Om duidelijk te maken wat zich afspeelt: Netanyahu probeert de oppositie van extreemrechtse regeringsministers tegen het nieuwe staakt-het-vurenplan te verzachten

Minister van Justitie Levin, minister van Financiën Smotrich, premier Netanyahu en minister van Defensie Katz. Foto: kantoor van de premier

De spanningen binnen het kabinet lopen op in de aanloop naar een vergadering op zondagavond, bijeengeroepen door premier Benjamin Netanyahu, waar naar verwachting een nieuw voorstel voor een staakt-het-vuren voor Hamas zal worden gepresenteerd . Het voorstel draait om twee belangrijke twistpunten: de gebieden in Gaza waar het leger zou blijven als er een akkoord wordt bereikt, en hoe humanitaire hulp tijdens het staakt-het-vuren zal worden geleverd, melden de kranten, zoals Ynet.

Zaterdag, slechts een dag na zijn terugkeer uit Washington, ontmoette Netanyahu minister van Financiën Bezalel Smotrich. Hoewel de twee elkaar al drie keer hadden gesproken tijdens Netanyahu's bezoek aan de VS, richtte deze persoonlijke ontmoeting zich op het verzachten van de interne weerstand tegen een akkoord met een bestand van 60 dagen.

Smotrich heeft Netanyahu onlangs duidelijke waarschuwingen gegeven: in tegenstelling tot de vorige deal die in januari werd gesloten, zal hij dit keer niet aanblijven in een regering die, naar zijn mening, het hoofddoel van de oorlog – de ontmanteling van Hamas – laat varen. Hij blijft erop hameren dat zodra de gijzelaars die onder de deal vallen, vrijgelaten zijn, de Israëlische troepen de strijd met grotere intensiteit moeten hervatten.

Verschillende ministers zeggen dat Netanyahu ook benadrukt dat Israël een beslissende militaire overwinning moet behalen – niet alleen een einde aan de oorlog. Hij zou de campagne in Gaza zien als een bredere test van de nationale vastberadenheid.

Momenteel verzetten zowel Smotrich als minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben Gvir zich tegen de ontstane overeenkomst, voornamelijk omdat deze de terugtrekking van Israëlische troepen uit belangrijke gebieden zou vereisen. Hamas verwerpt ook het huidige concept en eist dat Israëlische troepen Gaza volledig verlaten. Als reactie hierop werkt Israël aan een alternatief kader. Smotrich heeft verzocht om een gedetailleerd militair plan dat schetst wat er na de overeenkomst gebeurt, maar er is nog geen definitieve versie ingediend.

Een ander punt dat de zaken nog ingewikkelder maakt, is de levering van humanitaire hulp. Ambtenaren debatteren over hoe ze veilige distributiezones kunnen opzetten en tegelijkertijd kunnen voorkomen dat goederen in handen van Hamas vallen. Een recent rapport, waarin de kosten voor de bouw van een "humanitaire stad" in Zuid-Gaza werden geschat op 2,6 tot 4 miljard dollar , leidde tot veel kritiek. Sommige hoge kabinetsleden beschuldigden het leger ervan de cijfers op te blazen om het beleid te beïnvloeden.

Oppositieleider Yair Lapid reageerde scherp : "Met de 4 miljard dollar die Smotrich wil uitgeven aan een humanitaire stad in Rafah, zouden we de klassen kleiner kunnen maken, de benzine- en openbaarvervoerskosten kunnen verlagen en kinderopvang kunnen subsidiëren. Dat geld komt niet terug. Netanyahu laat Smotrich en Ben Gvir hun gang gaan met extreme fantasieën, alleen maar om zijn coalitie bijeen te houden. In plaats van het geld van de middenklasse te plunderen, zouden ze de oorlog moeten beëindigen en de gijzelaars naar huis moeten halen."

Een Palestijnse bron die betrokken was bij de gesprekken en Hamas goed kent, zei dat de onderhandelingen vastgelopen zijn omdat Israël erop staat de controle over 40% van Gaza te behouden tijdens de wapenstilstand. Een Israëlische functionaris reageerde hierop: "Hamas zet zich schrap en verhindert bemiddelaars om de deal verder te brengen. Als ze het voorstel van Qatar hadden geaccepteerd, zouden we al in de 60 dagen durende wapenstilstandsfase zitten en verwikkeld zijn in gesprekken over het beëindigen van de oorlog."

Hamas weigert de Israëlische aanwezigheid in de Morag-corridor, die Rafah momenteel van de rest van Gaza scheidt, te accepteren. De groep is ook fel gekant tegen de uitbreiding van de bufferzone ten koste van Gaza.

Egyptische bronnen vertelden de Qatarese krant Al-Araby Al-Jadeed dat de door Israël voorgestelde herindelingskaart een gevaarlijke verschuiving markeert, die de internationale diplomatie ondermijnt en Egypte in een precaire positie brengt. Volgens deze bronnen houdt de kaart de Israëlische controle over 40% van Gaza in stand en drijft ze honderdduizenden ontheemde Palestijnen richting de grens met de Sinaï, wat de vredesovereenkomst tussen Egypte en Israël dreigt te destabiliseren.

Uit het rapport blijkt verder dat Caïro het uitblijven van een akkoord ziet als aanleiding voor drastischer maatregelen: het versterken van de militaire en inlichtingendienst-aanwezigheid langs de grens, het voorbereiden op een mogelijke massale ontheemding en het lanceren van een politiek initiatief om een volledige Israëlische terugtrekking uit Gaza te eisen.