Een Amerikaanse middelbare scholier ontdekt een 3300 jaar oude amulet tijdens een rondleiding in het Judease laagland

Het oude amulet dat is ontdekt, toont cobra's. 2. Foto: Assaf Peretz, Israëlische Oudheidkundige Dienst.

Shiloh Attoun (17), een middelbare scholier die deelneemt aan het programma van de Muss High School Israel (Muss) – een initiatief van het Jewish National Fund-USA – deed tijdens een excursie in het nationaal park Tel Gezer, in het heuvelland van Judea, een verrassende ontdekking: een 3300 jaar oud scarabee-amulet, versierd met afbeeldingen van cobra’s.

Shiloh vond het amulet tijdens de eerste excursie van zijn groep in Israël. Samen met Benji Hain, decaan van de Muss High School, meldde hij de bijzondere vondst bij de Israëlische Oudheidkundige Dienst (Israel Antiquities Authority). Naar aanleiding van deze melding kwam archeoloog Adam William Asper, toezichthouder voor de centrale regio bij de Oudheidkundige Dienst, langs op de school. Hij nam het object in ontvangst voor de nationale collectie en overhandigde Shiloh een oorkonde als blijk van waardering voor zijn voorbeeldige burgerzin.

Scarabee-amuletten die in Israël worden gevonden – soms gebruikt als zegel – getuigen van de culturele invloed van het oude Egypte op deze regio en de banden met Egypte tijdens de periode van Egyptisch bewind, zo’n 3500 jaar geleden. De oude stad Gezer, waar de scarabee werd ontdekt, was in die tijd een van de belangrijkste Kanaänitische steden in het land; ze beheerste een cruciaal strategisch knooppunt in het heuvelland van Judea, de zogenaamde ‘Sjefela’. Tegenwoordig wordt de locatie als nationaal park beheerd door de Israëlische Natuur- en Parkenautoriteit.

Een scarabee is een amulet in de vorm van een mestkever. Voor de oude Egyptenaren was deze kever heilig en een symbool van nieuw leven: de kever rolt een mestbal – die symbool staat voor de dood – en legt daarin zijn eieren, waaruit vervolgens nieuw leven voortkomt. De Egyptische benaming is afgeleid van een werkwoord dat ‘gevormd worden’ of ‘ontstaan’ betekent; de Egyptenaren zagen de scarabee namelijk als een tastbare verschijningsvorm van de god die het leven schept.

Shiloh deelt zijn indrukken: “Dit was de eerste excursie van onze klas in het land; we

waren pas twee dagen daarvoor aangekomen. Terwijl we meer leerden over de geschiedenis en archeologie van Tel Gezer, viel mijn oog op een klein, interessant voorwerp op de grond. Het zag er oud uit. Ik raapte het op en vroeg mijn gids om advies. Ik kon niet geloven wat me overkwam –even daarvoor hadden we het nog gehad over hoe klein de kans is om zoiets te ontdekken, en nu hield ik het zomaar in mijn hand!”

De jongen Shiloh Aton houdt het oude amulet vast, samen met het certificaat van waardering dat hij van de Israëlische Oudheidkundige Dienst heeft ontvangen.

Benji Hain, decaan van de studenten bij Muss, voegt daaraan toe: “Deze ontdekking zorgde voor grote opwinding onder de studenten. Zodra we beseften dat dit wel eens een belangrijke archeologische vondst zou kunnen zijn, was het zaak om direct contact op te nemen met de Israel Antiquities Authority (Israëlische Oudheidkundige Dienst), melding te maken enervoor te zorgen dat we volgens de juiste procedures handelden.”

Het ​​amulet werd onderzocht door professor Ido Koch van de afdeling Archeologie en Culturen van het Oude Nabije Oosten aan de Universiteit van Tel Aviv. Hij dateerde het zegel in de late bronstijd (tweede millennium v.Chr.). Volgens prof. Koch: “Op de scarabee is een

interessante voorstelling te zien: twee cobra’s boven een halve ellips.

De cobra, die wordt geassocieerd met de slang uit de Bijbel en in het Egyptisch en Grieks ‘Uraeus’ wordt genoemd, was in het oude Egypte en de zuidelijke Levant een veelvoorkomend symbool van bescherming en koninklijke macht. De halve ellips onder de cobra’s staat voor het Egyptische hiërogliefenteken ‘nb’, wat ‘heer’ betekent. Een scarabee met een soortgelijke voorstelling – maar dan met drie slangen – werd eerder al gevonden bij opgravingen in Tel Megiddo.”

Het oude amulet heeft de vorm van een mestkever. Foto: Assaf Peretz, Israëlische Oudheidkundige Dienst.

“Het verhaal van Shiloh is een prachtig voorbeeld van de band die ontstaat tussen

jongeren die in Israël komen studeren en de geschiedenis en archeologie van het land,

doordat ze er zelf in de praktijk mee in aanraking komen,” zegt Amit Melman, educatief directeur voor de centrale regio bij de Israel Antiquities Authority. “Shiloh en de begeleiders van het programma verdienen lof omdat ze hun verantwoordelijkheid hebben genomen en de vondst direct hebben overgedragen aan onze nationale collectie. Dankzij hen is dit bijzondere object bewaard gebleven en kunnen we er allemaal van leren.”

“Shiloh, die opgroeide in een Joods-Amerikaans gezin, kwam naar Israël in het kader van een educatief programma van de Muss High School Israel (onderdeel van het Jewish National Fund-USA). Hij wilde hiermee zijn band met Israël, de bevolking en het landschap versterken,” vertelt Tali Tzour Avner, directeur van het Jewish National Fund-USA (JNF-USA) in Israël.

“Al tijdens zijn allereerste reis leerde hij het land te voet kennen en kwam hij op unieke wijze in aanraking met een stukje geschiedenis. Er is iets bijzonders aan het moment waarop de geschiedenis die in de klas wordt behandeld, verandert in een persoonlijke ontmoeting. Dat is precies de ervaring die we onze leerlingen willen meegeven: Israël leren kennen, voelen dat ze erbij horen en ontdekken dat ook zij een plek hebben in het verhaal van dit land.”