Uitleg: Hoe overleeft een gevechtspiloot het neergehaald worden in vijandelijk gebied?

Een F-15EX Eagle II-gevechtsvliegtuig van de Amerikaanse luchtmacht taxiet voorafgaand aan een vlucht op de luchtmachtbasis Eglin in Florida, 9 maart 2026. Foto Amerikaanse luchtmacht

Terwijl Amerikaanse troepen en het Iraanse leger een race tegen de klok voeren om de vrijdag neergeschoten piloot te lokaliseren, vertelden een voormalige luchtmachtpiloot en een reddingswerker aan AFP wat er nodig is om iemand achter vijandelijke linies te verbergen, te overleven en te evacueren, meldt Times of Israel.

"Je denkt dan zoiets van: 'Oh mijn God, ik zat twee minuten geleden nog in een straaljager , ik vloog 800 kilometer per uur, en er is net een raket ontploft, letterlijk op 4,5 meter van je hoofd'", aldus gepensioneerd brigadegeneraal Houston Cantwell, die nu werkzaam is bij het Mitchell Institute for Aerospace Studies.

Desondanks zou de training van een piloot – bekend als overleving, ontwijking, weerstand en ontsnapping (SERE) – waarschijnlijk al in werking treden voordat hij of zij met een parachute landt.

"Je hebt het beste zicht op waar je naartoe wilt of waar je juist weg wilt blijven terwijl je met je parachute naar beneden komt," aldus Cantwell.

Cantwell heeft 400 uur gevechtsvliegervaring op zijn naam staan, waaronder missies boven Irak en Afghanistan.

Parachutespringen brengt risico's met zich mee op blessures aan voeten, enkels en benen, legde de voormalige luchtmachtofficier uit.

"Er zijn veel verhalen van overlevenden uit Vietnam die ernstige verwondingen en meervoudige botbreuken hebben opgelopen, alleen al door de schietstoeluitstoting," zei hij.

Bij aankomst: "Neem de tijd om bij jezelf na te gaan in welke toestand ik verkeer. Kan ik me überhaupt bewegen? Ben ik mobiel?"

Vervolgens bepalen de piloten waar ze zich bevinden, of dat achter vijandelijke linies is, waar ze zich kunnen verstoppen en hoe ze kunnen communiceren.

"Probeer zo lang mogelijk uit handen van de vijand te blijven", zei Cantwell. "En als ik in een woestijn zou zijn, zou ik proberen water te vinden."

Tegelijkertijd zouden Combat Search and Rescue (CSAR)-teams – hoogopgeleide soldaten en piloten die al paraat staan ​​– worden geactiveerd.

"Het geeft je enorm veel gemoedsrust, wetende dat ze er alles aan zullen doen om je te komen halen," zei Cantwell. "Maar tegelijkertijd zullen ze geen zelfmoordmissie ondernemen."

Dat is waar de aanwezigheid van een vermist bemanningslid de kans op een veilige redding kan vergroten.

"Mijn prioriteit is allereerst om me te verbergen, want ik wil niet gepakt worden," zei hij. "Ik wil proberen een plek te bereiken waar ik geëvacueerd kan worden."

In een stad kan dat een dak zijn. Op het platteland een veld waar helikopters kunnen landen. Verplaatsen kan het beste 's nachts, zei hij.

Cantwell zei dat hij tijdens het vliegen ook een pistool bij zich droeg.

Reddingsmissie

Ondertussen, in een "gereedheidskamer", maken CSAR-soldaten zoals gepensioneerd sergeant-majoor Scott Fales zich klaar voor actie.

Experts zoals Fales – een parachutist die een sleutelrol speelde bij het "Black Hawk Down"-incident in Mogadishu, Somalië in 1993 – staan ​​altijd paraat wanneer Amerikaanse vliegtuigen zich boven vijandelijk gebied bevinden.

Twee F-15E Strike Eagles van de Amerikaanse luchtmacht vliegen boven Noord-Irak na luchtaanvallen op doelen van Islamitische Staat in Syrië op 23 september 2014. Foto Amerikaanse luchtmacht

"Voordat er operaties worden uitgevoerd... is er altijd een CSAR-plan," vertelde Fales aan AFP.

Tegelijkertijd wordt een enorme hoeveelheid informatie verzameld en geanalyseerd over de locatie en de toestand van de vermiste piloot.

"Alles wordt ingezet, van menselijke intelligentie tot beeldanalyse, en zelfs alle verschillende drones die we gebruiken voor signaalanalyse," aldus Fales. "Het wordt allemaal gebruikt om deze man te vinden."

Zodra de vermiste piloot is gelokaliseerd, wordt er in realtime een reddingsplan opgesteld in de helikopters.

"Die boordschutters speuren naar bedreigingen, de piloten zoeken een landingsplek, en wij proberen contact te leggen met de neergestorte piloot," zei hij.

Op de grond controleren ze of de piloot daadwerkelijk de persoon is naar wie ze op zoek zijn, en wordt een afweging gemaakt tussen de dreiging en de medische noodzaak.

Fales zei dat ze in hun overwegingen nadachten: "Wat voor directe dreiging is er? Hoeveel tijd hebben we om deze persoon te evacueren? Wat voor verwondingen heeft hij of zij? En dan beslissen we welke soort en hoeveelheid behandeling ter plaatse nodig is – of pakken we hem of haar gewoon op en gaan we weg, afhankelijk van de dreiging?"

Omdat een van zijn medesoldaten nog steeds vermist is in het zuidwesten van Iran, zei Fales dat hij "zeer hoopvol" is dat de piloot gevonden zal worden.

"Ik hoop dat vriendelijke mensen hem hebben gevonden en hem verborgen houden," zei hij. "Of dat hij nog steeds op de vlucht is."