Het laatste bolwerk van Hamas: waarom het Israëlische leger tot nu toe uit Deir al-Balah is gebleven, schrijft S.Frantzman

Deir Al-Balah in de centrale Gazastrook. Foto Jerusalem Post

De IDF gaf op 20 juli een evacuatiebevel uit voor een deel van Deir al-Balah en volgde dit op met een golf van luchtaanvallen op 21 juli. Volgens berichten zou de IDF operaties in dit gebied kunnen starten of uitbreiden. Deir al-Balah is een van de vier gebieden in de regio "centrale kampen" van Gaza, schrijft S. Frantzman in The Jerusalem Post.

Het Israëlische leger is gedurende de 650 dagen durende oorlog in de meeste van deze gebieden niet actief geweest. Daar zijn vele redenen voor. Een reden is kennelijk de bezorgdheid dat Hamas gijzelaars vasthoudt in het centrale kampgebied.

De kampen omvatten Nuseirat, Deir al-Balah, Bureij en Maghazi. Dit is een aanzienlijk deel van Gaza, misschien wel tien procent van de totale oppervlakte van de strook. Al deze vier gebieden zijn steden die gebouwd zijn rond vluchtelingenkampen die na 1948 zijn opgericht, toen grote aantallen Arabieren vanuit gebieden die later Israël waren geworden, naar Gaza vluchtten.

Het aanvankelijk zeer kleine kamp Deir al-Balah is de laatste jaren gegroeid. UNRWA merkt op dat "het vluchtelingenkamp Deir al-Balah het kleinste vluchtelingenkamp in de Gazastrook is. Het ligt aan de Middellandse Zee, ten westen van de gelijknamige stad in centraal Gaza. Deir al-Balah betekent 'Klooster van de Dadels', een verwijzing naar de overvloedige dadelpalmbossen in het gebied." Het woord "Deir" betekent in het Arabisch meestal "klooster", ook al is er momenteel geen echt klooster.

Deir al-Balah ligt aan de kust. Ten oosten ervan loopt de Salah al-Din-weg, die door heel Gaza loopt. Ten noorden van Deir al-Balah aan de kust ligt Nuseirat. Aan de overkant van de weg liggen Maghazi en Bureij, die dichter bij de Israëlische grens liggen. Nuseirat en Bureij grenzen aan het Netzarim-corridorgebied.

Dit gebied werd door het Israëlische leger bezet tot het staakt-het-vuren in januari, waarna het zich terugtrok. Dit stelde de inwoners van Gaza in staat om vanuit centraal Gaza en het humanitaire gebied Mawasi terug te keren naar Gaza-Stad. Deir al-Balah ligt aan de kustweg die naar het gebied Mawasi leidt. Het ligt dus aan twee belangrijke wegen die door heel Gaza lopen.

Deir al-Balah is tijdens de oorlog over het algemeen aan hevige gevechten ontkomen. In april 2024, toen het Israëlische leger per ongeluk leden van de hulporganisatie World Central Kitchen doodde , vond de aanval plaats nabij Deir al-Balah. De groep begeleidde vrachtwagens naar een opslagplaats in de omgeving.

In juni 2024 bevrijdde het IDF ook vier gijzelaars uit Nuseirat. Noa Argamani, Shlomi Ziv, Almog Meir Jan en Andrey Kozlov werden bevrijd tijdens een inval.

Dit is een van de redenen waarom men aanneemt dat er gijzelaars aanwezig kunnen zijn in de kampgebieden. Hamas heeft sterke steun in de kampen. Hamas is voortgekomen uit veel van de vluchtelingenkampen en heeft deze gebruikt om te rekruteren. Daarom wordt aangenomen dat dit het thuisland van Hamas is. Gedurende de oorlog heeft Hamas vanuit de vier kampen feitelijk een reststaat Gaza bestuurd. Het heeft ook delen van Gaza-Stad gedurende de oorlog gecontroleerd.

Het was niet altijd duidelijk waarom de IDF in het verleden de kampen niet betrad. Mogelijk waren het de gijzelaars, maar er kunnen ook andere redenen zijn.

Het gebied ligt tussen Gaza-Stad en Khan Yunis. Het Israëlische leger opereerde meerdere keren in Khan Yunis en ook in plaatsen zoals Jabalya en Shejaiya. Het leger heeft ook vele andere UNRWA-kampen in Gaza ontruimd. Het waren niet de kampen zelf waar het Israëlische leger zich zo'n zorgen over maakte. Niettemin zijn de vier centrale kampgebieden, die in feite steden en stedelijke gebieden zijn, grotendeels ongeschonden gebleven door de oorlog.

Het besluit om mensen te vragen een deel van de kust tussen Deir al-Balah en Mawasi te evacueren, zou een manier kunnen zijn om Hamas onder druk te zetten terwijl de staakt-het-vurenonderhandelingen gaande zijn. Het Israëlische leger lijkt te geloven dat het sinds het begin van Gideons strijdwagens in mei ongeveer 70-75 procent van Gaza in handen heeft.

Die operatie had het grootste deel van Gaza moeten zuiveren en behouden. Het is echter onduidelijk of die 70 procent daadwerkelijk onder controle is. Hamas blijft aanvallen uitvoeren in Zuid-Gaza en ook in de gebieden in Noord-Gaza. Zo moest Beit Hanun onlangs worden heroverd.

Deir al-Balah is een belangrijk gebied in Gaza omdat het tijdens de oorlog relatief onaangetast is gebleven. Hamas heeft dit bolwerk behouden en zal de centrale kampen willen behouden. Dit is het laatste gebied waar Hamas nog echt macht heeft.