'Ferdinand' - een column van Rob Fransman

Voor het internet bestond, was ik een verwoed lezer. Vrije tijd betekende: boek kopen, boek lezen, volgend boek. Dat is al jaren niet meer zo. Dat komt vooral door de afleiding van alles wat online is. Het gewone nieuws, zeker waar het Israël betreft, de dagelijkse stroom nieuwsbrieven van columnisten die ik graag lees, WhatsApp, en natuurlijk X, de zo verguisde service van Elon Musk. ‘Een riool,’ zeggen de goedwetenden. Welnu, ik dool er graag in rond.

Enfin, boeken lees ik nog maar weinig. Te weinig, vind ik zelf. Ik merk ook dat mijn concentratie behoorlijk is afgenomen. Vroeger las ik uren achter elkaar door; nu leg ik het boek na een paar bladzijden alweer weg. Even iets anders, even koffie, even mail checken, even op X kijken. En als ik dan lees, vind ik er vaak geen donder aan. In de boekenkast staan ik-weet-niet-hoeveel half uitgelezen boeken.

Boekrecensies lees ik zelden. Net als met films: zoveel smaken, zoveel meningen. De meeste Oscarfilms vallen tegen.

Maar afgelopen vrijdag begon ik aan een boek en las de 358 bladzijden in één ruk uit. Dat boek is De trip van Ferdinand Hania van Theodor Holman. Af en toe heb ik hardop gelachen, maar net zo vaak was ik oprecht ontroerd door wat de ik-figuur vertelt over zijn verhouding met zijn door de oorlog beschadigde ouders en zijn eigenaardige relaties. Ik bleef voortdurend nieuwsgierig naar hoe het verder zou gaan met die zonderlinge Ferdinand.

Zijn verhaal bracht me terug naar de jaren zeventig en tachtig, toen het leven een stuk vrolijker en minder bekrompen was dan vandaag.

Ik lees dan wel geen recensies vóórdat ik een boek koop of een film zie, maar achteraf wil ik graag weten of anderen hetzelfde vinden als ik. Daarom zocht ik op het internet naar besprekingen van dit boek. En wat denk je? Helemaal niets. Althans: niets in de grote kranten. Niets in de DPG-bladen, niets in NRC, en helaas ook niets in De Telegraaf.

Toch vreemd. Kranten geven iedere modieuze huppeltrut moeiteloos een hele pagina. ‘Belangrijk boek,’ schrijven ze dan, ‘de auteur legt haarfijn uit hoe het slavernijverleden heeft geleid tot haar heroïneverslaving.’ Of iets dergelijks. Maar over Holmans roman: geen woord. Zelfs geen slechte recensie.

Ik weet wel hoe dit komt. Theodor Holman is niet links en niet woke. Hij fileert de hypocrisie van de politiek. Erger nog, hij is columnist van het NIW en schrijft positief over Joden en Israël. Schande, hij kreeg zelfs een bos in dat vreselijke land. Hij is niet voor niets ontslagen bij de krant waarvan hij de naam nooit meer zal noemen. Theodor is in de ban gedaan door de weldenkende pers. Daarom schrijft geen mens over zijn boek dat ik meesterlijk vind.

Dus doe ik het maar.