In de Jizreëlvallei vertellen olijfbomen het verhaal van Israël over oorlog en kracht

Foto: Yaron Sharon / Ynet

De olijvenoogst in Israël loopt ten einde. In het hele land worden honderdduizenden bomen voor de laatste keer dit seizoen geplukt en zijn vrachtwagens vol vers geplukte olijven onderweg naar de persen, schrijft Ynet.

Een van die persen, de grootste oliemolen in het Midden-Oosten, staat in Moshav HaYogev. De molen, eigendom van de familie Ashush, wiens boomgaarden teruggaan tot minstens de oprichting van de staat Israël, wordt algemeen beschouwd als de meest technologisch geavanceerde van de regio. Generaties van traditie draaien nu naast geavanceerde machines, waardoor een zeldzame mix van oud en nieuw ontstaat.

Om hoogwaardige olie te produceren, moeten olijven binnen enkele uren na de oogst worden geperst om een ​​lage zuurgraad te behouden. De Ashush-molen verwerkt niet alleen de eigen oogst, maar ook zo'n 6500 ton olijven van boeren in het hele land. Telers uit het noorden, het centrum en zelfs het zuiden sturen hun oogst daarheen. Het land rekent erop dat de molen jaarlijks meer dan 2500 ton premium olijfolie produceert.

"Ze sturen hun olijven hierheen omdat de boeren weten dat ze hier de beste kwaliteit olijfolie krijgen die er is", aldus Yishai Gelb, medeoprichter van het project 'My Tree' in Israel, waarmee mensen over de hele wereld bomen in de Ashush-boomgaarden kunnen "kopen" en jaarlijks olijfolie onder een privélabel kunnen ontvangen.

De fabriek levert een aanzienlijk deel van de Israëlische olijfoliemarkt, verkocht onder talloze merken en huismerken. Maar het zien van de oliestroom dit seizoen brengt een bijzondere emotionele lading met zich mee: het is de eerste oogst sinds het einde van de oorlog, een conflict dat de industrie en de mosjav zelf bedreigde.

Moshav HaYogev en de Ashush-bosjes liggen in de Jizreëlvallei, niet ver van de noordgrens van Israël. Het gebied werd geteisterd door raketaanvallen die landbouwgrond in brand staken, en veel boeren werden opgeroepen voor reservistendienst, wat zowel de oogst als de productie bemoeilijkte, aangezien timing cruciaal is.

"Hezbollah en Iran hebben de afgelopen twee jaar van de oorlog onafgebroken raketten afgevuurd in dit gebied", zei Gelb op een middag terwijl hij in de bosjes stond. Het was vlak voor het staakt-het-vuren en de oorlog was nog niet voorbij. Vliegtuigen waren in de lucht te horen, meestal vanuit een nabijgelegen luchtmachtbasis. "Het maakt niet uit of er sirenes zijn, of er raketten zijn, we moeten hier zijn. We zijn hier omdat olijfbomen niet in schuilkelders gaan; ze wachten niet tot de oorlog voorbij is. Ze groeien. Dus de olijfboeren moesten werken, verbouwen en oogsten, ongeacht de oorlogssituatie."

Hij merkte op dat Israël geluk had. Als de olijfoliepersen door raketten waren getroffen, "zou Israël in grote problemen zijn gekomen. We hadden waarschijnlijk dure olijfolie uit Europa moeten importeren. Het overgrote deel van de olijfolie die in Israël wordt geconsumeerd, wordt in Israël geproduceerd."

Gelb zei dat de Jizreëlvallei "het hart is waar de zionistische droom begon. De pioniers kwamen hier aan het begin van de 19e eeuw en wakkerden voor het eerst de vlam van Israëls succesverhaal aan."

Olijfolie zelf draagt ​​een diepe religieuze symboliek met zich mee, voegde hij eraan toe. De olijfboom is een van de zeven soorten die met het Land Israël worden geassocieerd. Het was olijfolie die acht dagen lang brandde om de menora in de Tempel brandend te houden nadat deze door de Grieken in de tijd van de Makkabeeën was verwoest.

“De olijftak symboliseert vrede, iets waar we tegenwoordig allemaal naar streven”, aldus Gelb.

My Tree is opgericht door Gelb en zijn partner, Kobi Assaf, om mensen over de hele wereld op een persoonlijke en directe manier in contact te brengen met het land Israël en tegelijkertijd lokale boeren te ondersteunen.

Sinds 7 oktober 2023 is het programma nog belangrijker geworden. Voor $ 275 per jaar kunnen deelnemers een boom adopteren. Andere opties zijn onder andere druivenranken en whiskyvaten op andere noordelijke locaties. Wanneer adoptanten Israël bezoeken, kunnen ze hun boom zien, voorzien van een label met hun naam. Ze ontvangen ook elk jaar zes flessen huismerk olijfolie.

Als je door de boomgaarden loopt, kom je namen tegen van families en gemeenten van over de hele wereld. Assaf zei dat alleen al in de Verenigde Staten en Canada meer dan 60 verschillende gemeenschappen zich bij het programma hebben aangesloten. Sommigen hebben bomen voor zichzelf gekocht; anderen hebben dat gedaan ter ere van hun dierbaren.