N12News: Op 7 oktober werden 27 kinderen wees nadat ze hun moeder en vader verloren. Veel grootouders, die inmiddels met pensioen zijn, zijn tegen hun wil opnieuw ouder geworden

Foto N12News

Op 7 oktober werden 27 kinderen wees, nadat ze hun moeder en vader hadden verloren. Deze gezinnen, die naast het immense verdriet om het verlies van een zoon of dochter ook de ouders van hun kinderen werden, besloten in sommige gevallen de kinderen zelf op te voeden. Wij spraken met grootouders die ervoor kozen hun kleinkinderen groot te brengen. Zij doen dit met veel liefde en toewijding, maar weten ook dat alle liefde van de wereld de leegte die in hun hart is ontstaan, niet kan vullen.

"Ik leef in de illusie dat ik gewoon een babysitter ben - en dan dringt het tot me door."

Eti Geta voedt haar kleinkinderen Neve en Rif op samen met haar partner Avi. Hij is acht jaar oud en zij is vier. Stav, hun moeder, die hen alleen opvoedde, werd vermoord op het kruispunt Mefelsim terwijl ze vluchtte voor de Nuba – slechts twintig minuten van haar huis.

Eti Geta, moeder van de overleden Stav. Foto N12News

Na de vreselijke ramp die hen overkwam, besloten ze een nieuw huis met een tuin te kopen, zodat de kinderen er ook een zouden hebben. De 4-jarige Rif stelt haar oma moeilijke vragen: "Twee weken geleden, terwijl ze keukendoeken aan het opvouwen was, vroeg ze me: 'Waar is mijn moeder?!' Ik vertelde haar dat moeder in de hemel is, maar toen had ze me al geantwoord: 'Breng moeder dan uit de hemel.'"

"Ik leef in een soort illusie dat ik gewoon een oppas ben, dat de herfst snel zal aanbreken - en dan dringt het tot me door dat ze niet meer terugkomt," vertelt Eti. "De hele tijd heb ik ook het gevoel dat ze op dezelfde plek wonen. Dat ik voor ze zorg en dat mama zal komen - en dan spat die illusie uiteen."

De moeilijkheid is ook in andere kringen merkbaar. Eti beschrijft hoe ze "teruggaat in de tijd": "Soms heb ik het gevoel dat ik jonge moeders moet ontmoeten om bij mijn kleindochter te zijn. Ik ontplof vanbinnen, wat moet ik met hen?! Ze zijn zo jong dat ik niet eens met ze kan praten."

Stav Z"l en haar kinderen. Foto N12News

Eti vertelt over een moment waarop Neve niet kon slapen: "Hij huilde en huilde en ik was wanhopig. Ik zei tegen hem dat het al elf uur was, dat hij moest gaan slapen - morgen was er school. Uiteindelijk ben ik in zijn bed gekropen, in een stapelbed - ik ben naar boven gegaan en naast hem gaan liggen."

Toen ze hem vroeg hoe hij zich voelde, antwoordde Naveh dat hij bang was om te sterven: "Toen dacht ik bij mezelf: 'Wow,' wat was ik boos op hem? Hij kan me niet vertellen wat er met hem aan de hand is, maar in werkelijkheid zijn zijn zorgen existentiële zorgen. Zijn moeder schreef hem dat ze de rest van zijn leven bij hem zou zijn, en allerlei beloftes - en toen verdween ze."

"Ik schreeuwde het uit, ik kon hun pijn niet eens zien."

Gila en Reuven Chen wonen op kibboets Maoz Haim in de Beit Shean-vallei. Op die noodlottige dag pasten ze op hun kleinkinderen Manor (nu 15) en Neri (nu 12). Hun ouders waren uit eten in Nova en zijn nooit meer teruggekomen. En de tijdelijke oppas werd een permanente. Sindsdien wonen ze bij hen op de kibboets en hebben ze een nieuw leven opgebouwd.

"Ik werd helemaal gek in het eerste jaar," zegt Gila openhartig over de moeilijkheid van het rouwproces. "Ik schreeuwde het uit. Ik kon de intense pijn niet verdragen. Ik kon hun pijn, hun angst en alles wat er zo heftig uitkwam, niet aanzien."

Gila vertelt over de moeilijkheid om weer ouder te worden: "Ik zie al die liefde in haar handjes, en ik heb er gewoon geen tijd voor. Ik maak geen knuffels meer. Ik maak geen kubussen meer."

Eti Bracha, die de kinderen van haar dochter en schoonzoon opvoedt. Foto N12News

"Hoe vertel je kinderen zoiets? Over twee rampen?!"

Eti en Eli Bracha voeden de tienjarige Eliav en zijn oudere broer Rafael op, die onlangs zijn bar mitswa vierde, in Kiryat Ekron. Ze verhuisden naar dit huis na de ramp, zodat er ruimte zou zijn voor iedereen. Hun dochter Gal en haar man Naji werden vermoord in Nova.

Eti vertelt over het moment waarop ze hun kleinkinderen vertelden dat het ergste was gebeurd: "Toen ze bij ons kwamen, vroegen we hen om de kinderen mee te nemen. Hoe zeg je zoiets tegen kinderen?! Twee rampen. Hoe kun je zoiets zeggen? Ze gilden en huilden."

Ze deelt de moeilijke momenten waarmee ze te maken krijgt: "Je moet ze constant vertellen dat dit hun thuis is en dat wij er zijn, en soms zeggen ze: 'Jij bent mijn moeder niet', 'Jij beslist niet'. Maar dat is oké."

In een van de hartverscheurende momenten vertelt ze hoe de kleine Eliav voor haar ogen in tranen uitbarstte: "Oma, waarom verdien ik dit? Ik ben maar een jongetje. Ik wil mijn vader en moeder." Naast hun behoefte om haar kleine kleinkinderen vast te houden, verloor ze ook een dochter en een kleinzoon. Ze uit haar verdriet niet in hun bijzijn: "Ik huil in mijn eentje als ik om 1 uur 's nachts de was ophang."

De overledenen. Foto N12News

De kinderen keerden terug uit gevangenschap, en toen moest Dorit hen vertellen dat hun ouders waren vermoord.

Het verhaal van de familie Or is bijzonder complex. Op 7 oktober werden hun zoon Dror en schoondochter Yonath vermoord in hun huis in Bari. Twee van hun drie kinderen, Noam en Alma, werden ontvoerd naar Gaza. De oudste, Yahli, was bezig met een dienstjaar. Een andere kleinzoon, Liam, de zoon van hun dochter Dana, werd ook ontvoerd vanuit een andere kibboets.

De enige die uit het huis in Bari wist te ontsnappen, is Nella, de hond die door een reservist in de velden werd gevonden en die de drie tieners die Dorit en Yuval sindsdien opvoeden, veel vreugde brengt: "We zijn 75 jaar oud en voeden een 16-jarige tiener op. De laatste keer dat we een 16-jarige tiener opvoedden, was zo'n 35 jaar geleden."

Toen de kinderen uit gevangenschap terugkeerden, wisten ze niet eens dat hun ouders waren vermoord en vroegen ze Dorit of hun ouders ook waren ontvoerd: "Ik besefte dat ik ze over hun moeder moest vertellen, omdat niemand anders het had verteld en ze het moesten weten. Het was me op dat moment duidelijk - en ik heb het ze verteld. Het was natuurlijk ontzettend moeilijk."

Ze zeggen dat het verlies van hun kinderen niet alleen gaat over hun ouders die er niet meer zijn, maar ook over grootouders die een andere rol hebben gekregen: "Onze kleinkinderen rouwen om het feit dat we geen grootouders meer zijn. Ze vertellen hoe ze hun ouders bij een ramp zijn verloren, wat verschrikkelijk is, maar ze hebben ook hun grootouders verloren in hun vorige rol."

Yuval zegt dat juist in de gelukkigste momenten van het leven de pijn en het verdriet soms meer naar boven komen: "Hoe groter het feest, hoe dieper het verdriet, hoe groter het 'niets'. De kinderen gaan trouwen, wie staat er dan voor hen? Er zal 'niets' en 'leegte' zijn."

Zoon van wijlen Yvonne. Foto N12News

Gloria vertelt over haar angst: "Op een dag zijn we er niet meer. Wat gebeurt er dan met Aviel? Elke dag zegt hij dat hij verdrietig is, dat hij zijn moeder mist, en dat doet me zo'n pijn. Ik verzamel al mijn kracht en probeer hem ook kracht te geven, hij is mijn leven."

"Op onze leeftijd is het opvoeden van een kind moeilijk, het is niet makkelijk, je hebt kracht nodig, je moet je mannetje staan," zegt Julio. "Abiel zei dat ik pech heb en dat hij zijn vleugels wil uitslaan en haar wil bereiken."