Een café in Wenen biedt een toevluchtsoord voor Israël supporters nu de spanningen rond het Eurovisie Songfestival oplopen

Israëlische vlaggen hangen in het speciaal voor Israël ingerichte "Euro Café" MQ Kantine tijdens de week van het 70e Eurovisie Songfestival in Wenen, Oostenrijk, op 13 mei 2026. Foto AP

De beroemde Weense koffiehuizen hebben het Eurovisie Songfestival omarmd. Ze zijn echter ook geraakt door de spanningen die zijn ontstaan ​​door bezwaren tegen de deelname van Israël aan de met pailletten overladen popmuziekcompetitie, meldt Times of Israel.

Toen de autoriteiten een lijst bekendmaakten van "Eurofan Cafés" - koffiehuizen in Wenen die eten en muziek uit concurrerende landen aanbieden - werd Israël aanvankelijk niet opgenomen.

MQ Kantine, een modern café in de artistieke museumwijk van de stad, bood aan om bij te springen. Nu staan ​​er falafel, bagels met gerookte zalm en koosjere wijn op het menu, hangt er een reeks kleine Israëlische vlaggetjes aan het plafond – en staat er een politieagent voor de deur.

De veiligheidsmaatregelen zijn streng in Wenen tijdens het internationale muziekconcours, waarvan de slogan "Verenigd door muziek" dit jaar wat hol klinkt. Vijf landen, waaronder Nederland, hebben het concours geboycot omdat Israël deelneemt. Pro-Palestijnse activisten plannen een protestconcert – een van de vele alternatieven voor het Eurovisie Songfestival in Europa – en een anti-Israëlische mars voorafgaand aan de grote finale op zaterdag.

Bij MQ Kantine wisselen vrijwilligers elkaar af om eventuele problemen in de gaten te houden. Maar tot nu toe is de sfeer positief, aldus Daniel Kapp, een PR-adviseur en pro-Israëlisch activist.

'Het is prachtig,' zei hij, terwijl mensen in de lentezon koffie en bier dronken op het terras van het café, hoewel hij opmerkte dat de aanwezigheid van een politieagent een teken was dat alles 'niet helemaal normaal' is.

Een man zwaait met een Palestijnse vlag in het stadscentrum om te protesteren tegen Israël, voorafgaand aan de eerste halve finale van het 70e Eurovisie Songfestival in Wenen, Oostenrijk, op 12 mei 2026. Foto AP

"Ik heb het gevoel dat Oostenrijk tot op zekere hoogte heeft geleerd van zijn geschiedenis", zei Kapp, verwijzend naar het dodelijke antisemitisme onder de nazi's vóór en tijdens de Tweede Wereldoorlog. "Daarom is de steun voor Israël hier veel normaler dan in andere landen."

Israël doet al meer dan 50 jaar mee aan het Eurovisie Songfestival en heeft vier keer gewonnen. Maar de deelname van Israël is betwist sinds de oorlog in Gaza begon met de terreuraanval van Hamas op 7 oktober 2023.

Tijdens het Eurovisie Songfestival van 2024 in Malmö, Zweden, en de editie van vorig jaar in Basel, Zwitserland, vonden pro-Palestijnse protesten plaats waarbij werd opgeroepen tot de verdrijving van Israël. Vijf landen – IJsland, Ierland, Nederland, Slovenië en Spanje – trokken zich terug uit de editie van 2026 nadat de organisatie Israël had toegelaten.

De spanningen hebben van het Eurovisie Songfestival een festival met twee gezichten gemaakt. Binnen in de Wiener Stadthalle en in het aparte fangebied Eurovision Village heerst een uitgelaten feeststemming. Maar om binnen te komen, moet je door een stalen ring, met controles, scanners en een verbod op tassen in de arena. Gewapende politie is prominent aanwezig in de straten.

Het bewustzijn van de risico's van terroristische complotten is groot in de stad nadat een 21-jarige Oostenrijkse man, die ervan beschuldigd werd trouw te hebben gezworen aan de Islamitische Staat, schuldig pleitte aan het plannen van een aanslag op een concert van Taylor Swift in Wenen in 2024.

De Israëlische zanger Noam Bettan vertelde vorige maand aan The Times of Israel dat hij, net als zijn Israëlische deelnemer van vorig jaar, Yuval Raphael, had geoefend met optreden onder boegeroep. Tijdens zijn optreden in de eerste halve finale van het Eurovisie Songfestival op dinsdag waren er hier en daar wat kreten te horen tussen het gejuich. Hij verzekerde zich van een plek in de finale van zaterdag door bij de top 10 te eindigen in de stemming van kijkers en nationale jury's.

Volgens de organisatoren werden vier mensen uit het 10.000 man sterke publiek verwijderd vanwege storend gedrag.

De Oostenrijkse Eurovisie-fan Ivo Herzl, die de halve finale bijwoonde, zei: "De sfeer was ongelooflijk positief." Hij betuigt zijn steun aan Israël door T-shirts met de tekst "Mazel Lov" te maken en te verkopen – een woordspeling op "mazel tov", een Hebreeuwse en Jiddische uitdrukking voor felicitaties.

Israëlische supporters reageren op de bekendmaking van de stemuitslagen tijdens de eerste halve finale van het 70e Eurovisie Songfestival in Wenen, Oostenrijk, op 12 mei 2026. Foto AP

"Wenen is altijd een stad van tolerantie geweest", zei Herzl. "Het is de stad van de muziek en we zullen er altijd alles aan doen om ervoor te zorgen dat iedereen van een muzikaal evenement kan genieten."

Sommige Israëlische fans gaven aan dat ze gerustgesteld waren door de strenge beveiliging. Oz Yona, die voor het eerst het Eurovisie Songfestival bijwoonde, zei dat hij "geen haat" had ervaren en dat hij het gevoel had dat Oostenrijk antisemitisme serieus nam.

Hij was met vrienden gekomen om Israël aan te moedigen, hoewel hij niet optimistisch was over de kansen van Bettan, eerder om muzikale dan om politieke redenen.

"Ik denk niet dat hij gaat winnen," zei Yona. "Finland is dit jaar beter. Griekenland is dit jaar beter. We hebben een goed liedje, maar geen winnend liedje."

Birgitta Peterson en Kristina Nilsson, die allebei een roze bomberjack dragen en zichzelf 'The Swedish Ladies' noemen, vinden het heerlijk om nieuwe steden te ontdekken en elk jaar hun 'Eurovision-familie' van mede-fans te ontmoeten. Ze zijn van plan om zaterdag tijdens de finale met Israëlische vlaggen te zwaaien, nadat de Zweedse deelneemster Felicia eerder dit jaar had gezegd dat ze vond dat Israël niet aan het Eurovisie Songfestival moest meedoen.

Men zegt dat de spanningen rondom Israël een verdeeldheid hebben veroorzaakt binnen de fancommunity, die lange tijd bekendstond om haar vriendelijkheid en openheid voor diversiteit.

"De wonden zijn op dit moment erg diep," zei Nilsson.

"Dit evenement zou eigenlijk moeten draaien om 'verenigd door muziek' en geluk," voegde ze eraan toe. "Dat is waar het bij het Eurovisie Songfestival om draait."