Hoe Washington en Teheran de risico's van oorlog opnieuw inschatten, analyse van Guy Azriel diplomatiek correspondent, i24NEWS Hebreeuwse zender

De Amerikaanse president Trump en de Iraanse leider Khamenei Foto @GuyAZ/X

China, Turkije, Rusland, Qatar, Saoedi-Arabië en Israël manoeuvreren allemaal actief achter de schermen, elk met hun eigen belangen en rode lijnen, wat de mogelijke uitkomst nog complexer maakt, schrijft Guy Azriel op i24 news.

Het strategische spel tussen Washington en Teheran wordt steeds intenser.

De Iraanse opperleider Ali Khamenei waarschuwde vandaag dat elke Amerikaanse aanval op Iraans grondgebied een regionale oorlog zou ontketenen.

De timing is opmerkelijk: zijn dreiging komt precies op het moment dat president Trump een aanzienlijk ingetogener toon aanslaat en publiekelijk benadrukt dat de Verenigde Staten in "serieuze onderhandelingen" met Iran verwikkeld zijn.

In Israël wijzen de meest recente analyses erop dat een Amerikaanse aanval niet langer een uitgemaakte zaak is. Die verandering is Teheran niet ontgaan. De vraag is nu of de Iraanse leiding denkt dat ze aarzeling in het Witte Huis waarneemt – en of ze daardoor haar hand niet overspeelt.

De kern van de patstelling wordt gevormd door vier voorwaarden die minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft gesteld en die samen neerkomen op een eis tot een fundamentele inperking van de strategische macht van Iran.

Washington dringt aan op de overdracht van gevoelig nucleair materiaal, een volledig einde aan de binnenlandse uraniumverrijking, strikte beperkingen op het Iraanse raketprogramma en een stopzetting van de steun aan Iraanse terreurgroeperingen in de regio.

Alles bij elkaar genomen zijn dit geen technische aanpassingen, maar rode lijnen die de kern van Irans afschrikkingsdoctrine en regionale invloed raken.

Vanuit Teherans perspectief blijft tijd een waardevolle troef. Iraanse leiders zijn bedreven in langdurige onderhandelingen, vooral wanneer de status quo in hun voordeel werkt.

Het huidige moment biedt Iran de broodnodige ademruimte na de gewelddadige onderdrukking van binnenlandse protesten, terwijl het land tegelijkertijd in het buitenland een houding van verzet kan aannemen en aan de onderhandelingstafel geduld kan tonen.

Ondertussen is het diplomatieke toneel drukbezet. China, Turkije, Rusland, Qatar, Saoedi-Arabië – en Israël – manoeuvreren allemaal actief achter de schermen, elk met hun eigen belangen en rode lijnen, wat de mogelijke uitkomst nog complexer maakt.

Voor Trump is de afweging eveneens duidelijk. Een grootschalige militaire aanval zou snel kunnen escaleren tot een regionaal conflict – precies het scenario waarmee Khamenei dreigt.

Die realiteit verklaart het parallelle spoor dat nu vanuit Washington zichtbaar is: het handhaven van militaire druk, terwijl tegelijkertijd zorgvuldig een politiek en diplomatiek betoog wordt gehouden dat alle mogelijke opties zijn uitgeput. Als er uiteindelijk geweld wordt gebruikt, zal de boodschap zijn dat confrontatie niet de eerste, maar de laatste optie was.