top of page

N12News: Het "oog" dat aanvallen op Iran mogelijk maakt 'zet het op een raket en bid'

Foto van schrijver: Joop Soesan
Joop Soesan
4 uur geleden
11 minuten om te lezen

Van buitenaf is het moeilijk te raden wat er schuilgaat achter de muren van een van de gebouwen van het ontwikkelingscentrum van Elbit Systems in centraal Israël. We lopen met de laboratoriummanagers over de paden van het landelijke complex, tussen kantoorgebouwen en ontwikkelingsfaciliteiten, tot we een gebouw bereiken dat speciaal is gebouwd voor de productie van een van Israëls belangrijkste strategische capaciteiten. Hier, ver van de productie- en lanceerinstallaties van Iraanse ballistische raketten, worden de camera's gemaakt waarmee het veiligheidssysteem kan zien wat er honderden kilometers verderop gebeurt, zelfs zonder een vliegtuig te sturen of een agent in te zetten.


Al bij de ingang van de campus werden er afschermende stickers op de camera's van de mobiele telefoons geplakt en werd ons gevraagd de foto- en opnameapparatuur die we bij ons hadden te melden. De opwinding onder de aanwezigen was voelbaar en het was duidelijk dat elk woord zorgvuldig werd overwogen – zowel vanwege de geheime technologieën als vanwege de gevoeligheid van de situatie. Dit was immers het eerste journalistieke bezoek aan het Nationaal Laboratorium voor de Ontwikkeling van Ruimtecamera's van Elbit en het Ministerie van Defensie. Toch, eenmaal door de beveiligingsmaatregelen heen, was het moeilijk te zeggen dat iemand ons uitleg wilde besparen.


Een dubbele deur scheidt de industriële gang van de cleanroom, waar zelfs een klein stofdeeltje een systeem kan beschadigen dat jaren in beslag heeft genomen om op te bouwen. We betreden de steriele kleedkamer. Eerst overschoenen, dan een haarnetje en baardkapje, een beschermend pak, nog een schoenovertrek en handschoenen. Pas als we allemaal goed ingepakt zijn, mogen we het lab betreden. De instructies zijn simpel: raak niets aan zonder uitdrukkelijke toestemming. We probeerden het, maar het mocht niet.

De beschermfolies verbergen de geheimen. Een optisch systeem in ontwikkeling bij het Elbit-laboratorium. Foto N12News


Binnenin openbaart zich een andere wereld. Grote, ongelooflijk lichte ruimtecamera's staan ​​in verschillende stadia van assemblage. Grote spiegels, optische systemen, meetapparatuur en testkamers vullen de ruimte. Sommige componenten worden beschermd in extra steriele tenten, omdat zelfs de hoge mate van reinheid in de ruimte niet aan hun eisen voldoet. Elke handeling wordt langzaam, bijna ceremonieel, uitgevoerd. Er is geen ruimte voor onnodige bewegingen.


M., manager van de Space Business Unit binnen de Intelligence and Electronic Warfare Division van Elbit, leidt ons rond. Naast hem staat A., een senior lid van Elbits Space Unit, die onder andere verantwoordelijk is voor het beheer van de faciliteit en de complexe processen die daar plaatsvinden.


Onder de laboratoriumvloer waarop we staan, bevindt zich een grote ondergrondse ruimte met enorme betonnen blokken die op hydraulische systemen zijn gemonteerd om trillingen te isoleren.


De meet- en kalibratiefaciliteiten op de verdieping erboven rusten hierop. Sterker nog, het hele gebouw is rondom deze infrastructuren ontworpen, en niet andersom. De reden hiervoor is dat zelfs een trilling die in het dagelijks leven nauwelijks merkbaar is, zelfs een die wordt veroorzaakt door iemand die in de buurt loopt, delicate optische metingen kan verstoren. Wanneer een camera wordt gebouwd die kleine details op het aardoppervlak vanaf honderden kilometers afstand moet kunnen waarnemen, is de aarde zelf soms ook een bron van verstoring.

De technologische voorhoede die een waardevolle aanwinst voor de inlichtingendiensten wordt. Een kijkje in het ruimtecameralaboratorium. Foto N12News


"Elk half uur willen ze controleren of de lanceerinrichting beweegt."

De capaciteit die in dit laboratorium is ontwikkeld, krijgt een compleet andere betekenis wanneer Iran ter sprake komt. Onbemande luchtvaartuigen (UAV's) alleen kunnen geen continue inlichtingendekking bieden boven Iran en verre gebieden zonder de integratie van satellieten.


De afstand tussen Israël en Teheran en het uitgestrekte grondgebied van de Islamitische Republiek laten dit simpelweg niet toe, zeker niet in een oorlog die zich op meerdere fronten afspeelt en waarbij de middelen van het Israëlische leger voor inlichtingenverzameling en contractuele verplichtingen tot het uiterste worden opgerekt. Een spionagesatelliet daarentegen hoeft het Iraanse luchtruim niet binnen te dringen of luchtdoelraketten te ontwijken.


Hij draait in een baan om de aarde, vliegt over gebieden van belang en fotografeert deze met regelmatige tussenpozen. "Het is een onmogelijke taak om met vliegtuigen inlichtingen te verzamelen, te controleren en te onderhouden in zeven verschillende gebieden", legt M. uit. "Je kunt niet constant boven alle locaties zijn die je nodig hebt."


Het laboratorium ontwikkelde camera's die werden geïnstalleerd op de Israëlische observatiesatellieten van de Ofek-serie, geproduceerd door Israel Aerospace Industries, evenals op de OPTSAT-3000, NAOS en Venus-satellieten. De informatie die door de Israëlische camera's wordt geproduceerd, wordt onder andere ontvangen door Eenheid 9900 van de Inlichtingendienst , die een verzamelsysteem beheert met behulp van de Ofek-spionagesatellieten. "Er zijn veel Israëlische satellieten in de ruimte en er is letterlijk een compleet verzamelsysteem", legt M. uit. "De inlichtingendiensten komen en zeggen: we hebben jullie nodig om deze en gene plek te fotograferen, die zich in Syrië of Iran bevindt, op een bepaald tijdstip."


De beelden die via elektromagnetische golven vanuit de ruimte neerdalen, landen binnen enkele minuten in het ondergrondse commandocentrum van Eenheid 9900. Nadat de bestanden zijn uitgeladen, begint de eerste verwerking, waarbij het personeel van de eenheid de foto's omzet in operationele inlichtingen. Deze inlichtingen worden gebruikt om een ​​beeld van de vijand te vormen, doelen te volgen, verdachte activiteiten te identificeren en waarschuwingen te geven.

De beelden die via elektromagnetische golven vanuit de ruimte naar beneden komen, bereiken binnen enkele minuten de ondergrondse CML. Simulatie van een observatiesatelliet.

Foto Elbit Systems


"Het voordeel is dat je minder beperkt bent in de ruimte," legt een bron binnen de inlichtingendienst uit aan het tijdschrift N12. "Het geeft je de mogelijkheid om gebieden en ruimtes te bereiken die vliegtuigen niet, of in ieder geval niet zo gemakkelijk, kunnen bereiken." Volgens hem is inlichtingenwerk vanuit de ruimte een integraal onderdeel geworden van de operationele activiteiten van de IDF en fungeert het in veel gevallen als een echte krachtversterker.


Maar er is een beperking die zelfs de meest geavanceerde camera niet kan wegnemen: een enkele satelliet blijft niet onafgebroken boven Teheran hangen om de stad te fotograferen. Hij is constant in beweging en zijn traject brengt hem niet elke ronde terug naar hetzelfde punt. Om een ​​object te volgen dat van positie verandert, is het niet voldoende om een ​​bijzonder scherp beeld te krijgen. Je moet ook regelmatig terugkeren om het te fotograferen.


Hier komt de volgende generatie ruimtecamera's in beeld. "We willen constante herhaling", legt M. uit. "Elk half uur willen we dezelfde plek zien, de draagraket zien, of die beweegt." De oplossing die in het defensiesysteem wordt ontwikkeld, is een combinatie van kleinere, goedkopere camera's die in grote aantallen kunnen worden geproduceerd en op een reeks kleine satellieten en microsatellieten kunnen worden geïnstalleerd.

"Elk half uur willen we dezelfde plek bekijken, om te zien of de lanceerinstallatie beweegt." Foto Elbit Systems


De Pluto-camera, waaraan Elbit werkt, is precies voor dit doel ontworpen. Hoewel hij compact is in vergelijking met de grotere camera's van het bedrijf, stelt hij ons in staat na te denken over een dichter netwerk van satellieten die met hoge frequentie naar dezelfde gebieden terugkeren.


500 km boven Iran: De jacht op de mobiele lanceerinstallaties

Het operationele belang hiervan is met name duidelijk in het geval van Iran, waar een van de grootste uitdagingen het lokaliseren van de mobiele raketlanceerinstallaties is. Om ze te camoufleren, hebben de Iraniërs de ballistische raketten "Shihab" en "Imad" op vrachtwagens geplaatst die er van buitenaf uitzien als gewone containerwagens. Wanneer ze aankomen op een vooraf voorbereide lanceerplaats, wordt de container geopend, de lanceerinstallatie eruit getild en de raket gelanceerd – bijna zoals in de Transformers-films. De Iraniërs hebben in het verleden zelfs documentatie van dit proces vrijgegeven.


Overdag rijden deze vrachtwagens tussen het gewone verkeer op de openbare weg, waardoor ze erg moeilijk te lokaliseren en aan te vallen zijn. Om ze te onderscheiden van reguliere vrachtwagens, gebruiken we onder andere kunstmatige intelligentie om hun structuur te analyseren, hun rijpatronen te volgen en de vertreklocaties te identificeren. Hier komen bewakingssatellieten van pas, waarmee we herhaaldelijk dezelfde gebieden kunnen fotograferen, veranderingen kunnen vaststellen en de beweging van verdachte voertuigen kunnen volgen. Hoe vaker er gefotografeerd wordt, hoe groter de kans dat we een lanceerinstallatie die zijn schuilplaats heeft verlaten, detecteren voordat deze de lanceerbasis bereikt en weer verdwijnt.

We werken aan de volgende generatie satellietcamera's. De drukkamer in het laboratorium. Foto N12News


De IDF stelt dat de hoeveelheid visuele informatie uit de ruimte die de inlichtingendienst bereikt in de laatste drie jaar van de oorlog is toegenomen, samen met een voortdurende verbetering van de kwaliteit van de producten. Dit betekent een toenemende belasting voor de decodeersystemen, die enorme hoeveelheden informatie moeten analyseren en monitoren.


Om bij te blijven, integreert de inlichtingendienst systemen en algoritmen voor kunstmatige intelligentie om informatie te extraheren, maar benadrukt dat deze de menselijke decoder niet vervangen. "Er bestaat momenteel geen enkel proces of informatiesysteem met kunstmatige intelligentie dat volledig zelfstandig werkt", legt een bron binnen de inlichtingendienst uit. Volgens hem worden de processen uitgevoerd onder nauw toezicht en begeleiding van decoders, die een strenge training en certificering ondergaan voordat ze in operationele activiteiten worden ingezet.


Naast de kleine camera's ontwikkelt Elbit ook een geavanceerdere generatie grote camera's met een ultrahoge resolutie, die niet verder kan worden uitgebreid. M. is zuinig met woorden: "De volgende generatie is aanzienlijk beter, groter en heeft meer mogelijkheden."


50.000 foto's en één moord in Teheran.

De visuele inlichtingenapparatuur van Eenheid 9900 speelde een cruciale rol bij het verzamelen van inlichtingen ter voorbereiding op de eerste aanval van Operatie "Het Gebrul van de Adelaar", die gerichte liquidaties van hoge functionarissen van het regime onder leiding van Opperste Leider Ali Khamenei omvatte. Gedurende de 40 dagen van de operatie maakten Israëlische spionagesatellieten meer dan 50.000 beelden van Iran, gemiddeld meer dan duizend per dag. Tijdens de operatie werd informatie van een satelliet zelfs voor het eerst rechtstreeks naar de cockpit van een gevechtsvliegtuig verzonden om realtime begeleiding te bieden tijdens een speciale missie. Tegelijkertijd zorgden SAR-radarsatellieten ervoor dat er ook 's nachts en bij bewolkt weer informatie kon worden verzameld


De verzamelde informatie wordt gebruikt om grond-grond- en grond-luchtraketbatterijen te lokaliseren, veilige vliegroutes te plannen en een doelenbank op te bouwen. De inlichtingendienst legt uit dat een van de belangrijkste voordelen van Eenheid 9900 de combinatie van fotodecodering en nauwkeurige kartering van het gebied is. "Uiteindelijk heeft elk doelwit een geografische associatie en een koppeling met een locatie nodig", legt een bron binnen de inlichtingendienst uit.

Voorafgaand aan de lancering wordt het gewicht van de camera verminderd zonder afbreuk te doen aan de stijfheid en stabiliteit. Foto Elbit Systems


Maar het werk van de decoders eindigt niet zodra de vliegtuigen van de luchtmacht de bommen hebben afgeworpen. Door foto's van voor en na de aanval te vergelijken, voeren ze een schadebeoordeling uit om te bepalen welke doelen zijn vernietigd en waar een herhaalde aanval nodig is – informatie die al van invloed kan zijn op de volgende vlucht. "Het is een soort cirkel die rond is", legt de militaire functionaris uit. "Je begint een proces en je sluit de cirkel ook af door te controleren of het gelukt is of dat een aanvullende aanval nodig is." Volgens hem houdt dit in dat het doelwit continu wordt gemonitord, vanaf het begin van het inlichtingenwerk tot het sluiten van de operationele cirkel.


Zelfs in deze gespannen tijden, waarin een nieuwe confrontatie met Teheran een kwestie van tijd lijkt, blijven de satellieten de wederopbouw en reconstructie van de door aanvallen beschadigde militaire installaties, de overdracht van wapens en de verplaatsing van lanceerinstallaties, en de activiteiten op nucleaire locaties in de gaten houden. Hun beelden worden gebruikt om de lijst met potentiële doelwitten uit te breiden en om de veranderingen op de grond systematisch en in realtime te analyseren. Zo lieten satellietbeelden de bouwactiviteiten zien op de "Machushberg", ongeveer anderhalve kilometer ten zuiden van het nucleaire complex in Natanz. In juli meldde de Wall Street Journal dat de Israëlische inlichtingendiensten schatten dat Iran duizenden uraniumverrijkingscentrifuges naar tunnels diep in de berg heeft verplaatst.

De locatie "Machete Mountain" in Iran, vlakbij de kerncentrale van Natanz. Foto Reuters


Als ik M. vraag of de producten die de camera's tijdens de oorlog produceerden zelfs de ontwikkelaars zelf verrasten, antwoordt hij ontkennend. "We waren niet verrast. We kenden deze mogelijkheden en wisten welk niveau we ermee konden bereiken." Volgens hem vond de belangrijkste verandering juist plaats bij de kapiteins: "We waren blij dat het besef doordrong tot de besluitvormers en het leger, die begrepen hoe strategisch dit was en dat het aanzienlijk moest worden uitgebreid. Je kunt de 'verschuiving' die de oorlog teweegbracht echt zien."


Vier maanden voor één look.

De grote camera's hebben een primaire spiegel met een diameter van ongeveer 70 centimeter. De camera zelf weegt ongeveer 130 kilogram, bijna niets vergeleken met een satelliet die tot een halve ton kan wegen.


We stoppen voor een van de spiegels: een groot, lichtgewicht optisch oppervlak dat een heftige reis door de ruimte moet doorstaan ​​en vervolgens de taak moet vervullen waarvoor het buiten de atmosfeer is gestuurd. De spiegel begint als een blok glas van ongeveer 200 kilogram, maar in een speciaal bewerkingsproces wordt ongeveer 90% van het ruwe materiaal verwijderd en wordt er een honingraatachtige structuur aan de achterkant aangebracht, waardoor het gewicht aanzienlijk wordt verminderd zonder dat dit ten koste gaat van de stijfheid en stabiliteit. Daarna begint de polijstfase, die ongeveer vier maanden duurt in een machine die dag en nacht draait. Zelfs een minuscule vervorming op het spiegeloppervlak kan de kwaliteit van de foto vanaf honderden kilometers afstand beïnvloeden.


Maar het bouwen van de camera is slechts de helft van het werk. Vóór de lancering ondergaat hij een reeks tests die je bijna 'marteling' zou kunnen noemen. We passeren trilapparatuur die de schokken van een lancering simuleert en stoppen voor een enorme vacuümkamer, groot genoeg om mensen in te laten. De lucht wordt eruit gezogen en de camera's worden blootgesteld aan extreme hitte- en koudecycli. "Dat betekent temperaturen tussen -40 en +70-80 graden", legt M uit. "Het systeem moet bestand zijn tegen dit extreme verschil."


Maar dit technologische wonder, dat alleen is voorbehouden aan ruimtevaartmachten, zou niet kunnen bestaan ​​zonder het juiste personeel. Als je ze in het laboratorium ziet, is het moeilijk om niet te denken aan het ernstige tekort aan technici, ingenieurs, senior ingenieurs en productiemedewerkers in de Israëlische industrie – zonder wie die industrie zou ophouden te bestaan. Het imago van technisch onderwijs erodeert en deze studievakken zijn niet meer zo populair als vroeger, mede door de verwaarlozing van technisch-beroepsonderwijs.

Aanval op olietankers in Teheran. Foto AFP


Ik vraag A. of er in Israël genoeg gekwalificeerde mensen zijn die dit werk kunnen doen. "Ik denk het niet," antwoordt ze. "Het duurt drie of vier jaar om een ​​werknemer op te leiden tot het vereiste expertiseniveau. Het kost ook tijd voor een ingenieur, een technicus en een opticien om een ​​zeer hoog professioneel niveau te bereiken."


Elbit zegt dat de vraag naar ruimtecamera's groeit en dat het bedrijf zich al voorbereidt op een aanzienlijke uitbreiding van de productiecapaciteit. M. vertelt dat er in een nabijgelegen gebouw een nieuwe cleanroom wordt gebouwd, drie keer zo groot als het gebouw dat we nu bezoeken, samen met extra meetfaciliteiten en vacuümkamers. "We werken dag en nacht, maar dat is niet genoeg", zegt hij. "Onze productiebehoeften zijn veel groter."


Recente satellietbeelden van het Iraanse luchtruim (gemaakt door buitenlandse bedrijven. Foto FPRI


De groeiende behoefte aan satellietinformatie is ook operationeel merkbaar. "Zowel de campagne in Iran als de manoeuvre in Gaza, waarbij gebruik werd gemaakt van twee zeer verschillende systemen, hebben aangetoond hoe belangrijk en waardevol de verbinding met het terrein, de geografie en visuele informatie is", aldus een bron binnen de inlichtingendienst. "Een campagne zonder die informatie is ondenkbaar."


De vraag naar Israëlische technologie beperkt zich niet tot de IDF. Elbit levert ook ruimtecamera's aan buitenlandse klanten, waaronder Luxemburg, dat een satelliet met de Israëlische Jupiter-camera heeft aangeschaft voor NAVO-doeleinden. "Zowel de Amerikanen als de Europeanen kunnen dezelfde producten afnemen, maar dan met een satelliet die ongeveer twee keer zo groot is", legt M. uit. Zelfs in een tijd van politieke spanningen en beperkingen op de veiligheidssamenwerking is er in Europa daadwerkelijk vraag naar deze Israëlische technologie. "Uiteindelijk spreken de producten voor zich. Het is niet vanwege onze mooie ogen, en zeker niet vanwege het zionisme."

Satellietbeelden van het Iraanse luchtruim. Foto N12News


Daarom arriveerden deze week 24 vertegenwoordigers van bedrijven op de Space Tech Expo Europe-conferentie in Duitsland, de grootste Israëlische ruimtevaartdelegatie tot nu toe. Ook M. vertrok daarheen. "Er zijn niet veel landen meer in Europa die goed met Israël samenwerken, en Duitsland is er één van", zegt hij. "Hier, in tegenstelling tot de wapenbeurs in Parijs, was er geen discussie over 'ja, je doet mee of niet'", zegt hij.


Tien minuten hel

Al die jaren werk komen neer op één moment waarop de labmedewerkers geen controle meer hebben over wat er gebeurt. De lancering. Na twee, drie, en soms wel drieënhalf jaar werk wordt de camera op een satelliet gemonteerd en de ruimte in gestuurd. "Mensen sturen satellieten de ruimte in, maar wij sturen grote, breekbare glazen objecten de ruimte in," zegt M.


Hij beschrijft de eerste paar minuten als "tien minuten hel". Zelfs wanneer de satelliet veilig in een baan om de aarde is aangekomen, is de spanning nog niet voorbij. Eerst controleren ze of de systemen zijn ingeschakeld en functioneren, en vervolgens begint een kalibratieproces dat ongeveer drie maanden kan duren, totdat de scherpe beelden zijn verkregen waarvoor de camera is gebouwd.

Raketlancering vanuit Iran . Foto Anadolu Agency


"Elke camera die we hebben gelanceerd, is veilig door de test gekomen en heeft geleverd wat ervan verwacht werd," zegt A. trots. Maar de opwinding neemt niet af. "Als je meewerkt aan de ontwikkeling van deze camera, zelfs als hij eenmaal op de vrachtwagen staat, word je nog steeds zo enthousiast. Het is net als een bevalling. Uiteindelijk zet je alles op een raket en hoop je maar dat het goed gaat."


De details in het artikel zijn door de militaire censuur goedgekeurd voor publicatie.










































































































































































































































































































































































 
 
 

Opmerkingen


Met PayPal doneren
bottom of page