Luchtmacht IAF: de reünie van oudere krijgsgevangenen van de luchtmach, ze zijn voor altijd verbonden en vertellen wat ze hebben meegemaakt in vorige oorlogen
- Joop Soesan

- 13 nov 2025
- 5 minuten om te lezen

Foto IAF
Vorige week vond er een speciale jaarlijkse bijeenkomst plaats op de luchtmachtbasis Tel Nof, onder leiding van de commandant van de luchtmacht, generaal-majoor Tomer Bar. Zo'n 60 voormalige IAF-militairen, die in eerdere oorlogen uit vijandelijke krijgsgevangenschap waren vrijgelaten, kwamen bijeen om de gebeurtenis te vieren. Onder de gasten was generaal-majoor (res.) Gideon Sheffer, die zijn persoonlijke verhaal vertelde, aldus de IAF.
Tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van de krijgsgevangenen van de IAF kregen ze een operationele evaluatie van het hoofd van de Air Operations Division, Brigadegeneraal Y., en kregen ze een rondleiding bij Squadron 118 ("The Night Raiders"). Ook konden ze hun vrienden ontmoeten uit hun diensttijd, met wie ze samen door oorlogen en operaties waren gegaan - en een lange reis hadden gemaakt die hen verenigde.
Tijdens de Jom Kippoeroorlog waren er veel krijgsgevangenen, waaronder zo'n 60 leden van de IAF. Generaal-majoor (res.) Gideon Sheffer, die bij de gebeurtenis aanwezig was, vertelt over de gebeurtenis die zijn leven veranderde. "Ik werd gevangen genomen nadat de oorlog voorbij was," herinnert hij zich. "Twee weken na de oorlog gingen ik en de navigator, kapitein Ofer Sidon, wijlen, op fotomissie in een 'Phantom'-vliegtuig van Squadron 119 ('The Bat')."
Deze fotovlucht vond plaats op een hoogte van 18.000 meter. Vanwege de hoogte droegen generaal-majoor (res.) Sheffer en wijlen kapitein Sidon aangepaste astronautenpakken. "De vijand wist dat we zouden vliegen en zette een hinderlaag op met 11 verbeterde SA-2-batterijen, die een hoogte van 30.000 meter kunnen bereiken. Op dat moment zag ik de vliegtuigen niet, maar de luchtverkeersleider waarschuwde me dat hij ze op de radar had gezien (de radar detecteert richting en afstand) - en op zo'n hoogte is manoeuvreren onmogelijk", aldus generaal-majoor (res.) Sheffer.
De afgevuurde raketten zijn radargeleide raketten, wat betekent dat ze geen warmte zoeken. "Deze raketten vliegen naar het punt in de lucht waar je moet komen, exploderen met 200 kg explosieven, creëren een wolk van granaatscherven en vervolgens vliegt het vliegtuig door de wolk heen", legt hij uit. Op dat moment begonnen de raketten het vliegtuig te naderen.
"We werden niet geraakt door de eerste explosie," voegt hij eraan toe. "Bij de tweede explosie begonnen we al schade op te lopen, en bij de derde explosie zwollen onze pakken op - wat betekent dat we een relatief zware klap kregen." Op dat moment reageerde de navigator, wijlen kapitein Sidon, niet meer. "De vierde raket ontplofte en de vijfde kwam al dichterbij. Ik vroeg me af of ik moest wachten op de volgende raketten. Ik besloot het vliegtuig te verlaten."

Foto IAF
Het is erg moeilijk om een sprong uit een vliegtuig op zo'n hoogte te overleven. Generaal-majoor (res.) Sheffer slaagde er tegen alle verwachtingen in, en voor het eerst ooit. "De navigator sprong als eerste uit het vliegtuig, en ik was de tweede na hem. Door de sterke wind raakten mijn armen van hun plaats." Hij leunde achterover in de pilotenstoel en verlaagde snel zijn duikvlucht. "Binnen enkele minuten begon ik hoogte te verliezen. Ongeveer vijf kilometer boven de grond opende de parachute zich - en van daaruit stortte ik neer op Egyptische bodem."
Hij zei dat er veel gedachten door zijn hoofd gingen, zelfs over Maccabi Haifa, en het gevoel dat hij hun laatste wedstrijd destijds had gemist. Dit alles gebeurde in de wetenschap dat hij binnen een paar minuten gevangen kon worden genomen. "Op een kilometer hoogte hoorde ik al schoten. Ik wist niet of ze op mij gericht waren," herinnerde hij zich. "Toen ik de grond naderde, zag ik de Egyptische soldaten dicht opeengepakt op me wachten, terwijl ze in het Arabisch 'Israëlische piloot!' riepen."
"Een van de fouten die ik maakte, was dat ik mijn helm tijdens de vlucht losliet", gelooft hij. "Toen ik de grond bereikte, was mijn hoofd het enige deel dat nog zichtbaar was - en toen sprongen de vijanden op me. Ik kreeg wat men een 'warm welkom' noemt. Op een gegeven moment kreeg ik een harde klap op mijn hoofd, en het volgende dat ik me herinner, is dat ik 16 uur later wakker werd - in Caïro."
Tijdens zijn gevangenschap zat generaal-majoor (res.) Sheffer volledig geïsoleerd, in tegenstelling tot andere gevangenen die hij kende. "De andere gevangenen waren tijdens de oorlog gevangengenomen en wisten niet wat de uitslag ervan was. De Egyptenaren wilden niet dat ik hen vertelde dat we gewonnen hadden," herinnerde hij zich. "Ze verdachten me ervan een Israëlische spion te zijn en zeiden dat ik waarschijnlijk niet naar huis zou terugkeren. Ik wist dat de staat er alles aan zou doen om me terug te krijgen." Na tweeënhalve week in Egyptische gevangenschap werd een gevangenendeal getekend.
De Israëlische gevangenen gingen aan boord van een vliegtuig, en generaal-majoor (res.) Sheffer had geen uniform aan, alleen een pyjama uit zijn gevangenschap. Toen ze in Israël landden, stapte wijlen luitenant-kolonel Moshe Dayan, de minister van Defensie, aan boord. "Hij zei me stellig: 'Een Israëlische piloot stapt niet in zijn pyjama uit een vliegtuig.' Mijn vrouw wachtte een half uur buiten het vliegtuig op me tot ze een uniform voor me hadden gevonden, en dat was te groot omdat ik 7 kilo was afgevallen in gevangenschap. Pas na twee jaar kon ik weer vliegen."
Later was generaal-majoor (res.) Gideon Sheffer commandant van Squadron 119, commandant van de Hatzor-basis, hoofd van de luchtmacht, stafchef van de luchtmacht en hoofd van de personeelsafdeling van de IDF. Hij nam deel aan alle oorlogen en operaties, tot en met Operatie Protective Edge. Net als generaal-majoor (res.) Sheffer zijn er nog vele andere verhalen over gevangenen die gisteravond naar het evenement kwamen. De bijeenkomst omvatte een operationele evaluatie met toestemming van het hoofd van het Air Operations Squadron, een rondleiding door Squadron 118 ("Night Raptors"), een panel van commandanten en een filmvertoning ter nagedachtenis aan wijlen kolonel Itamar Barnea.
"Bij elke slag waarin de ontvoerden terugkeerden, dacht ik aan jullie", zei luchtmachtcommandant generaal-majoor Tomer Bar in zijn toespraak. "Ik herinnerde me de kracht die jullie toonden tijdens en na de gevangenschap, jullie jarenlange bijdrage aan de veiligheid van het land en de families die jullie hebben gesticht - en ik was vervuld van hoop voor degenen die terugkeerden uit de hel."

Commandant van de luchtmacht, generaal-majoor Tomer Bar. Foto IAF
De commandant van de luchtmacht noemde ook wijlen kolonel Itamar Barnea, die ongeveer een jaar geleden overleed. De gepensioneerde kolonel Barnea werd tijdens de Jom Kipoeroorlog door de Syriërs gevangengenomen en werd later hoofdpsycholoog van de luchtmacht, hoofd van de IDF Casualty Unit, en was een baanbrekende figuur in de behandeling van posttraumatische stress. "De periode van gevangenschap heeft zijn leven beïnvloed en zijn keuze om psychologie te studeren tot aan het afronden van zijn doctoraat. Itamars bijdrage aan traumaslachtoffers op nationaal niveau was zeer groot", zei hij.
"We hebben zoveel geleerd over verdriet en pijn, maar ook over de groei en vreugde die met de zon op een nieuwe ochtend schittert", concludeerde de commandant van de luchtmacht. "Jullie zijn een inspiratiebron voor ons en wijzen ons de weg naar de overwinning van de geest - juist in complexe en uitdagende dagen. Ik wil jullie, jullie families en de families van degenen die er niet meer zijn, bedanken. Jullie zijn allemaal een onafscheidelijk onderdeel van de luchtmachtfamilie."











Opmerkingen