Iran zal de nucleaire inspecteurs van de VN weer toelaten, aldus Vance, schrijft Barak Ravid in Axios

Foto AFP

Iran heeft ermee ingestemd inspecteurs van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) in het land uit te nodigen, zo maakte vicepresident JD Vance maandag bekend na de eerste ronde van de nucleaire gesprekken tussen de VS en Iran in Zwitserland.

Waarom dit belangrijk is: De VS wilden dat de eerste gespreksronde zou eindigen met een uitnodiging van Iran aan VN-inspecteurs om de belangrijkste Iraanse nucleaire installaties te bezoeken, die door de VS en Israël zijn gebombardeerd. Het laatste dergelijke bezoek vond plaats vóór de oorlog in juni 2025.

• Vance zei dat de coördinatie tussen Iran , de VS en het IAEA voor een dergelijk bezoek "deze week, misschien zelfs vandaag nog" zal plaatsvinden. Iran heeft dat nog niet bevestigd.

• Vance gaf geen details over het soort toegang dat de inspecteurs zouden krijgen. "Het is een belangrijke mijlpaal en een eerste stap naar een definitief einde van het nucleaire wapenprogramma in Iran."

• De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi, zei dat de VS en Iran overeenstemming hadden bereikt over de vrijgave van een deel van de bevroren Iraanse tegoeden, hoewel Vance aangaf dat dit nog niet was gebeurd. De Iraniërs tekenden ook een overeenkomst met Qatar over het gebruik van Iraanse activa in dat land.

Het laatste nieuws: het Amerikaanse ministerie van Financiën heeft sanctievrijstellingen verleend waardoor Iran vrij olie kan verkopen, zoals overeengekomen in het memorandum van overeenstemming.

Achter de schermen: Vance erkende tijdens de korte persconferentie van maandag dat het Iraanse onderhandelingsteam had gedreigd de gesprekken te verlaten na berichten van president Trump op Truth Social waarin hij dreigde Iran aan te vallen, maar benadrukte dat dit nooit daadwerkelijk is gebeurd.

• "We hebben de Iraniërs gisteren gezegd: 'Als jullie je bezighouden met wat wij millennials 'trash talk' noemen, kunnen jullie niet verwachten dat de president van de VS niet reageert en de feiten niet rechtzet.' ... Dus ja, er was wat dreigement en wat geklaag, maar uiteindelijk gingen de gesprekken door en hebben we grote vooruitgang geboekt."

Belangrijkste nieuwsfeiten: De gesprekken van zondag, onder bemiddeling van Qatar en Pakistan, duurden meer dan 18 uur in het skiresort Burgenstock.

• In een gezamenlijke verklaring die na afloop van de gesprekken werd uitgebracht, stond dat de partijen overeenkwamen een comité op hoog niveau op te richten om toezicht te houden op de onderhandelingen, naast werkgroepen die zich richten op nucleaire kwesties, sancties en geschillenbeslechting.

• Volgens de verklaring zijn de VS en Iran het eens geworden over een stappenplan om binnen 60 dagen tot een definitieve overeenkomst te komen.

• De partijen kwamen overeen een "communicatielijn" in de Straat van Hormuz in te stellen, die operationeel zal blijven zolang de onderhandelingen voortduren, om "incidenten en miscommunicatie te voorkomen en een veilige doorgang voor commerciële schepen te garanderen".

• De VS en Iran kwamen ook overeen om samen met Libanon en de bemiddelaars een "de-escalatiecel" op te richten "om de naleving" van het staakt-het-vuren in Libanon te waarborgen.

Wat hij zegt: Vance zei dat er vooruitgang was geboekt, ook op nucleaire kwesties die verder gingen dan inspecties, maar dat er nog veel werk te doen was.

• Vance zei dat hij en de rest van het Amerikaanse team de hele dag "constant in contact" stonden met de Israëliërs, Saoedi's, Emiraten en Libanezen.

• Hoewel Vance aangaf dat er nog geen bevroren tegoeden waren vrijgegeven, zei hij dat de partijen overeenstemming hadden bereikt over een mechanisme waarmee dergelijke tegoeden zouden worden besteed aan de behoeften van het Iraanse volk, bijvoorbeeld door de aankoop van Amerikaanse sojabonen.

• "We leggen de regio geen overeenkomst op. Het is een overeenkomst waar de regio ons zelf om heeft gevraagd."

Een realiteitscheck: gezien de moeilijkheid om tot een veel minder gedetailleerd memorandum van overeenstemming te komen – en zelfs om de bijeenkomst van zondag te laten doorgaan, na vertragingen als gevolg van de gevechten in Libanon – is een definitief nucleair akkoord verre van zeker.

Wat volgt: Vance zei dat technische teams de onderhandelingen in Zwitserland zouden voortzetten nadat hij en andere hooggeplaatste functionarissen vertrokken zijn.