N12News: Werknemers filmen hun ontslagen live en managers zijn doodsbang

Foto: 123RF

Decennialang was de relatie tussen werkgever en werknemer gehuld in geheimzinnigheid en ingebouwde machtsongelijkheid. Wanneer de baas schreeuwde, wanneer lonen willekeurig werden verlaagd of wanneer een ontslagprocedure aanvoelde als een vernederend proces voor een jury, slikte de gemiddelde werknemer zijn tranen weg, huilde op het toilet, pakte zijn spullen en ging naar huis. Het enige wat hij kon doen, was zijn frustratie uiten in een praatje of een semi-anonieme recensie schrijven op websites waar werkgevers worden beoordeeld.

Maar de afgelopen weken heeft een ongekende wereldwijde trend op de sociale netwerken TikTok en LinkedIn aangetoond dat de spelregels volledig zijn veranderd: schaamte kiest partij.

Virale video's die miljoenen keren bekeken zijn, laten zien hoe werknemers, met name Generatie Z, hun managers in het geheim of openlijk filmen tijdens de meest gênante momenten binnen de organisatie: een HR-manager die een kille en afstandelijke ontslagbrief voorleest, een CEO die werknemers berispt voor ontrouw, of een teammanager die een kandidaat probeert over te halen om te betalen. Deze extreme transparantie heeft de management- en HR-wereld geschokt, en de reden hiervoor is voornamelijk pure economische angst.

9 minuten bedrijfsgeweld: De zaak die het internet in vuur en vlam zette

Een treffend voorbeeld van deze omwenteling deed zich voor toen Brittany Piatsch, een medewerkster van het Amerikaanse technologiebedrijf Cloudflare, haar ontslaggesprek opnam. De negen minuten durende video, die viraal ging op TikTok en miljoenen keren bekeken werd, laat zien hoe twee HR-medewerkers – die Brittany nog nooit eerder hadden ontmoet – haar ontslaan tijdens een koud, afstandelijk videogesprek, waarbij ze afgezaagde bedrijfsclichés over prestaties gebruiken, zonder concrete gegevens of uitleg te geven.

Britney bleef niet achter. Ze confronteerde hen live met het feit dat ze alleen maar lof had ontvangen van haar directe manager, waarmee ze de totale afstand tussen de HR-afdeling en de werkvloer blootlegde. De video veroorzaakte zo'n grote publieke verontwaardiging dat de CEO van het bedrijf gedwongen werd een openbare verontschuldiging aan te bieden en toe te geven dat de ontslagprocedure "kil en onmenselijk" was.

Foto: 123RF

De pijnlijke afrekening met employer branding.

In de moderne bedrijfswereld is een werkgeversmerk niet zomaar een term bedacht door de marketingafdeling. Het is een financieel bezit dat direct van invloed is op de winst. Technologie- en financiële bedrijven investeren jaarlijks miljoenen shekels om zich te positioneren als een menselijke, inclusieve en aantrekkelijke werkplek.

Dit komt bijvoorbeeld tot uiting in teambuildingdagen, koelkasten vol lekkernijen en tal van secundaire arbeidsvoorwaarden. Het economische doel is duidelijk: het aantrekken van het beste talent en het verlagen van de wervingskosten, die volgens onderzoek oplopen tot tienduizenden shekels per nieuwe medewerker.

En dan komt de smartphone van een ontevreden medewerker en ruïneert in 45 seconden een merkcampagne van een half miljard dollar.

Wanneer een schokkende video over ontslagen binnen een bedrijf viraal gaat, is de economische schade direct voelbaar. Hoogwaardige kandidaten zeggen sollicitatiegesprekken af, het personeelsverloop schiet omhoog en wervingsbureaus worden gedwongen een risicopremie van het bedrijf te eisen – oftewel, de officiële salarisaanbiedingen te verhogen om mensen over te halen voor hen te werken. Grote bedrijven in de Verenigde Staten hebben de afgelopen weken crisisconsultants ingehuurd voor honderdduizenden dollars, enkel om hun naam te zuiveren na online schande over het bedrijf.

Het Israëlische perspectief: Volledig legaal en ontvankelijk in de rechtbank.

In Israël krijgt deze trend een nieuwe juridische dimensie die de druk op werkgevers verder verhoogt. In tegenstelling tot sommige staten in de Verenigde Staten, waar toestemming van beide partijen vereist is voor opnames, hanteert de Israëlische wetgeving inzake telefoontaps een eenvoudige regel: als iemand deelneemt aan een gesprek, mag diegene het opnemen en is er geen sprake van een wetsovertreding.

De gevolgen voor managers zijn ingrijpend. Iedere werknemer die een ontslaggesprek, een berispingsgesprek of een salarisbespreking bijwoont, kan zijn of haar telefoon in de zak of op het bureau aanzetten. Deze opnames zijn niet alleen legaal, Israëlische arbeidsrechtbanken accepteren ze doorgaans ook als belangrijk bewijsmateriaal in rechtszaken over onrechtmatig ontslag, discriminatie of intimidatie op de werkvloer. De discretie van de Israëlische vergaderruimte is allang verdwenen.

Het is echter belangrijk om te onthouden: hoewel de opname zelf volkomen legaal is voor juridische doeleinden, kan de openbare publicatie ervan op sociale media zonder bewerking de werknemer blootstellen aan civiele rechtszaken van de werkgever wegens smaad of schending van de privacy.

Foto: 123rf

Het wapen van de zwakken is een economisch instrument geworden.

Ervaren managers wijten het fenomeen vaak aan onvolwassenheid of toegeeflijkheid van de jongere generatie, die de hiërarchie binnen een organisatie niet begrijpt. Dit is echter een volkomen verkeerde interpretatie van de situatie. De jeugd van vandaag begrijpt de wetten van het kapitalisme maar al te goed: ze weten dat een bedrijf hen kan ontslaan met een e-mail van een AI-robot, en voelen daarom geen enkele verplichting tot loyaliteit aan het bedrijf.

Voor hen is sociale media de nieuwe vakbond. Bij gebrek aan een sterke ondernemingsraad zoals ze die vroeger hadden, is het online aan de kaak stellen van de baas het enige wapen dat de balans kan herstellen. Het is een volkomen rationele zet: als de organisatie haar economische macht gebruikt om de werknemer te onderdrukken, gebruikt de werknemer zijn digitale macht om de marktwaarde van de organisatie te schaden.

In de Israëlische markt is deze trend een duidelijk waarschuwingssignaal voor CEO's en HR-managers die hun werknemers nog steeds aansturen met de autoritaire methoden van de vorige eeuw. In een tijdperk waarin elke kantoorvergadering openbaar wordt gemaakt, is het niet langer mogelijk zich te verschuilen achter juridische brieven en geheimhoudingsverklaringen.

Het management moet begrijpen dat een gezonde bedrijfscultuur en emotionele intelligentie niet langer leuke extraatjes zijn van de welzijnsafdeling, maar de belangrijkste economische poortwachters van het bedrijf. Een manager die ervan uitgaat dat zijn medewerker hem op elk moment aan het filmen is, zal zich eerlijker en menselijker gedragen. En degenen die dit niet goed begrijpen, zullen een pijnlijke economische les leren, via het TikTok-algoritme dat het dichtst bij hun woonplaats actief is.