De 5 stappen die Israël moet nemen om uit zijn strategisch dieptepunt te klimmen, schrijft Ron Ben Yishai

(van R naar L) Minister van Defensie Katz, premier Netanyahu en stafchef van het Israëlische leger Zamir. Foto: Maayan Toaf / GPO

Israël bevindt zich nu op een van de laagste strategische en morele punten die het tijdens de oorlog van 7 oktober heeft meegemaakt, misschien wel een van de ernstigste in zijn geschiedenis.

Nu de gevechten in Zuid-Libanon voortduren en er een memorandum van overeenstemming is getekend tussen de Verenigde Staten en Iran , is dit niet het moment om te blijven klagen of naar schuldigen te zoeken. Tijdens de volgende verkiezingscampagne is er tijd genoeg om de schuldvraag te beantwoorden. Israël moet eerst de feiten onder ogen zien en snel een alternatieve strategie ontwikkelen waarmee het land met minimale schade uit de crisis kan komen.

Het eerste feit is dat de Verenigde Staten sinds de Tweede Wereldoorlog geen enkele oorlog hebben gewonnen. Van Korea begin jaren vijftig tot de huidige oorlog met Iran, afgezien van een paar korte operaties in Zuid-Amerika, zijn de VS ofwel verslagen ofwel zwaar betrokken geraakt. Daar zijn twee belangrijke redenen voor.

Ten eerste werden Amerika's vijanden gedreven door ideologische, vaak religieus fanatieke motieven, waardoor hun leiders de zware verliezen onder hun strijders en het lijden van de burgers onder wie ze leefden en vochten, konden negeren. Dat stelde hen in staat om langdurige guerrillaoorlogen te voeren, zelfs nadat ze op het slagveld verslagen leken te zijn.

De VS daarentegen zijn zeer gevoelig voor slachtoffers. Sinds de Vietnamoorlog koesteren de media en ongeveer de helft van de Amerikaanse bevolking een fundamenteel wantrouwen jegens de regering. Als gevolg hiervan hebben slachtoffers en economische schade een grote invloed op de binnenlandse en zelfs de wereldwijde politiek.

De tweede reden is dat de VS oorlogen voeren onder steeds strengere humanitaire regels. Sommige daarvan zijn gerechtvaardigd, andere weerspiegelen een streven naar zuiverheid omwille van de zuiverheid zelf, maar ze dwingen commandanten en soldaten vaak om met één hand op hun rug gebonden te vechten.

Tegen die achtergrond moet president Donald Trump zowel als persoon als leider worden beoordeeld. Als persoon is hij wispelturig en handelt hij op basis van instinct en persoonlijke belangen. Soms handelt hij ook in het belang van de Verenigde Staten, zolang dat belang niet botst met zijn eigen instincten en persoonlijke overwegingen.

Dat betekent dat Israël niet kan rekenen op een langdurige persoonlijke relatie met hem. Maar Trump is de president van de Verenigde Staten, en Israël is momenteel in alle opzichten afhankelijk van de VS. Het behoud van de relatie met Amerika is daarom een ​​opperste Israëlisch belang, ongeacht wie er in het Witte Huis zit.

In Israël heerst een publieke stemming die vergelijkbaar is met die in de Verenigde Staten. Er is een grote gevoeligheid voor slachtoffers onder zowel militairen als burgers, en momenteel is er ook een acute vertrouwenscrisis tussen meer dan de helft van de bevolking en de overheid. Dat wantrouwen komt tot uiting in beschuldigingen van verlatenheid en incompetentie door grote delen van de bevolking die in de reserve dienen en belasting betalen.

We kunnen niet voortbouwen op langdurige persoonlijke relaties. Foto AP

Dit wantrouwen is destructief voor de nationale veiligheid. Het wordt verergerd doordat de regering de publieke diplomatie volledig heeft verwaarloosd. De mediaoptredens van premier Benjamin Netanyahu dienen voornamelijk zijn eigen imago en politieke overleving. Noch hij, noch zijn ministers, noch de woordvoerders van de regering zijn erin geslaagd het publiek de diplomatieke, strategische en militaire logica uit te leggen achter de acties van het Israëlische leger en de politieke leiding. Misschien komt dat doordat er geen logica is om uit te leggen.

Hoe dan ook, het ontbreken van een effectieve boodschap in binnen- en buitenland betekent dat Israël er zelfs niet in slaagt zijn vrienden in Washington en Europa ervan te overtuigen dat Hezbollah de partij is die niet is gestopt met schieten, en dat dit gebeurt vanwege Iraanse eisen en in een poging om zijn strijders te beschermen die vastzitten in tunnels onder het dorp Tebnit.

Israël slaagt er ook niet in zijn bondgenoten ervan te overtuigen dat Noord-Israël niet veiliggesteld kan worden zolang de belangrijkste ondergrondse infrastructuur van Hezbollah, van waaruit de terreurgroep nog steeds actief is, zich in Zuidoost-Libanon en Zuid-Nabatieh bevindt.

In deze context moet Israël nog een ander feit erkennen: een "vooruitgeschoven veiligheidszone", zoals die nu wordt gedefinieerd, biedt, net als de "veiligheidsstrook" of "bufferzone" uit het verleden, geen veiligheid voor Noord-Israël. Het kan raketten, drones en onbemande vliegtuigen, die steeds nauwkeuriger worden, niet tegenhouden.

Directe bedreigingen zoals grondinfiltraties en antitankraketten kunnen nu worden afgeweerd met veiligere en betere middelen, waaronder mijnen en technologieën die zijn ontwikkeld om drones te bestrijden. Hiervoor is geen inzet van grondtroepen over een groot geografisch gebied nodig, zoals momenteel in Libanon gebeurt. Maar wanneer de IDF over een groot, statisch gebied wordt ingezet, heeft de vijand tijd om zich voor te bereiden en soldaten aan te vallen, terwijl de Israëliërs opnieuw de uitdrukking "een uitputtingsslag in de Libanese modder" herhalen.

Gebruik de verandering in Libanon

De operaties die de 36e Divisie uitvoert aan de oostelijke en zuidelijke randen van het Nabatieh-plateau zijn vanuit veiligheidsoogpunt noodzakelijk. In dat gebied bevindt zich de ondergrondse en bovengrondse infrastructuur die Hezbollah zijn operationele zone tegenover Israël noemt, het Badr-gebied. Onder de Ali Taher-bergrug ligt het hoofdkwartier van deze zone, en vanuit andere tunnelsystemen in het gebied is rechtstreeks vanuit de grond vuur geopend op gemeenschappen in Galilea en Noord-Israël, tot aan Haifa en Tiberias toe.

De situatie doet denken aan de Duitse kanonnen in "De kanonnen van Navarone" tijdens de Tweede Wereldoorlog, die verscholen lagen in een versterkte positie op een klif en de nabijgelegen zeewegen controleerden. Hier bestaat de dreiging echter voornamelijk uit raketten, drones en onbemande vliegtuigen. Militair gezien is het essentieel om deze infrastructuur te vernietigen. Zodra dat is gebeurd, kan het Israëlische leger het gebied verlaten en, indien nodig, terugkeren met vuurkracht of zelfs grondaanvallen als Hezbollah probeert zich daar opnieuw te vestigen.

Foto IDF

Het is ook belangrijk te erkennen dat er sinds Operatie Northern Arrows in het najaar van 2024 een fundamentele verandering heeft plaatsgevonden in Libanon. De regering en het grootste deel van de bevolking, inclusief delen van de sjiitische gemeenschap, willen dat Hezbollah ontwapent, of op zijn minst stopt met de gevechten tegen Israël op aandringen van Iran.

Dit wantrouwen is destructief voor de nationale veiligheid. Het wordt verergerd doordat de regering de publieke diplomatie volledig heeft verwaarloosd. De mediaoptredens van premier Benjamin Netanyahu dienen voornamelijk zijn eigen imago en politieke overleving. Noch hij, noch zijn ministers, noch de woordvoerders van de regering zijn erin geslaagd het publiek de diplomatieke, strategische en militaire logica uit te leggen achter de acties van het Israëlische leger en de politieke leiding. Misschien komt dat doordat er geen logica is om uit te leggen.

Het is ook belangrijk te erkennen dat er sinds Operatie Northern Arrows in het najaar van 2024 een fundamentele verandering heeft plaatsgevonden in Libanon. De regering en het grootste deel van de bevolking, inclusief delen van de sjiitische gemeenschap, willen dat Hezbollah ontwapent, of op zijn minst stopt met de gevechten tegen Israël op aandringen van Iran.

Voor het eerst spreekt een Libanese regering zich expliciet uit voor een permanente overeenkomst over niet-oorlogvoering met Israël. Dit is een dramatische verschuiving die Israël moet uitbuiten en absoluut niet mag missen, omdat het de legitimiteit ondermijnt die Hezbollah claimt als verdediger van Libanon.

Een andere ontwikkeling die zich de afgelopen dagen heeft voorgedaan, moet ook worden benut. De Iraniërs zijn erin geslaagd de strijdtonen met elkaar te verbinden en zien dat als een troef en een onderhandelingsmiddel in de gesprekken met de VS. Israël kan diezelfde verbinding omgekeerd gebruiken. De Amerikanen kunnen in de onderhandelingen eisen dat Iran Hezbollah dwingt het vuur te staken. Dat zou het Israëlische leger (IDF) in staat stellen ook het vuur te staken, terwijl het langzaam en discreet kan blijven opereren in het gebied dat momenteel onder zijn controle staat, zonder daarbuiten uit te breiden.

Deze feiten wijzen op een strategisch actieplan voor Israël dat het aantal slachtoffers en de schade zou kunnen verminderen, de veiligheid in het noorden zou kunnen verbeteren en, niet minder belangrijk, de relaties met het Witte Huis zou kunnen herstellen.

Israël kan en moet op vijf gebieden actie ondernemen.

Ten eerste moet Israël een confrontatie met Trump vermijden en in plaats daarvan proberen acties met hem te coördineren die wellicht niet leiden tot een "totale overwinning", maar wel de nationale veiligheid kunnen waarborgen, langdurige rust kunnen garanderen en Israël, met Amerikaanse hulp, in staat stellen zich in de loop der tijd beter voor te bereiden op de mogelijkheid dat het opnieuw de confrontatie met Iran en Hezbollah in Libanon moet aangaan.

Ten tweede moet Israël tot een overeenkomst komen met Trump dat hij van Iran zal eisen dat het Hezbollah in toom houdt met minstens dezelfde vastberadenheid waarmee hij van Israël eist dat het zijn vuur in Libanon staakt. Om dit te bereiken kan Israël een beroep doen op minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, minister van Defensie Pete Hegseth en commandanten en officieren van CENTCOM, die de militaire situatie aan de president kunnen uitleggen. Het vertrouwen en de samenwerking die het afgelopen jaar tussen de IDF en het Amerikaanse Centraal Commando zijn opgebouwd, vormen een diplomatieke troef, evenals een militaire.

Ten derde moet de Israëlische regering een publieke diplomatiecampagne lanceren om aan haar eigen burgers en het Amerikaanse publiek uit te leggen wat Israël momenteel in Libanon doet en waarom dat belangrijk is. Maar zo'n stap zal alleen effectief zijn als Israël duidelijk maakt dat het bereid is zich terug te trekken uit het grootste deel van het frontgebied in Zuid-Libanon, op voorwaarde dat de veiligheid van Galilea wordt gegarandeerd door een overeenkomst met de Libanese regering, gesteund door aanvullende diplomatieke en economische stappen van de VS, Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten en Frankrijk.

Ten vierde moet Israël de onderhandelingen met de Libanese regering versnellen. Het moet duidelijk maken dat als de gesprekken slagen en er een realistisch plan wordt opgesteld om de dreiging van Hezbollah te neutraliseren, Israël bereid is zich in fasen terug te trekken uit het veroverde gebied. Dit moet echter gepaard gaan met de ontmanteling van de infrastructuur en zware wapens van Hezbollah, met name in het Badr-gebied en de Bekaa-vallei. Een dergelijke stap zou de legitimiteit van Israël versterken om militair optreden te eisen en uit te oefenen als Hezbollah actie onderneemt of probeert zijn capaciteiten te herstellen.

Ten vijfde moet Israël eisen dat de VS, Saoedi-Arabië, Frankrijk en de VAE het Libanese leger onmiddellijk versterken via een noodprogramma en helpen bij de oprichting van een aantal speciale eenheden die in staat zijn de controle te behouden in gebieden waar het Israëlische leger zich terugtrekt. Tegelijkertijd moet de wederopbouw van Libanon worden gegarandeerd, zodat Iran zijn patronage over het land niet kan voortzetten met behulp van fondsen die na een overeenkomst met de VS aan Teheran en de Revolutionaire Garde zijn vrijgegeven.

Een dergelijk plan, uitgevoerd door middel van een gerichte en goed gecoördineerde diplomatieke en militaire inspanning, zou Israël in staat kunnen stellen zich uit het strategische dal te werken waarin het zich nu bevindt.

De vraag is of de huidige Israëlische regering, die publiekelijk wordt vertegenwoordigd door Itamar Ben-Gvir, in staat is om zo'n complexe reeks stappen te zetten en de noodzakelijke concessies te doen om het vertrouwen van het Witte Huis terug te winnen.