te beslissen welke je het meest interesseert, maar ondertussen verraadt je gezicht onbewust al wat je voorkeur heeft. Je glimlacht lichtjes als de ander glimlacht, trekt je wenkbrauwen op als hij of zij je verrast, en spant je spieren aan als er iets benadrukt wordt. Dit fenomeen heet gezichtsmimiek – en het blijkt een betere voorspeller van je keuze te zijn dan wat dan ook, aldus het universiteit persbericht.
Dit is de belangrijkste bevinding van een nieuwe studie van de School voor Psychologische Wetenschappen aan de Universiteit van Tel Aviv, onder leiding van promovendus Liron Amihai in het lab van prof. Yaara Yeshurun (samen met Elinor Sharvit en Hila Man), in samenwerking met prof. Yael Hanein van de Fleischman Faculteit Ingenieurswetenschappen van de TAU. De studie is gepubliceerd in Communications Psychology .
Het volgen van de kleinste gezichtsbewegingen
Het onderzoek werd uitgevoerd met tientallen paren, waarbij één persoon twee verschillende films beschreef aan zijn of haar partner. Vervolgens moesten de deelnemers kiezen welke film ze het liefst wilden zien. Met behulp van unieke technologie kon het onderzoeksteam microbewegingen van het gezicht volgen die met het blote oog niet zichtbaar zijn.

De resultaten toonden aan dat deelnemers consequent de voorkeur gaven aan de optie waarbij ze de positieve uitdrukkingen van de spreker meer nabootsten. Dit deden ze zelfs wanneer ze expliciet de instructie kregen om te kiezen op basis van hun persoonlijke voorkeur en niet op basis van de spreker.
Deze bevinding is bijzonder interessant, aangezien de gezichtsuitdrukkingen van de luisteraars zelf (bijvoorbeeld hoe vaak ze glimlachten) hun keuze niet voorspelden, maar eerder de mate waarin ze de spreker imiteerden.
Zelfs zonder een gezicht te zien
In een volgende fase van het experiment luisterden de deelnemers naar een actrice die de samenvattingen van films voorlas, uitsluitend via audio, zonder beeld. Hoewel ze haar gezicht niet konden zien, ontdekten de onderzoekers dat de deelnemers haar "glimlach in de stem" nabootsten, en dat deze nabootsing opnieuw hun keuze voorspelde.
Het onderzoeksteam: "De studie wijst uit dat gezichtsuitdrukkingen niet alleen een sociaal mechanisme zijn dat ons helpt contact te leggen met andere mensen. Het dient waarschijnlijk ook als een 'intern signaal' voor de hersenen dat instemming aangeeft."

Foto van een deelnemer aan het onderzoek met een EMG-elektrode die de activering van haar gezichtsuitdrukkingen meet. Foto TAU
Meer dan beleefdheid
Liron Amihai legt uit: "De studie toonde aan dat we niet alleen naar een verhaal luisteren, maar dat we als het ware 'meegesleept' worden naar de spreker door de mimiek van onze gezichtsuitdrukkingen. Deze spierreactie kan onze beslissingen beïnvloeden. Deze mimiek gebeurt vaak automatisch en kan voorspellen welke optie we zullen verkiezen, lang voordat we er in woorden over nadenken. Gezichtsuitdrukkingen zijn daarom niet alleen een beleefdheidsgebaar, maar ook een onderdeel van het besluitvormingssysteem."
Liron concludeert: "Met behulp van deze technologie en deze bevindingen kunnen we in de toekomst wellicht systemen bouwen die emotionele voorkeuren op een natuurlijke manier herkennen – zonder ook maar één vraag te stellen.
Kortom, de studie laat zien dat besluitvorming niet alleen een kwestie van denken is, maar ook van gevoel, lichamelijke reacties en onbewuste communicatie. Gezichtsuitdrukkingen bleken een belangrijke voorspeller van onze voorkeuren. Dit is een belangrijke stap in de richting van een beter begrip van hoe we kiezen, voelen en empathie tonen voor anderen, en het heeft vele implicaties voor de wereld van reclame, marketing en besluitvormingsprocessen."











Met besluitvormingsprocessen wordt waarschijnlijk bedoelt: mensen te manipuleren/beïnvloeden om een bepaald resultaat te bereiken.