Iran dreigt de scheepvaart in de Rode Zee te verstoren als de VS de blokkade van Hormuz niet opheffen

Een schip in de Straat van Hormuz. Foto Reuters

De Revolutionaire Garde waarschuwt dat Teheran de handel via de Perzische Golf, de Golf van Oman en de Rode Zee zal blokkeren, terwijl bemiddelaars aandringen op een verlenging van het fragiele staakt-het-vuren tussen de VS en Iran, de regionale spanningen oplopen en de Golfstaten maatregelen nemen om de gevolgen te beperken, meldt Ynet.

De Iraanse Revolutionaire Garde kondigde woensdag aan dat Teheran de import en export van goederen via de Perzische Golf, de nabijgelegen Golf van Oman en de Rode Zee niet zal toestaan, tenzij de Verenigde Staten de blokkade opheffen die eerder deze week rond de Straat van Hormuz werd ingesteld.

Ali Abdollahi, commandant van het Iraanse noodhoofdkwartier Khatam al-Anbiya, zei dat de maatregelen "vastberaden en resolute" stappen zouden zijn om de nationale belangen en soevereiniteit van Iran te beschermen.

Iran grenst niet aan de Rode Zee, en de dreiging om de scheepvaart daar te verstoren leek erop te wijzen dat Teheran de Houthi-rebellen in Jemen, zijn regionale bondgenoten, zou kunnen reactiveren om het scheepvaartverkeer aan te vallen. Sinds de aanval van Hamas op Israël op 7 oktober 2023 en de daaropvolgende oorlog hebben de Houthi's koopvaardijschepen en olietankers aangevallen die volgens hen banden hadden met Israël.

Deze campagne heeft de verzekeringskosten fors verhoogd en sommige rederijen gedwongen hun schepen via langere en duurdere routes om te leiden, waardoor de goederenprijzen stegen. Een terugkeer naar dit patroon zou de wereldwijde grondstoffenmarkten verder kunnen ontregelen.

De dreiging van Iran kwam te midden van vooruitgang in de bemiddelingspogingen om het staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran te verlengen. Dit staakt-het-vuren loopt af op 22 april, twee weken na de ingang ervan. Regionale functionarissen vertelden persbureau AP dat de bemiddelaars ernaar streefden het staakt-het-vuren met minstens nog twee weken te verlengen om de diplomatie meer tijd te geven, en dat beide partijen "in principe" hadden ingestemd met een verlenging.

Een functionaris die betrokken is bij de bemiddelingspoging vertelde persbureau AP dat de onderhandelaars probeerden de verschillen te overbruggen tussen Washington en Teheran over de drie belangrijkste geschillen: het Iraanse nucleaire programma, de Straat van Hormuz en de eis van Teheran voor compensatie voor de schade die tijdens de oorlog is aangericht.

Terwijl de voorbereidingen voor een nieuwe ronde gesprekken, die mogelijk al donderdag van start gaan, voortduren, zei de Amerikaanse president Donald Trump tegen Fox News dat hij geloofde dat de oorlog met Iran zeer binnenkort zou kunnen eindigen.

Donald Trump. Foto AP

Trump zei ook dat hij een brief had gestuurd naar de Chinese president Xi Jinping met het verzoek aan China om geen wapens aan Teheran te leveren, en dat Xi had geantwoord dat China dergelijke wapens niet levert. Trump zei niet wanneer dit gesprek plaatsvond. Zijn opmerkingen kwamen nadat hij vorige week had gedreigd 50% importheffingen te heffen op elk land dat wapens aan Iran levert.

Iran hield ondertussen vol dat de Amerikaanse maritieme blokkade rond Hormuz mislukte.

Het semi-officiële persbureau Fars meldde woensdag dat een tweede Iraans schip de zeestraat was gepasseerd, wat volgens hen de Amerikaanse beweringen over een totale blokkade van Iraanse havens weerlegde. Eerder op woensdag meldde Fars al dat een gigantische tanker, die onder Amerikaanse sancties valt, Iraanse territoriale wateren was binnengevaren "zonder enige camouflage en met de locatiezender ingeschakeld" voordat hij de zeestraat overstak.

De Verenigde Staten hebben verklaard dat de blokkade wordt gehandhaafd. Het Amerikaanse leger meldde dat zes koopvaardijschepen al waren omgedraaid in het kader van de marineoperatie, die maandag van start ging en tot doel heeft te voorkomen dat scheepvaartverkeer Iran binnenkomt of verlaat via de Perzische Golf en de Golf van Oman.

In een belangrijke diplomatieke ontwikkeling vond woensdag een telefoongesprek plaats tussen sjeik Mansour bin Zayed Al Nahyan, vicepresident van de Verenigde Arabische Emiraten, en de Iraanse parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf. Het werd beschreven als het eerste officiële contact tussen de twee landen sinds het begin van de oorlog. Het staatsnieuwsagentschap van de VAE meldde dat de twee mannen regionale ontwikkelingen en manieren om de spanningen te verminderen bespraken.

Het gesprek vond plaats ondanks de woede in de Emiraten over de Iraanse aanvallen tijdens de oorlog. Volgens het rapport lanceerde Iran tijdens de gevechten honderden raketten en drones op de VAE, wat leidde tot verwoesting, doden en wijdverspreide angst. Teheran beschouwde de aanvallen op de Emiraten en andere Golfstaten als vergelding tegen landen die volgens hen de Verenigde Staten toestonden om vanuit hun grondgebied aanvallen uit te voeren. Tijdens de oorlog riep de VAE haar ambassadeur terug uit Teheran.