Eva Schloss, overlevende van Auschwitz en stiefzus van Anne Frank, overlijdt op 96-jarige leeftijd

Eva Schloss. Foto AP

Eva Schloss, een overlevende van Auschwitz en de postume stiefzus van Anne Frank, is zaterdag in Londen op 96-jarige leeftijd overleden, zo bevestigde het Anne Frank Huis. Met haar overlijden is een van de laatste en belangrijkste levende getuigen van de nazi-vernietigingskampen heengegaan. Naast haar overleving was Schloss een onvermoeibare voorvechter tegen racisme, intolerantie en haat, schrijven alle kranten.

De Britse koning Charles bracht een eerbetoon en zei dat hij en koningin Camilla "diep bedroefd" waren door haar overlijden. "De verschrikkingen die ze als jonge vrouw heeft doorstaan, zijn onbegrijpelijk, en toch wijdde ze de rest van haar leven aan het overwinnen van haat en vooroordelen, en aan het bevorderen van vriendelijkheid, moed, begrip en veerkracht door haar onvermoeibare werk voor de Anne Frank Trust UK en voor Holocausteducatie over de hele wereld", zei hij. "We zijn beiden bevoorrecht en trots dat we haar hebben gekend en we bewonderden haar ten zeerste. Moge haar nagedachtenis een zegen zijn voor ons allen."

Eva Schloss werd geboren in Wenen in mei 1929, ontvluchtte Oostenrijk na Hitlers annexatie in 1938 en arriveerde in 1940 met haar familie in Amsterdam. Ze woonden vlakbij de familie Frank, en Eva en Anne speelden als kinderen samen, zich onbewust van de tragische manier waarop hun levens later zouden kruisen.

In 1942, nadat haar broer Heinz een oproep had ontvangen om in Duitsland te werken en later werd vermoord, dook de familie Geiringer onder. Twee jaar later werden ze verraden door een Nederlandse collaborateur. Op 11 mei 1944 – Eva's vijftiende verjaardag – werden zij en haar familie gearresteerd en naar Auschwitz gedeporteerd. Eva en haar moeder overleefden, maar haar vader Erich en broer Heinz werden in het kamp vermoord.

Eva Schloss met de Britse actrice Joanna Lumley in 2022. Foto AF

Nadat Auschwitz in januari 1945 door het Sovjetleger was bevrijd, keerde Eva terug naar Nederland, waar ze Otto Frank ontmoette, de vader van Anne en het enige overgebleven lid van zijn directe familie. In 1953 trouwde hij met Eva's moeder, Elfriede, waardoor hij Eva's stiefvader werd. Otto moedigde Eva aan om de fotografie te omarmen, een pad dat haar uiteindelijk naar Londen en een nieuw leven leidde.

Volgens de Daily Mail zweeg Schloss meer dan 40 jaar over haar oorlogservaringen. "Ik sprak er voor het eerst over in 1988, toen de tentoonstelling over Anne Frank in Londen te zien was", legde ze later uit. "Ik stond ver van de politiek af, maar ik besefte dat de wereld geen lessen had geleerd van de gebeurtenissen van 1939 tot 1945, dat oorlogen voortduurden, dat vervolging, racisme en intolerantie nog steeds bestonden. En toen begon ik mijn ervaringen te delen, om te pleiten voor verandering in de wereld."

Anne Frank. Foto Yad Vashem

Vanaf dat moment wijdde Schloss zich aan het onderwijs en sprak ze op scholen, universiteiten en in gevangenissen over de hele wereld. Ze hield een belofte aan haar vader en broer om hun creatieve werk te bewaren en schonk later de schilderijen van Heinz aan het Nederlands Verzetsmuseum in Amsterdam.

Schloss bleef haar hele leven het Anne Frank Huis steunen. In 2017, op 88-jarige leeftijd, keerde ze terug naar haar ouderlijk huis om met leerlingen te praten en liet ze hen zelfs het kampnummer zien dat op haar arm getatoeëerd stond.

Schloss overleed negen jaar na haar echtgenoot Zvi. Ze laat dochters, kleinkinderen en verdere familieleden achter.