Israël heeft een nieuw verhaal nodig, schrijft Amit Segal

Foto Amit Segal
Het is vrijdag 20 november, en wist je dat jonge Amerikanen tegenwoordig over een zanger, een serie of een fenomeen zeggen dat het "zo Tel Aviv" is? Israëliërs zouden er ongetwijfeld mee denken dat het chic, spontaan en levendig betekent. Maar zoals ik deze week tijdens een bezoek aan de Verenigde Staten heb ontdekt, betekent het eigenlijk iets nep en verdraaids.
De meeste mensen die deze uitdrukking gebruiken, zijn nog nooit in Tel Aviv geweest, omdat ze erg jong zijn en omdat er de afgelopen drie jaar geen toeristen zijn geweest. Tel Aviv is Israël, en Israël is een zeer problematisch merk dat in vrije val verkeert. In dit geval zijn de persberichten noch voorbarig, noch overdreven.
De Disney Corporation betovert kinderen al bijna een eeuw, maar de aard van die betovering verandert. De regel bij Disney is dat voor kinderen elke drie jaar als een generatie telt. Iemand die "Pocahontas" op drie- of vierjarige leeftijd zag, zal zich die film zijn hele leven herinneren, maar zijn kleine zusje (drie jaar later geboren) zal al opgroeien met "Toy Story", en hun neefje zal opgroeien met "Inside Out".
En wat is Israëls nieuwste succes in Amerika? Israëls laatste relevante verhaal binnen de Democratische Partij dateert ruwweg uit de jaren 70: de jonge senator Biden ontmoet Golda Meir, die hem vertelt dat Israëls geheime wapen is dat "we nergens anders heen kunnen". Geen wonder dat president Biden, tijdens Operatie Guardian of the Walls, toen Benjamin Netanyahu verrast was door de felle kritiek binnen de regering, tegen hem zei: "Dit is niet langer de partij van Scoop Jackson" (Henry "Scoop" Jackson, een fervent pro-Israëlische senator die 30 jaar in functie was). Golda is er niet meer en Jackson is er niet meer, en sinds Israël de Oslo-akkoorden heeft verworpen in de nasleep van de bloedige intifada, is ook dat verhaal vervaagd. Waar zijn de dagen gebleven dat de Democratische president van de VS, Bill Clinton, midden in de nacht falafel at in Kiryat Moshe na een staatsbezoek?
Voor Republikeinen bood Israël een genuanceerder verhaal: identieke harde standpunten ten aanzien van fundamentalistisch islamisme (vooral na 9/11), een Joods-christelijke alliantie, met name met evangelische christenen, en de laatste jaren een identificatie tussen de leiders gebaseerd op een gezamenlijke strijd tegen het binnenlandse rechtssysteem en, hoewel die twee niet vergelijkbaar zijn, de Iraanse vijand.
De verhalen vervagen snel: evangelische geestelijken uiten hun bezorgdheid over de situatie onder de jongere generatie, die meer verband houdt met het verhaal van de burgerrechtenbeweging. De glorie van de strijd tegen Iran verdween toen duidelijk werd dat het trauma van de Irak-oorlog grondoperaties verhinderde en een beslissende uitkomst dwarsboomde, terwijl de energieprijzen in de Verenigde Staten de pan uit rezen.
Is het omkeerbaar? Ja. Professor Jonathan Sarna, een expert op het gebied van de geschiedenis van het Amerikaanse Jodendom, zei dat de Amerikaanse houding ten opzichte van Israël koel was tot de film "Exodus" in 1960, die het zionistische verhaal van kust tot kust verspreidde. Geen wonder dat Israël in dat decennium veranderde van een bijna onaantastbare staat, waarvan de leider in het geheim naar ontmoetingen met de Amerikaanse president op onofficiële locaties werd gesmokkeld, tot partner nummer één.
Kortom, we hebben een nieuw verhaal nodig.
Het wonderbaarlijke is dat tegenwoordig, althans voor een klein maar cruciaal deel van de Verenigde Staten, zo'n verhaal naar voren komt: het Amerikaanse defensieapparaat kijkt met verbazing toe hoe de partners in het Midden-Oosten zich verraden en lafhartig gedragen. De basis in Qatar, die bedoeld was als vooruitgeschoven positie, wordt vóór een oorlog geëvacueerd in plaats van versterkt, en de Saoedi's sidderen van angst, zelfs bij de gedachte aan het herstellen van de bases die op hun grondgebied beschadigd zijn. Israël daarentegen biedt partnerschap, gastvrijheid, gevechtservaring en geavanceerde technologie. Lang niet genoeg, maar wel een herinnering dat elk tijdperk zijn eigen momentopname vereist.





Opmerkingen