Mossad-chef Barnea voorspelde aan de vooravond van de oorlog dat een regimeverandering in Iran waarschijnlijk binnen een jaar zou plaatsvinden

Het hoofd van de Mossad, David Barnea, woont een ceremonie bij in het Yad Vashem Holocaust Memorial Museum in Jeruzalem, ter gelegenheid van de jaarlijkse Holocaust-herdenkingsdag in Israël. 23 april 2025. Foto Jerusalem Post

In zijn voorspelling aan het Israëlische kabinet, vlak voor de oorlog, voorspelde Mossad-directeur David Barnea dat de regimeverandering in Iran waarschijnlijk een jaar zou duren, zo heeft The Jerusalem Post vernomen.

Er waren meerdere scenario's en tijdsperioden, zoals enkele maanden, maar een jaar werd als de meest waarschijnlijke schatting beschouwd.

De afgelopen dagen zijn er door anonieme bronnen niet zo subtiele aanvallen op Barnea geweest, waarbij hij er kennelijk van wordt beschuldigd zowel de Israëlische als de Amerikaanse regering te hebben misleid over de waarschijnlijkheid van een regimeverandering in Iran.

Deze anonieme lekken verhullen Barnea's zeer complexe standpunt over de kwestie en lijken erop gericht hem en de Mossad in diskrediet te brengen met de steeds grotere kans dat pogingen om het regime omver te werpen zullen mislukken, of zeer lang zullen duren, zo heeft de Washington Post vernomen.

Sommige bronnen achter het Uvda-rapport van Channel 12 en het artikel in de New York Times over deze kwestie zijn mogelijk afkomstig uit de entourage van premier Benjamin Netanyahu of de Amerikaanse president Donald Trump, en sommige mogelijk zelfs uit het Israëlische leger, om de schuld af te schuiven.

Alle drie de kantoren krijgen dagelijks constant vragen over waarom ze er nog niet in geslaagd zijn om ook maar in de buurt te komen van een proces dat tot een regimeverandering zou kunnen leiden.

Sterker nog, iedereen die Barnea en zijn belangrijkste voorspellingen tijdens de laatste oorlogsjaren kent, weet dat hij steevast voorspellingen doet met veel voorbehoud en zelden spreekt over een onvermijdelijke, ingrijpende verandering, zo heeft de krant vernomen.

Bovendien is Barnea weliswaar een creatieve denker, maar hij is ook een loyale werknemer die in opdracht van Netanyahu beleidsvoorstellen en presentaties voorbereidt , zonder de premier aan te sporen tot een agressievere oorlogsvoering dan Netanyahu zelf zou willen.

Bovendien zou elke presentatie die Barnea aan functionarissen van de Trump-regering zou hebben gegeven tijdens zijn veelbesproken reis naar de VS medio januari, of tijdens andere gesprekken, eveneens strak gecontroleerd zijn door Netanyahu, en niet het resultaat zijn van een of andere onafhankelijke missie.

De Washington Post heeft vernomen dat er in voorgaande jaren van Barnea's ambtstermijn belangrijke momenten zijn geweest waarop Netanyahu in theorie wellicht een operatie door de Mossad had willen laten uitvoeren, maar Barnea legde uit dat dit onrealistisch was, ondanks de druk die op hem werd uitgeoefend om hiermee in te stemmen.

Toen Uvda berichtte dat Barnea aan de vooravond van de oorlog zijn voorspelling aan Netanyahu had voorgelegd dat het mogelijk was het Iraanse regime omver te werpen, werden pas later in het artikel enkele voorwaarden beschreven die Barnea aan een dergelijke voorspelling zou hebben gesteld.

Het rapport vermeldde uiteindelijk vaag dat het hoofd van de Mossad "bezwaren had tegen de zich in realtime ontwikkelende situatie en tegen de hoeveelheid tijd die het waarschijnlijk zou kosten."

Ook het New York Times- rapport meldde dat Barnea tegen Netanyahu had gezegd: "Binnen enkele dagen na het begin van de oorlog... zou zijn dienst waarschijnlijk in staat zijn de Iraanse oppositie te mobiliseren – rellen en andere daden van verzet aan te wakkeren die zelfs tot de val van de Iraanse regering zouden kunnen leiden." De spionnenbaas zou medio januari hetzelfde voorstel aan de regering-Trump hebben gedaan.

Het rapport beschuldigt Netanyahu en Trump er vervolgens van een te optimistische benadering van de oorlog met Iran te hebben gekozen, wat leidde tot een regimeverandering die indruiste tegen de voorspellingen van Amerikaanse functionarissen en enkele andere functionarissen van Israëlische inlichtingendiensten.

Vervolgens schetst het rapport Netanyahu als iemand die ongeduldig is omdat de Mossad er in de beginfase van de oorlog niet in slaagde een regimeverandering teweeg te brengen, uit angst de steun van Trump te verliezen.

Mossadchef David Barnea woonde eerder dit jaar een conferentie van het Institute for National Security Studies (INSS) in Tel Aviv bij. Zondag ontmoette hij de Amerikaanse gezant Steve Witkoff en een hoge Qatarese functionaris, aldus de auteur. Foto Tomer Neuberg

Er is wederom geen enkel bewijs, ongeacht aanvallen van anonieme bronnen met mogelijk een politieke agenda, dat de Mossad een andere mening heeft geuit dan wat het Israëlische leger publiekelijk heeft verklaard, namelijk dat militair geweld hoogstens de voorwaarden kan scheppen voor een latere regimeverandering na een oorlog.

Tot slot merkte het rapport op dat een van de onderdelen van de Mossad-plannen "het ondersteunen van een invasie door Iraanse Koerdische milities in Noord-Irak" inhield.

Trump zelf heeft een dergelijke stap echter publiekelijk afgewezen, iets waar Barnea hem volgens de berichten van zou hebben overtuigd.

Er bestaan ​​ook vragen over de mate van invloed die Barnea had tijdens zijn bezoek aan de VS medio januari.

Het is mogelijk dat Barnea een grote invloed heeft gehad, ongeacht wat zijn genuanceerde presentatie van concurrerende kansen en risico's inhield.

Maar aangezien Netanyahu op 11 februari, bijna een maand later, halsoverkop naar de VS reisde voor een spoedbezoek, en Trump tot ongeveer 24 uur voor het begin van de oorlog met Iran bleef onderhandelen, is het moeilijk te beweren dat Barnea medio januari al de volledige agenda had bepaald.

Barnea heeft er bovendien een reputatie voor opgebouwd zijn agressiviteit te temperen met geduld ten aanzien van Iran.

Voordat Netanyahu aan zijn huidige ambtstermijn begon, die in december 2022 van start ging, werkte Barnea onder voormalig premier Naftali Bennett. Samen met Bennett ontwierp hij een strategie van "dood door duizend sneden" om het islamitische regime over een lange periode ten val te brengen.

Begin januari werden er via Twitter berichten verspreid die aan de Mossad werden toegeschreven, terwijl de protesten in Iran toenamen tegen de ineenstorting van de Iraanse rial, de sterk gestegen brandstofprijzen en de landelijke watercrisis.

Wat de watervoorziening betreft, zei voormalig premier Naftali Bennett in een interview uit 2022 in het boek "Target Tehran" dat een uitgebreide beleidsherziening die hij uitvoerde toen hij premier werd, hem had geleerd dat het regime "op dit moment diep corrupt en tamelijk incompetent is. Grote delen van het land krijgen geen water. Je draait de kraan open en er komt modder uit. Er zijn al die demonstraties en mensen zijn erg gefrustreerd over de Revolutionaire Garde."

Hij was van mening dat er kansen waren om te profiteren van de zwakheden van het regime, maar volgens één bron benadrukte hij ook bij Barnea dat het agentschap creatiever moest zijn in het tonen van meer agressie. Bennett wilde zijn stempel drukken op het nieuwe bureau en moedigde Barnea's agressieve instincten aan.

Bennett bracht ook zijn visie naar voren over het omverwerpen van het Iraanse regime door middel van een strategie van "dood door duizend sneden", vergelijkbaar met de Amerikaanse Koude Oorlog-strategie tegen de Sovjet-Unie, die veel verder ging dan een klassiek militair conflict.

Volgens een parallel verhaal waren die instincten niet alleen goed ontwikkeld, maar was het Barnea die Bennett aanspoorde om nog gedurfder te zijn en de spelregels met Iran meer in het voordeel van Israël te veranderen.

Barnea gaf Bennett zelfs een boek van Peter Schweitzer, getiteld "Victory: The Reagan Administration's Secret Strategy That Hastened the Collapse of the Soviet Union", een beschrijving van tientallen niet-militaire technieken die door de VS waren bedacht om te profiteren van de inherente zwakheden van een autoritair regime en zo de Sovjet-Unie op termijn ten val te brengen.

Cruciaal is dat geen van de rapporten de impact bespreekt van het feit dat de VS en Israël niet hebben ingegrepen om de een miljoen Iraanse demonstranten te beschermen die op 8 en 9 januari werden onderdrukt, waarbij 5.000 tot 30.000 van hen om het leven kwamen.

Ook wordt in geen van de berichten ingegaan op het vermeende telefoongesprek tussen Netanyahu en Trump, waarin hij probeerde hem ervan te weerhouden de oorlog met Iran te beginnen naar aanleiding van de tweet van de Amerikaanse president op 14 januari dat "hulp onderweg is".

Noch het kantoor van de premier, noch de Mossad hadden ervoor gekozen om te reageren vóór het sluiten van de redactie.