REUTERS: Een vredesakkoord met Iran lijkt in zicht, maar nieuwe militaire actie laait op nabij de Straat van Hormuz

Foto Reuters

De Verenigde Staten en Iran hebben laten doorschemeren dat een akkoord om hun oorlog te beëindigen nabij is. Een hoge functionaris van de Amerikaanse regering zei dat beide partijen het eens waren over een tekst en dat Washington verwacht de eerste overeenkomst de komende dagen te ondertekenen., meldt Reuters.

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araqchi, zei dat hoewel wijzigingen in de overeenkomst nog steeds mogelijk waren, de voorlopige overeenkomst aantoonde dat zijn land sterker uit het conflict was gekomen.

"Iran is de winnaar van de oorlog met de VS," zei hij vrijdag op de staatstelevisie.

Uren na die opmerkingen schoten Amerikaanse troepen meerdere Iraanse aanvalsdrones neer die op weg waren naar de Straat van Hormuz, zo vertelde een bron die bekend is met de zaak aan Reuters. De bron, die anoniem wilde blijven, zei dat de drones een bedreiging vormden voor het commerciële scheepvaartverkeer. Het Amerikaanse Centraal Commando bevestigde later de actie en zei dat de waterweg weer open was.

Het voorgestelde memorandum van overeenstemming roept op tot heropening van de zeestraat en opheffing van de Amerikaanse marineblokkade van Iraanse havens, aldus bronnen aan alle kanten van de gesprekken. Onderhandelingen over het Iraanse nucleaire programma – de door de Amerikaanse president Donald Trump aangevoerde reden voor het beginnen van de oorlog – zouden daarna plaatsvinden.

Een Amerikaanse functionaris, die anoniem wilde blijven, vertelde vrijdag aan journalisten dat de overeenkomst voldeed aan Trumps kerndoelstellingen en de onderhandelingen "in een zeer, zeer goede positie" bracht.

Pakistan heeft als bemiddelaar opgetreden in de gesprekken. Berichten over het conceptvoorstel, afkomstig van westerse, Pakistaanse en Iraanse bronnen, wezen op bepalingen die Iran zouden kunnen bevoordelen, wat leidde tot kritiek van Trump, die de berichten als onnauwkeurig afdeed.

Hoewel er kleine verschillen waren, boden de voorstellen Teheran in grote lijnen veel van wat het land had gewild. Trump leek weinig meer te hebben bereikt dan de heropening van de zeestraat, die Iran had afgesloten na de Amerikaanse en Israëlische aanvallen in februari.

Araqchi zei dat Iran, samen met Oman, de controle over het scheepvaartverkeer door de zeestraat zou behouden. Voor de oorlog werd via deze zeestraat een vijfde van de wereldwijde olie- en gasvoorraad vervoerd.

"Ons zwaard zal altijd boven de Straat van Hormuz blijven hangen," zei hij.

Een westerse bron meldde dat de overeenkomst mogelijk al zondag getekend zou kunnen worden, waarbij Genève als de meest waarschijnlijke locatie wordt beschouwd. Araqchi zei dat de overeenkomst op afstand zou worden ondertekend voordat deze officieel wordt aangekondigd.

De Pakistaanse minister van Buitenlandse Zaken Ishaq Dar en de Zwitserse minister van Buitenlandse Zaken Ignazio Cassis hebben zaterdag met elkaar gesproken, de vooruitgang in de gesprekken verwelkomd en afgesproken nauw contact te blijven houden, aldus het Pakistaanse ministerie van Buitenlandse Zaken in een korte verklaring. Verdere details werden niet verstrekt.

WAT HOUDT DE DEAL IN?

Volgens conceptvoorwaarden die door meerdere bronnen aan Reuters zijn beschreven, zouden de VS beginnen met het vrijgeven van miljarden dollars aan bevroren Iraanse tegoeden en de sancties op de Iraanse olie-export opheffen, in ruil voor het openstellen van de zeestraat door Iran.

Het Iraanse kernprogramma zou gedurende een periode van 60 dagen worden besproken. De Amerikaanse functionaris zei dat de overeenkomst uiteindelijk zou leiden tot de ontmanteling van het Iraanse kernprogramma, waarbij de voorraad hoogverrijkt uranium zou worden vernietigd en verwijderd.

Maar Araqchi zei dat Iran, dat volgens bronnen de ontmanteling van zijn kernprogramma niet heeft geaccepteerd, het uranium in verdunde vorm wilde behouden.

De voorstellen omvatten ook een discussie over mogelijke oorlogsschadevergoedingen voor Teheran en het laten vallen van de al lang bestaande Amerikaanse eisen voor beperkingen op het Iraanse raketprogramma, aldus de bronnen. De Amerikaanse functionaris betwistte die bewering.

"Er wordt geen geld van hen vrijgegeven totdat ze hun beloftes nakomen. De Straat van Hormuz blijft open. Iran mag geen terroristische groeperingen financieren," aldus de functionaris, die anoniem wilde blijven. "Dit is waar ze mee hebben ingestemd. Het is een overeenkomst op basis van prestaties."

ISRAËL IS GEEN PARTIJ BIJ HET MEMORANDUM

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zei dat zijn land geen partij zou zijn bij de overeenkomst.

Netanyahu is de afgelopen weken in conflict geraakt met Trump over de Amerikaanse eis dat Israël zijn militaire acties in Libanon beperkt, zodat Washington een akkoord met Teheran kan bereiken.

Araqchi zei dat de overeenkomst een einde zou maken aan de oorlog in Libanon, wat een terugtrekking van Israël uit de bezette gebieden impliceert.

De Israëlische minister van Defensie zei dat Israël zich niet zou terugtrekken. Een hoge Israëlische functionaris zei dat Israël verwacht zijn bewegingsvrijheid te behouden om op te treden tegen bedreigingen.

OLIEPRIJS DAALT

Aan het eind van een week die gekenmerkt werd door een scherpe escalatie van de vijandelijkheden in de Golf, waaronder vuurwisselingen tussen Israël en Iran en Amerikaanse aanvallen op Iraanse doelen, gevolgd door vergeldingsaanvallen op Amerikaanse bases, is er vooruitgang geboekt in de onderhandelingen over een akkoord.

De wereldwijde aandelenmarkten stegen en de olieprijzen daalden na het nieuws. De Brent-olieprijs daalde met meer dan 3% en bereikte het laagste punt in bijna twee maanden.

Het conflict is een politieke hoofdpijn geworden voor het Witte Huis, te midden van stijgende brandstofprijzen en dalende populariteitscijfers voor Trump.

Sommige Republikeinen vrezen dat de impopulariteit van de oorlog hen de controle over het Congres zou kunnen kosten bij de tussentijdse verkiezingen in november. Maar veel van Trumps Republikeinse partijgenoten zullen het wellicht moeilijk vinden om een ​​overeenkomst te steunen die als te gunstig voor Iran wordt beschouwd.