Een oorlog met Iran zou de structurele economische zwakheden van Israël kunnen verergeren, waarschuwt het Shoresh Institute

Israëlische vlag met beursfinanciën, economische trendgrafiek en digitale technologie. Fot Jerusalem Post

Hoewel de meeste Israëliërs de directe financiële gevolgen van de oorlog met Iran wellicht niet zullen voelen , kunnen de diepere economische consequenties zich op minder zichtbare plekken manifesteren – met name op het gebied van onderwijs, groei op lange termijn en fiscale stabiliteit, aldus professor Eyal Kimhi van het Shoresh Instituut voor Sociaaleconomisch Onderzoek.

"De meeste burgers zullen niet per se direct economische gevolgen ondervinden ", vertelde Kimhi dinsdag aan The Jerusalem Post. Hij merkte op dat de grootste last op korte termijn vooral rust op zelfstandigen en werknemers met een uurloon. "Maar de directe militaire kosten – reservedagen, vlieguren, onderscheppingsraketten en munitie – lopen in de miljarden. En de kosten van een gedeeltelijke stilstand van de economische activiteit kunnen zelfs nog hoger uitvallen."

Kimhi verdeelt de directe economische gevolgen in twee lagen: de directe kosten van de militaire campagne zelf en het bredere productieverlies als gevolg van stilgelegde of verstoorde activiteiten. Hoewel sommige sectoren – met name de hightechsector – wellicht op afstand kunnen blijven functioneren, ondervinden andere sectoren ernstigere beperkingen.

"De landbouw stopt zelfs niet onder raketvuur," merkte hij op. De industrie is echter kwetsbaarder voor langdurige verstoringen.

Op korte termijn blijft het beleggerssentiment onzeker. "Het is te vroeg om na slechts een paar dagen al een oordeel te vellen", aldus Kimhi. "Beleggers denken op de lange termijn. Als ze geloven dat deze oorlog de regio uiteindelijk zal stabiliseren, zou Israël zelfs aantrekkelijker kunnen worden."

Professor Eyal Kimhi van het Shoresh Instituut voor Sociaaleconomisch Onderzoek zegt dat hoewel de meeste Israëliërs de directe financiële gevolgen van de oorlog met Iran misschien niet zullen voelen, de diepere economische consequenties zich op minder zichtbare plekken kunnen openbaren. Foto Jerusalem Post

De meest verontrustende gevolgen liggen echter onder de oppervlakte.

Het Shoresh Instituut waarschuwt al jaren voor structurele zwakheden in de Israëlische economie : een lage arbeidsparticipatie onder bepaalde groepen, tekorten aan menselijk kapitaal en productiviteitsproblemen. Volgens Kimhi dreigt een langdurig conflict deze trends te versterken, met name door verstoringen in het onderwijssysteem.

"Het grootste probleem op de lange termijn is dat de scholen gesloten zijn", zei hij. Hij verwees naar de lessen die zijn geleerd tijdens de COVID-19-pandemie en de afgelopen drie jaar van instabiliteit, en waarschuwde dat leerlingen moeite zullen hebben om weer te integreren, zelfs nadat de scholen weer open zijn. "Het lijkt er ook niet op dat het ministerie van Onderwijs heeft geleerd van eerdere ervaringen en zich adequaat heeft voorbereid op afstandsonderwijs."

Aangezien menselijk kapitaal de belangrijkste economische hulpbron van Israël is, beschreef Kimhi dit als een terechte reden tot bezorgdheid. De onderwijskloof tussen sterkere en zwakkere leerlingen kan verder toenemen, omdat meer bevoordeelde gezinnen beter in staat zijn om met verstoringen om te gaan.

Op financieel vlak voorspelt Kimhi dat het grootste deel van de oorlogskosten uiteindelijk gedekt zal worden door het begrotingstekort te verhogen.

Zelfs vóór de huidige escalatie had de regering al moeite om een ​​begroting voor 2026 goed te keuren. "Het gaat minder om economische en meer om politieke kwesties", zei hij. "De kosten van de oorlog zullen gedekt moeten worden."

Kimhi zei dat hij geen bezuinigingen verwacht op sectorale toewijzingen die ten goede komen aan ultraorthodoxe (haredi) gemeenschappen of nederzettingen, met als argument dat het voornaamste doel van de regering politiek overleven is. Hij voorziet evenmin, in een verkiezingsjaar, ingrijpende bezuinigingen op begrotingsposten die de bevolking direct raken.

Hij verwacht daarentegen vertragingen bij geplande hervormingen, waaronder aanpassingen van de belastingtarieven en hervormingen in gereguleerde markten, en een waarschijnlijke toename van het begrotingstekort.

Als de oorlog een langdurige strategische realiteit wordt in plaats van een kortstondige gebeurtenis, kunnen de gevolgen zich uitstrekken tot de kredietwaardigheid van Israël. "Een toename van het tekort zal de staatsschuld zeker verhogen en mogelijk leiden tot een verlaging van de kredietwaardigheid", aldus Kimhi.

Desondanks schetste hij twee uiteenlopende scenario's. Als het conflict voortduurt zonder dat de houding van Iran fundamenteel verandert, zullen de kosten oplopen en kunnen investeringen eronder lijden. Maar als de oorlog relatief snel eindigt en de Iraanse dreiging afneemt, kan het economisch herstel snel verlopen en kan het groeipotentieel zelfs verbeteren.

"Dat," waarschuwde hij, "hangt ervan af of Israël een regering heeft die de juiste stappen onderneemt voor de economie."