De Zwitserse inlichtingendienst opent na decennia van geheimhouding het dossier over Josef Mengele, de SS-arts van Auschwitz

Josef Mengele. Foto Hulton Archive / Ynet

De Zwitserse federale inlichtingendienst heeft aangekondigd dat ze toegang zal verlenen tot archiefmateriaal over Josef Mengele, de SS-arts van Auschwitz die bekend stond als de "Engel des Doods", na jarenlang verzoeken van historici om het materiaal in te zien te hebben afgewezen, meldt Ynet.

De inlichtingendienst liet weten dat toegang tot het dossier zal worden verleend onder voorwaarden en beperkingen die later zullen worden vastgesteld. Volgens de dienst volgt dit besluit op een herbeoordeling van de status van het dossier en zal het tevens leiden tot een bredere herziening van het beleid inzake toegang tot geheim archiefmateriaal.

Het dossier, dat bewaard wordt in het Zwitserse federale archief, heeft de aandacht getrokken omdat het mogelijk informatie bevat over de vraag of Mengele zich in maart 1961 in Kloten, Zwitserland, bevond en, zo ja, hoe de Zwitserse autoriteiten de internationaal gezochte nazi-oorlogsmisdadiger hebben laten ontsnappen.

Mengele vermoordde duizenden mensen als SS-arts in Auschwitz en voerde gruwelijke medische experimenten uit op gevangenen. Na de nederlaag van nazi-Duitsland vluchtte hij naar Zuid-Amerika, waar hij in 1979 overleed zonder ooit voor de rechter te zijn gebracht.

Jarenlang weigerde de Zwitserse inlichtingendienst toegang tot het dossier, onder verwijzing naar bronbescherming, buitenlands inlichtingenmateriaal en de privacybelangen van Mengeles nakomelingen. Historicus Gérard Wettstein vocht deze weigering aan bij de rechter.

De inlichtingendienst zegt nu dat het dossier valt onder een regeringsbesluit uit 2001 dat oproept tot een over het algemeen ruimhartig toegangsbeleid voor archiefmateriaal dat is onderzocht door de Bergier-commissie, die de banden van Zwitserland met nazi-Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog onderzocht.

De dienst liet weten dat het Mengele-dossier niet alleen in de huidige beroepsprocedure beschikbaar zal worden gesteld, maar ook in toekomstige zaken onder dezelfde voorwaarden.