N12News: Wat Trump ertoe bracht Netanyahu zo hard aan te vallen, want "waanzinnig, zonder mij zat je in de gevangenis"

Foto N12News

Benjamin Netanyahu heeft altijd geweten hoe hij vanuit de tribune instructies naar de coach moest schreeuwen. "Een premier moet in staat zijn om met één woord tegen de president van de Verenigde Staten te zeggen: 'Nee!'", zei hij ooit. Maar eenmaal op het veld blijkt Netanyahu de meest gehoorzame en onderdanige premier te zijn tegenover het Witte Huis, meldt N12News.

Zelfs toen hij eerder deze week probeerde op te treden tegen Trump tijdens de 18 uur durende oorlog, gaf hij zich als een laptop gewonnen en draaide hij de vliegtuigen onmiddellijk terug.

"Hij heeft geen enkele zeggenschap meer over wat ons veiligheidsbeleid betreft," beweert Shimon Shifer, politiek commentator voor Yedioth Ahronoth. "Vanwege de 'andere klasse' en 'vriendschap' enzovoort, is Netanyahu niet meer in staat om nee tegen hem te zeggen," aldus Ehud Barak, voormalig premier en voormalig Amerikaans ambassadeur in Israël. Dan Shapiro beaamt dit: "De mogelijkheid voor de premier om nee tegen Trump te zeggen is veel kleiner dan bij andere presidenten."

Hoe is Netanyahu zover gekomen dat hij de Amerikanen niet meer kan weigeren? En hoe verhoudt dit zich tot zijn pogingen om gratie te krijgen? Hoe is de enige man ter wereld die een Amerikaanse president kon overtuigen om het nucleaire akkoord te lezen en hem kon manipuleren tot een oorlog met Iran, zover gekomen dat hij wordt uitgescholden en zijn hoofd moet buigen? Tot het punt waarop "hij alles zal doen wat ik wil", zoals Trump zelf zei?

"Waar u op staat, rechtvaardigt de prijs."

Een stukje geschiedenis: De eerste premier die op ramkoers kwam met het Witte Huis was David Ben-Gurion. In 1956, tijdens Operatie Kadesh, bezette Israël het hele Sinaï-schiereiland. De Amerikaanse president Eisenhower dreigde de hulp stop te zetten, waarop Ben-Gurion het Israëlische leger terugtrok naar de grens. Yitzhak Rabin weigerde president Gerald Ford een interim-akkoord met Egypte te sluiten na de Jom Kippur-oorlog en werd "gestraft" met een "herbeoordeling", een afgezaagde term voor het bevriezen van de levering van F-16-vliegtuigen.

In de winter van 1981 paste Menachem Begin de Israëlische wetgeving toe op de Golanhoogten, Ronald Reagan stopte de hulp aan Israël. Yitzhak Shamir bouwde nederzettingen, George Bush sr. bevroor garanties ter waarde van tien miljard dollar. Shamir weigerde naar de Conferentie van Madrid te gaan, waarop Bush een nieuwe strafmaatregel bedacht.

"Ze zeiden: als je niet naar de Conferentie van Madrid gaat, zal elke doos die vanuit de VS naar Israël wordt vervoerd, onderworpen zijn aan invoerrechten, inclusief de schroeven voor vliegtuigen van de luchtmacht, en inclusief alles wat je je maar kunt voorstellen," herinnert diplomaat Assi Shariv, voormalig consul in New York, zich. "Dit vertraagde essentiële zaken voor Israël enorm en uiteindelijk had Israël geen keus en ging het – met Benjamin Netanyahu als vice-minister van Buitenlandse Zaken – naar de allereerste officiële gesprekken tussen Israëliërs en Palestijnen."

Premier Ehud Olmert stond erop de reactor in Syrië te bombarderen, ondanks het verzet van Bush jr. "Volgens het boek van Elliot Abrams wendde Bush zich tot Condoleezza Rice en Abrams en zei tegen hen: 'Daarom hou ik van hem, omdat hij zulke grote ballen heeft'", aldus Shariv.

"Wanneer er iets concreets en van vitaal belang op het spel staat, hoef je niet nee te zeggen, dat is de essentie van waarvoor ze je daar hebben geplaatst," verklaart Barak. "De Amerikanen zullen het niet leuk vinden, maar onbewust zullen ze het respecteren.

Ze begrijpen dat je met hen in conflict zult komen en dat je begrijpt dat je daar een prijs voor zult betalen. Maar het resultaat, hetgeen waar je op aandringt, rechtvaardigt die prijs. En zo komt het weer neer op de prijsvraag: wat verdedig je nu eigenlijk? En die prijsvraag brengt je integriteit in het spel. Zodra je integriteit in twijfel wordt getrokken, zoals in het geval van Bibi, kun je er niet op vertrouwen dat zijn overwegingen zuiver zijn. En zo raakt het hele 'geen nee zeggen'-principe verstoord."

"Dit is een grens die we niet mogen overschrijden."

Trump spreekt nu over Netanyahu op een manier die hij over andere leiders niet zou durven zeggen. Hij zou niet tegen Amir Kater zeggen: "Je bent gek, zonder mij zat je in de gevangenis," en ook niet tegen Poetin. Zijn vicepresident, Vance, spreekt zich ook openlijk uit over de fouten van Netanyahu.

De eerste die de kwestie aankaartte was de Amerikaanse president Bill Clinton, tijdens Netanyahu's eerste ambtstermijn, bij hun eerste ontmoeting in het Witte Huis. Nadien zei hij: "Wie denkt deze man wel dat hij is, de verdomde president van de Verenigde Staten of ik?"

De situatie verslechterde tijdens de verkiezingsstrijd tussen Barack Obama en Mitt Romney. Netanyahu koos partij, de verkeerde partij. "Netanyahu en Ron Dermer probeerden Romney te helpen", herinnert professor Itamar Rabinovich van de Universiteit van Tel Aviv, voormalig Israëlisch ambassadeur in Washington, zich. "Obama werd tot president gekozen. Hij stemde er nog steeds mee in om Dermer als ambassadeur in de Verenigde Staten te accepteren, maar de relatie bleef gespannen en de negatieve trend bereikte een hoogtepunt toen Netanyahu in het Congres sprak tegen de president van de Verenigde Staten, iets wat ongekend was en sindsdien niet meer is voorgekomen." Volgens Barack: "Dit is een grens die we niet mogen overschrijden, maar het was onmogelijk om hem te overtuigen. Waarom? Omdat Bibi de verpakking belangrijker vindt dan de inhoud."

Foto Reuters

Netanyahu was ervan overtuigd dat zijn retorische vaardigheden leden van het Congres zouden overtuigen om zich tegen het nucleaire akkoord met Iran te verzetten, en hij sprak zich daar uit tegen een zittende president. Obama had Netanyahu overigens al eerder gehaat, maar om andere redenen. "Obama zegt dat hij zich realiseerde dat Netanyahu hem in zijn directe omgeving 'de jongen' noemde - dat is de lelijkste uitdrukking die racistische blanken gebruiken om naar een zwarte te verwijzen," zegt Schiffer. "Tot op de dag van vandaag is Barack Obama hier persoonlijk door gekwetst."

"Na 7/10 werden we een protectoraat."

De toespraak van Netanyahu in het Congres tegen een zittende president was, afhankelijk van hoe je het bekijkt, een hoogtepunt of juist een dieptepunt. "Dit is nog nooit eerder voorgekomen bij eerdere premiers, en waarschijnlijk ook niet bij andere staatshoofden, om naar het Congres te komen en zich tegen zo'n overeenkomst uit te spreken", zegt Shapiro. "Het was frustrerend, want zo verliep onze relatie normaal gesproken niet. We probeerden vast te houden aan het principe van 'geen verrassingen' en geen inmenging in de binnenlandse politiek; dit zou als iets ongepast zijn beschouwd."

Het politieke genie bereikte het tegenovergestelde van wat hij had gehoopt. "Het verbeterde juist Obama's mogelijkheden om steun van het Congres te krijgen voor de nucleaire deal, omdat het de beslissing bijzonder controversieel maakte", legt Shapiro uit. "Alle Democraten, zelfs degenen die twijfels hadden over de deal, vonden dat ze hun president moesten steunen wanneer een buitenlandse leider - zelfs een bondgenoot - zich op deze politieke manier gedroeg. Uiteindelijk keurde het Congres de deal goed en had de toespraak weinig invloed op de uitkomst."

"Naar mijn mening was Netanyahu's meest problematische gebeurtenis met Amerikaanse presidenten na 7 oktober," beweert Sharif. "Het telefoongesprek met Biden leidde tot de beruchte 'donut'-toespraak van de president, waarna minister van Buitenlandse Zaken Anthony Blinken hierheen kwam en een kabinetsvergadering bijwoonde.

Ik kan me niet herinneren dat een Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken ooit een kabinetsvergadering heeft bijgewoond. Daarna reisden de stafchef en de Israëlische minister van Defensie af om militaire plannen aan de Amerikanen te presenteren. Ik denk niet dat we ooit op dit niveau een sponsorstaat zijn geweest voor militaire plannen voor een operatie in Gaza - we hebben het hier niet over de bezetting van Iran."

"De spanning blijft aanhouden en er zijn nog maar weinig middelen over."

Toen Trump voor een tweede termijn werd herkozen, zou Netanyahu de rekening moeten betalen voor alle bitterheid die Israël door zijn toedoen had geleden.

Ik zie geen andere premier die een Amerikaanse president had kunnen overtuigen van zoiets als een gezamenlijke aanval op Iran, en ik zie geen andere Amerikaanse president die overtuigd zou zijn geweest.

"De oorlog was niet succesvol," antwoordt professor Rabinowitz. "Als je kijkt naar de resultaten van de oorlog, hebben Israël en de VS Iran niet verslagen. Het land heeft een zware klap gekregen, maar er is een regime gevestigd dat het oorspronkelijke regime heeft geërfd en dat met verworvenheden en bezittingen uit de oorlog is gekomen. Ze zijn dus partners in iets dat niet is gelukt, en dat is problematisch.

Daarom blijft de spanning bestaan, omdat Trump er een einde aan wil maken, en wel met een overeenkomst waarvan we weten dat die vanuit Israëls perspectief niet gunstig zal zijn. Trump vermoedt dat Netanyahu hem via Libanon in de voortzetting van de oorlog wil betrekken, en daarom is er spanning tussen hen."

"Voor Trump is de fundamentalistische gemeenschap zelfs belangrijker dan de Joodse gemeenschap. Helaas hebben zelfs deze fervente aanhangers van Israël zich van ons afgekeerd. De naam Tucker Carlson is een bekende naam, een van de meest prominente sprekers binnen deze gemeenschap, en hij is een zeer felle criticus van ons en van de gezamenlijke opmars naar de oorlog tegen Iran - waardoor we met zeer weinig middelen achterbleven."

Foto Andrew Harnik

Netanyahu bevond zich dus in een situatie waarin de zaken hem in het nauw dreven en hij bevelen ontving. Trump legt Israël beperkingen op in Libanon, Trump kondigt aan wanneer er niet geschoten mag worden of wanneer vliegtuigen in de lucht moeten omkeren, Trump staat op het punt een nucleaire deal met Iran te tekenen die veel slechter is dan die van Obama, en Netanyahu is machteloos.

"Er is geen openlijke strijd in Israël over deze overeenkomst. Geen enkel protest, geen Joodse lobby wordt met volle kracht gemobiliseerd zoals destijds," merkt Sharif op. "Sterker nog, we verloren ons vermogen om hiertegen te vechten kort nadat Trump ons daartoe had opgeroepen, en ook op het moment dat we de afhankelijkheid van Amerika zo'n belangrijk thema maakten."

De berichten over spionage - en de gesprekken over amnestie.

De vriendschappelijke banden tussen Trump en Netanyahu zijn een nadeel geworden. "Trump is erg populair in Israël en ook bij de aanhangers van Netanyahu, dus het is voor hem lastiger om in opspraak te raken", aldus Shapiro. "Het is erg gênant als Trump iets negatiefs of kleinerends over Netanyahu zegt."

Shapiro: "Die optie heeft hij niet met Trump. Geen enkele Republikein in Washington zal Trump op welk punt dan ook tegenspreken, en de Democraten zijn momenteel niet zo dol op Netanyahu en willen ook dat de oorlog eindigt. Dus als Trump tegen Netanyahu zegt dat het tijd is om de oorlog te beëindigen of 'Val Iran niet aan, reageer niet', dan heeft de premier niet dezelfde middelen - in Israël of in Washington - om die druk te weerstaan." En professor Rabinowitz merkt op: "Je ontdekt ineens dat het Pentagon lekt dat Israël hoge Amerikaanse functionarissen bespioneert, wat betekent dat het vanuit het Witte Huis komt en alle takken van de regering bereikt."

En dan is er natuurlijk nog die kwestie – het moment waarop Trump vanaf het podium van de Knesset aan president Yitzhak Herzog vroeg: "Waarom verleent u hem geen gratie?"

Professor Rabinowitz legt uit: "De premier vraagt ​​de president om een ​​'persoonlijke gunst'. Zodra je om gunsten vraagt, neemt je afhankelijkheid natuurlijk toe." En volgens Shapiro: "Dit geeft Trump een enorme machtspositie om druk uit te oefenen op Netanyahu. De premier waardeert dit zeer en wil dat het doorgaat, maar als dat verandert - als hij nu zegt 'laat maar zitten, ik ben niet geïnteresseerd, laat het proces maar doorgaan' en hij zelfs veroordeeld zou kunnen worden - dan zou dat politiek incorrect voor hem zijn, dus versterkt het Trumps machtspositie aanzienlijk."

Trump zei zelf tegen Bibi: "Als het niet door mij kwam, zat je in de gevangenis." In hoeverre is het gratieverzoek verplicht voor Netanyahu, brengt het hem in verlegenheid?

Sharif: "Ik denk dat er geen kans is op gratie, laten we daar maar mee beginnen. Daarom is Trumps aanpak in deze kwestie vanuit Netanyahu's perspectief niet juist, maar het brengt Netanyahu wel in verlegenheid omdat de Amerikaanse president tegen hem kan zeggen: 'Ik help niet alleen je land, ik help jou persoonlijk', en dat heeft hij gezegd en hij gebruikt het. Het is een zeer serieuze zaak, die Netanyahu confronteert met de angst voor een belangenconflict, maar aangezien er uiteindelijk geen gratieverzoek komt, heb je iets gekregen waar je voor moet betalen, terwijl je in feite niets hebt gekregen, je betaalt er alleen maar voor."