Hoe zullen de verkiezingen de banden tussen Israël en Amerika veranderen?

Mensen lopen naast een grote Amerikaanse vlag op het Tsahalplein in Jeruzalem, ter ere van de Amerikaanse president Donald Trump, 12 oktober 2025. Foto Flash 90

Het is vrijdag 6 november, en wanneer Amerikanen het over de rest van de wereld hebben, denken ze aan de Chinese Muur, het Kremlin, de Eiffeltoren of de Big Ben. Maar wanneer een Israëlische politicus het over "de wereld" heeft, verwijst hij bijna altijd naar de paar vierkante kilometer tussen Capitol Hill en het Witte Huis. Europa mag klagen, en Zuid-Amerika mag van politieke kamp wisselen, maar wat er tussen het Oval Office en de Senaat gebeurt, is het enige dat werkelijk het lot van de staat Israël bepaalt.

De volgende regering in Jeruzalem, onder leiding van Benjamin Netanyahu, zal de grootste uitdaging voor de Amerikaans-Israëlische betrekkingen van deze eeuw het hoofd moeten bieden – misschien wel sinds de oprichting van Israël. Wat Netanyahu's Amerikaanse tegenstanders niet begrijpen, is dat hij geen dictator is. De man heeft aan twaalf verkiezingen meegedaan en nooit met geweld de macht gegrepen. Zijn standpunten komen overeen met die van de Israëlische mainstream. Sterker nog, de oppositie die deze week tegen hem kandideerde, werd gedwongen zijn veiligheidsstrategie over te nemen en viel hem in feite aan omdat hij niet oorlogszuchtig genoeg zou zijn. Ze zwoeren nooit een Palestijnse staat te zullen stichten, eisten een snellere en hevigere grondaanval op Gaza en drongen aan op aanvallen op meer Iraanse energiecentrales. Netanyahu is daarom slechts de voodoo-pop van het nieuwe Israël na 7 oktober. Elke andere kandidaat die het tegen een Democratische president zou opnemen, zou in een ernstige crisis terechtkomen, alleen met veel minder manoeuvreerruimte dan Netanyahu, omdat dit keer rechts Israël de straat op zou gaan.

We bevinden ons op een uniek moment sinds 7 oktober: net zoals felle tegenstand tegen een Palestijnse staat in Israël een absolute consensus is geworden, is de Palestijnse kwestie wereldwijd weer volop in de schijnwerpers komen te staan. Een conflict tussen een Democratische regering en een Israëlische regering is onvermijdelijk.

De werkelijke complicatie is echter de groeiende kloof tussen rechts Israël en rechts Amerika. Helaas moet worden vastgesteld dat de gemiddelde Israëliër tegenwoordig minder Engels spreekt dan vroeger en een slechter begrip heeft van de internationale betrekkingen. Er is een schrijnend gebrek aan bewustzijn over de enorme diplomatieke schade die wordt veroorzaakt door het marginale fenomeen van gewelddadige kolonisten, de vijandigheid van extremistische groeperingen jegens christenen, of simpelweg de zelfgenoegzame aanname dat Israël onder een Trump-regering kan doen wat het wil. Dit alles veroorzaakt ernstige schade.

Je zou kunnen aannemen dat dit een van de redenen is waarom de Amerikaanse president Netanyahu steunde. Maar let goed op: hij steunde hém, niet zijn regering. Trump wil de spanningen in het Midden-Oosten de komende twee jaar verminderen: eerst een vredesplan voor Gaza, gevolgd door de Abraham-akkoorden met Saoedi-Arabië, en misschien zelfs afspraken met Libanon en Syrië. Hij wil Netanyahu, maar hij wil dat hij een bredere Israëlische regering leidt – een regering met de flexibiliteit om te manoeuvreren zonder afhankelijk te zijn van de rechtse extremist Itamar Ben-Gvir. Op dit moment zit Netanyahu vast. Als hij een stap zet, wordt hij van rechts ingesloten door zowel zijn eigen coalitie als de oppositie. Een brede eenheidsregering zou zowel hem als de Amerikaanse president een productieve laatste twee jaar opleveren. Het zal fascinerend zijn om te zien hoe president Trump – niet bepaald een verbindende figuur in de VS – het onmogelijke presteert en rechts en links in Israël verzoent.

Ironisch genoeg is het juist het feit dat geen van beide partijen een absolute meerderheid behaalde – in combinatie met de opkomst van Arabische partijen in de Knesset die weigeren Hamas als terreurorganisatie aan te merken – dat de weg vrijmaakt voor een regering die de werkelijke Israëlische meerderheid weerspiegelt en de radicale vleugel buitensluit. Met zo'n coalitie zou er in Gaza, samen met een vredesraad, echte vooruitgang geboekt kunnen worden, waarmee eens en voor altijd bewezen wordt dat de weg naar vrede niet via de corrupte Palestijnse Autoriteit en een bevooroordeelde VN loopt. In Syrië zouden symbolische concessies de basis kunnen leggen voor een niet-oorlogsverdrag. In Libanon zou de volledige ontmanteling van Hezbollah voltooid kunnen worden. En in Saoedi-Arabië zou echte normalisatie mogelijk zijn.

De Israëlische kiezers hebben ons zojuist een zeldzame kans geboden om de relatie tussen de VS en Israël op een zachte, vriendschappelijke manier opnieuw vorm te geven – voordat we afstevenen op een rampzalige frontale botsing die alleen maar de vijanden van het Westen ten goede zou komen.