N12News: Iran dreigt de zeeblokkade te doorbreken en Israël vreest escalatie en een grootschalige oorlog


Nieuwe dreiging van Iran in de Straat van Hormuz. Foto Reuters
Gezien de zware economische druk die de Verenigde Staten op Iran uitoefenen, klinken er in Teheran steeds meer oproepen om te proberen de Amerikaanse zeeblokkade te doorbreken met een konvooi olietankers.
Volgens recente berichten bevinden zich tientallen tankers in de Perzische Golf, en sommige daarvan zouden voor een dergelijke poging ingezet kunnen worden. Naast de mogelijke voorbereidingen dreigen elementen die gelieerd zijn aan de Revolutionaire Garde dat als de Amerikaanse marine actie onderneemt tegen de tankers, Iran krachtig zal reageren tegen olie-installaties in de Golfstaten.
De actie baart Israël zorgen, en er bestaat steeds meer vrees dat een confrontatie tussen Iraanse schepen en de Amerikaanse marine snel tot een brede militaire escalatie zou kunnen leiden . Men vreest dat het vasthouden of beschadigen van de tankers zou kunnen uitlokken tot een Iraanse reactie tegen Amerikaanse doelen en energie-installaties in de regio, en vervolgens tot Israëlische betrokkenheid bij de campagne.
Volgens maritiem inlichtingenbureau Kpler bevinden zich ongeveer 20 tankers in de buurt van Kharg Island, de belangrijkste olie-exportterminal van Iran. De meeste zijn al geladen, maar blijven voorlopig ter plaatse. Windward heeft ook 31 geladen tankers geïdentificeerd die betrokken zijn bij de gesanctioneerde handel en die al door de Straat van Hormuz varen, mogelijk op weg naar de blokkade. Vier van deze tankers vervoeren in totaal 4,9 miljoen vaten ruwe olie.

Schepen in de Straat van Hormuz, Iran. Foto Reuters
Volgens de tot 20 november geanalyseerde surveillancegegevens is er geen konvooi waargenomen dat zich richting de blokkade bewoog, en er is geen officiële bevestiging dat de Iraanse leiding de operatie heeft bevolen.
De Iraanse dreiging neemt toe.
Het persbureau Fars, dat nauwe banden heeft met de Revolutionaire Garde, riep op tot de inzet van een konvooi tankers en waarschuwde dat aanvallen daarop zouden leiden tot aanvallen op energiecentrales in Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten en Qatar. Ook Koeweit, Oman en Bahrein werden genoemd. De woordvoerder van de Revolutionaire Garde, Hossein Mohabi, verklaarde dat zijn land de blokkade niet zou tolereren, en minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araqchi zei dat deze moest worden doorbroken. De concrete dreigingen aan het adres van de energiecentrales verschenen echter voornamelijk in de media en in verklaringen van personen die aan het regime gelieerd zijn, en niet in een officiële operationele verklaring.
De blokkade werd in april van dit jaar voor het eerst ingesteld, in juni opgeheven en in juli opnieuw ingevoerd na het mislukken van de afspraken tussen Washington en Teheran. Deze week heeft het Amerikaanse leger de handhaving aangescherpt en gewaarschuwd dat tankers die Iraanse olie van andere schepen op zee ontvangen, ook als overtreders van de blokkade kunnen worden beschouwd. Het is onduidelijk of de verscherpte handhaving een voorbereiding is op een poging van Iran om de blokkade te doorbreken.
Het Amerikaanse antwoord
Sinds de Amerikaanse marineblokkade van Iran in april vorig jaar werd ingesteld, heeft de Verenigde Staten al militair geweld gebruikt tegen een reeks schepen die probeerden de blokkade te schenden. Volgens het Amerikaanse Centraal Commando ( CENTCOM ) heeft het Amerikaanse leger tijdens de eerste periode van de blokkade, van april tot juni, negen schepen buiten gebruik gesteld, terwijl meer dan 140 andere schepen gedwongen werden hun route te wijzigen op bevel van de marine.
De blokkade werd in juni opgeheven na overeenstemming tussen Washington en Teheran, maar werd op 14 juli opnieuw ingesteld. Sinds de hernieuwing en medio november zijn nog eens vijf schepen buiten gebruik gesteld en zijn ongeveer 150 andere schepen omgeleid. In totaal zijn 14 schepen buiten gebruik gesteld en zijn bijna 300 schepen gedwongen hun route te wijzigen.
In sommige gevallen volstonden de Amerikanen met het beschieten van de voortstuwingssystemen van de schepen, maar in andere gevallen namen ze de schepen over en confisqueerden ze, aldus officiële publicaties van CENTCOM. Zo beschoot een Amerikaanse destroyer op 19 april het voortstuwingssysteem van het Iraanse containerschip Touska , nadat het schip volgens het leger zes uur lang waarschuwingen had genegeerd.
Mariniers enterden later het schip en namen het over. Begin mei viel een Amerikaans gevechtsvliegtuig het stuursysteem van de Iraanse tanker Hasna aan , en in andere gevallen gebruikten de Amerikanen Hellfire- raketten en precisiewapens om tankers uit te schakelen die Iraanse havens probeerden te bereiken. Volgens maritieme surveillancegegevens die in september werden gepubliceerd, werden minstens drie tankers met een gezamenlijke lading van bijna zes miljoen vaten Iraanse olie daadwerkelijk geconfisqueerd en overgedragen aan de VS.
De belangrijkste escalatie vond begin september plaats, toen de VS overgingen van operaties die voornamelijk gericht waren op het uitschakelen van schepen naar grootschalige aanvallen op Iraanse tankers. Op 5 september, na de lancering van Iraanse raketten op twee Amerikaanse oorlogsschepen, viel het Amerikaanse leger drie tankers aan die gelieerd waren aan de Revolutionaire Garde. Twee ervan werden uitgeschakeld en de derde werd vernietigd en tot zinken gebracht.
Drie dagen later, na een nieuwe confrontatie met Iraanse troepen, vielen de Amerikanen nog eens vijf tankers aan in de Golf van Oman en nabij het eiland Kharg, en kondigden aan dat ze deze allemaal hadden vernietigd. Volgens analyses van externe inlichtingendiensten werden eerder die maand nog twee tankers getroffen, waardoor in totaal tien Iraanse tankers binnen ongeveer een week tijd zouden zijn geraakt, waarvan acht aanvallen officieel door het Amerikaanse leger werden bevestigd.
Iran nam op zijn beurt geen genoegen met veroordeling. Na de aanvallen in september beweerde de Revolutionaire Garde tien schepen in de Straat van Hormuz te hebben aangevallen en zelfs raketten te hebben afgevuurd op een basis van Amerikaanse troepen in Jordanië. Sindsdien hebben de Amerikanen de blokkade gehandhaafd, onder meer door in oktober het vrachtschip Ocean Molica en in november het schip Huda in beslag te nemen , nadat deze volgens hen de bevelen hadden proberen te overtreden.
Medio november werden de handhavingsbevelen zelfs uitgebreid, zodat ook tankers die Iraanse olie van andere schepen op zee ontvingen, als overtreders van de blokkade konden worden beschouwd. Iran heeft de afgelopen weken op zijn beurt de aanvallen op schepen in de Straat van Hormuz aanzienlijk opgevoerd.
Het is duidelijk dat het maritieme conflict tussen de Verenigde Staten en Iran de afgelopen maanden al verder is gegaan dan arrestaties en inbeslagname van schepen, en ook directe militaire aanvallen en Iraanse reacties omvat. De huidige dreigementen van Teheran verhogen de lat voor escalatie echter nog verder.
Waar Iraanse reacties zich in het verleden vooral richtten op de inbeslagname van schepen, en in september ook op aanvallen op militaire doelen en schepen in de regio, dreigen elementen die gelieerd zijn aan de Revolutionaire Garde nu met aanvallen op olie- en gasinstallaties in Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten, Qatar en andere landen als de Amerikaanse marine het geplande tankerkonvooi tegenhoudt. Daarmee geeft Iran aan dat een nieuwe poging om de blokkade af te dwingen niet alleen kan leiden tot een maritieme confrontatie, maar ook tot schade aan de regionale energie-infrastructuur en het uitbreken van een veel grotere oorlog.
Deze keer is de dreiging niet langer beperkt tot tankers.
Het opvallende verschil tussen gebeurtenissen uit het verleden en de huidige dreigingen is de omvang van de reactie die Teheran voorstelt. In het verleden richtte de Iraanse reactie zich voornamelijk op het in beslag nemen van andere schepen, soms als onderhandelingsmiddel. Nu dreigen aan het regime gelieerde elementen de energie-infrastructuur van verschillende landen te beschadigen, zelfs van landen die niet direct deelnemen aan de Amerikaanse marineoperaties.

Foto Reuters
Dit, samen met het feit dat het huidige conflict plaatsvindt na maanden van oorlog en wederzijdse aanvallen, en op een moment dat Iran moeite heeft om zijn olie op de markt te krijgen. Volgens Kpler zouden de inkomsten uit de export van ruwe olie en condensaat medio december tot nul kunnen dalen.
Volgens alle publicaties en analyses bevindt Iran zich in een zeer moeilijke situatie als gevolg van de blokkade, die effectief is en het land ernstige schade berokkent. Het Amerikaanse leger heeft de blokkade op de landroutes die de export en import van en naar Iran mogelijk maken, recentelijk aangescherpt, zij het in veel mindere mate dan op de zeewegen.
Naast de Iraanse dreigingen om de olie- en energie-infrastructuur in de Golfstaten te beschadigen, is het belangrijk te onthouden dat Iran de afgelopen maanden heeft aangegeven dat het in geval van een hernieuwde oorlog ook de communicatie-infrastructuur in de regio zou kunnen beschadigen. Iraanse functionarissen hebben onder meer gedreigd de onderzeese communicatiekabels in de Straat van Hormuz door te snijden, wat tot zeer ernstige verstoringen zou kunnen leiden.





Opmerkingen