Sterke stijging van zelfmoord gedachten onder Israëlische jongeren: 'Onbekende aantallen'

Eerstehulpafdeling van het Schneider Kindermedisch Centrum. Foto Schneider Medical Center

Artsen waarschuwen dat het groeiende aantal kinderen en tieners dat dringend psychiatrische hulp zoekt, wijst op dieperliggende, complexere problemen die door de oorlog zijn verergerd en de noodzaak van onmiddellijke, gecoördineerde nationale actie benadrukt, schrijft Ynet.

Het aantal kinderen en tieners dat in Israël op de spoedeisende hulp terechtkomt vanwege suïcidale gedachten of pogingen is de afgelopen jaren sterk gestegen, volgens nieuwe gegevens van het Schneider Kinderziekenhuis in Israël, onderdeel van het Clalit Health Services-netwerk.

Tussen 2023 en 2025 registreerde het ziekenhuis een stijging van bijna 60% in psychiatrische evaluaties in verband met suïcidaliteit onder jonge patiënten. In 2023 behandelde de spoedeisende hulp van Schneider 580 van dergelijke gevallen. Dit aantal steeg naar 752 in 2024 en sprong verder omhoog naar 930 in 2025.

Ziekenhuisfunctionarissen benadrukten dat de meerderheid van deze gevallen verband hield met zelfmoordpogingen of suïcidale gedachten. De stijging omvat ook een aanzienlijke toename van het aantal patiënten dat als een hoog en acuut risico wordt beschouwd.''

In 2023 werden 63 kinderen en tieners geclassificeerd als personen die onmiddellijke interventie nodig hadden. Dat aantal daalde licht naar 49 in 2024, om vervolgens weer te stijgen naar 88 in 2025. "In veel gevallen zien we jongeren in nood, maar de psychiatrische evaluatie wijst niet altijd op een direct risico", aldus dr. Noa Ben Aroya, hoofd van de afdeling geestelijke gezondheidszorg bij Schneider. "Maar wanneer we ze als een hoog risico inschatten, betekent dit dat we ons grote zorgen maken en dat het kind toezicht nodig heeft."

Dr. Noa Ben Aroya. Foto Schneider Medisch Centrum

Ben Aroya zei dat de gegevens een duidelijke verslechtering laten zien. "We hebben nog nooit zulke aantallen gezien – zulke grote aantallen kinderen en tieners die met ernstige emotionele problemen op de spoedeisende hulp aankomen", zei ze. Professionals van Schneider merkten op dat soortgelijke patronen zich ook in andere ziekenhuizen in het land voordoen, gebaseerd op gesprekken met collega's in het vakgebied.

Een kwartaalanalyse van de gegevens onderstreept de ernst van de trend in 2025, waarbij bijna een derde van de gevallen die als direct risico worden beschouwd, zich voordoen in het laatste kwartaal van het jaar. Dat is een verdrievoudiging ten opzichte van het eerste kwartaal.

"De bevindingen benadrukken de dringende noodzaak van een grondig onderzoek naar de factoren die deze toename veroorzaken, voor vroegere opsporing en voor een aanzienlijke versterking van de bestaande systemen om uitgebreide en toegankelijke zorg te bieden en verdere verslechtering te voorkomen", aldus dr. Orit Bar-On, hoofd van de Schneider-kliniek voor de behandeling van depressie, stemmingsstoornissen en suïcidaal gedrag.

Bar-On zei dat zelfmoord de tweede meest voorkomende doodsoorzaak is onder adolescente jongens in Israël en de derde onder adolescente meisjes, met een jaarlijks sterftecijfer van 6,9 per 100.000 mensen. De afgelopen jaren is er volgens haar een toename geweest in meldingen van niet-fatale suïcidale gedachten en gedragingen onder kinderen en adolescenten, waaronder suïcidale ideatie, bedreigingen, planning, pogingen en niet-suïcidale zelfbeschadiging. Deze trend is versterkt na de COVID-19-pandemie.

Volgens Bar-On is de beoordeling en behandeling van suïciderisico tegenwoordig de belangrijkste reden waarom kinderen en tieners naar de spoedeisende hulp van psychiatrische afdelingen worden verwezen. Ongeveer 5% van de Israëliërs tussen de 14 en 17 jaar geeft aan suïcidale gedachten te hebben, en jaarlijks worden ongeveer 1000 tieners naar de spoedeisende hulp verwezen na een zelfmoordpoging, aldus Bar-On. Ze beschreef suïcidaliteit als een fenomeen dat in golven komt en vaak tijdelijk is. "Net zoals het toeneemt, kan het ook afnemen, en de tussenkomst van ieder van ons kan iemand helpen om door die golf heen te komen", zei ze.

Een analyse van de afgelopen drie jaar laat zien dat de toename van spoedeisende hulpbezoeken in verband met zelfmoordpogingen sterk en constant is geweest.

Deskundigen in de geestelijke gezondheidszorg waarschuwen dat de situatie de komende jaren waarschijnlijk zal verslechteren als er geen significante nationale interventie plaatsvindt.

"Kinderen en tieners reageren vaak vertraagd op crises", aldus Ben Arroya. "Tijdens de crisis lijken ze het misschien aan te kunnen, maar pas later komen de problemen aan het licht, waaronder suïcidale gedachten."

Ze zei dat een vergelijkbaar patroon te zien was na de COVID-19-pandemie. "Vlak voor het uitbreken van de Zwaarden van IJzer-oorlog worstelden we nog steeds met het grote aantal kinderen dat 'COVID-slachtoffers' waren geworden. Dat klinkt nu bijna absurd", zei Ben Arroya. "Ik verwacht dat 2026 en 2027 nog moeilijkere jaren zullen worden als er geen serieuze oplossing wordt gevonden."

Dr. Ayelet Schreibman Cohen, hoofd van de poliklinische afdeling voor geestelijke gezondheidszorg van Schneider, zei dat de spoedeisende hulp sinds het begin van de oorlog te maken heeft met complexere gevallen. "Vroeger gingen verwijzingen vooral over suïcidale uitspraken", zei ze. "Tegenwoordig zien we steeds meer kinderen en tieners die ernstig lijden aan psychische nood in combinatie met suïcidale gedachten."

Dr. Ayelet Schreibman -Cohen. Foto Schneider Medisch Centrum

Deskundigen in de geestelijke gezondheidszorg zeggen dat het herkennen van mensen die worstelen met suïcidale gedachten vereist dat men alert is op waarschuwingssignalen, waaronder een afname van het dagelijks functioneren, vermoeidheid, gebrek aan energie of levensvreugde, sociaal isolement en herhaalde uitingen van wanhoop of het gevoel dat het leven geen waarde meer heeft.

Schreibman-Cohen zei dat elke significante gedragsverandering aanleiding moet geven tot bezorgdheid. "Een deel van wat we beoordelen, is hoe goed iemand functioneert", zei ze.

"Het is belangrijk om te begrijpen dat we naast een toename van suïcidaliteit en depressie ook een stijging zien van andere stoornissen, waaronder angststoornissen, obsessief-compulsieve stoornis en eetstoornissen. Het identificeren van deze aandoeningen kan ook helpen om suïcidaliteit op latere leeftijd te voorkomen."

“Mensen mogen niet alleen gelaten worden met hun verdriet. Vroeger waren mensen bang om ernaar te vragen”, aldus Ben Arroya. “Tegenwoordig weten we zonder enige twijfel dat het geen enkel gevaar oplevert om naar suïcidale gedachten te vragen. Als iemand in je omgeving verdrietig lijkt, schaam je dan niet om te vragen of die persoon ook suïcidale gedachten heeft, want soms ben jij de enige die ernaar vraagt.”

Ben Arroya benadrukte dat het stellen van de vraag het idee niet aanwakkert. "Het zal geen suïcidale gedachten veroorzaken als die er voorheen niet waren", zei ze. Suïcidale gedachten, voegde ze eraan toe, zijn vaak onderdeel van een depressie, die behandeld kan worden met psychotherapie of medicatie. "Als het antwoord ja is, is het belangrijk om contact op te nemen met de behandelend arts voor advies, of naar de spoedeisende hulp te gaan", zei ze. "Bij twijfel is er geen twijfel."

Tegen de achtergrond van de verontrustende gegevens zei Ben Arroya dat een onmiddellijke nationale reactie nodig is, inclusief meer financiering voor de psychiatrie en versterking van het publieke geestelijke gezondheidszorgsysteem. "De investeringen in de geestelijke gezondheidszorg moeten zo hoog zijn dat professionals graag in het publieke systeem willen werken", zei ze. "Het is niet genoeg om alleen maar functies en middelen toe te wijzen. Die moeten ook verstandig worden ingezet."

Ook onderwijzers en clinici buiten het ziekenhuissysteem melden een aanzienlijke toename van gedrag dat wijst op stress en een verhoogd risico op zelfmoord onder kinderen en tieners. Dr. Yochi Siman Tov, oprichter en voormalig leider van de afdeling van het Ministerie van Onderwijs voor het omgaan met crises, noodsituaties en zelfmoordgedachten, waarschuwde dat Israël een lange periode van onrust achter de rug heeft. "We komen uit twee zeer moeilijke oorlogsjaren, die kort na een wereldwijde pandemie volgden", zei ze. Ze merkte op dat tijdens nationale of mondiale crises de zelfmoordcijfers vaak niet stijgen en zelfs kunnen dalen. "Maar zodra de acute fase voorbij is, neemt het risicogedrag, waaronder zelfmoordgedrag, meestal toe", zei ze.

Siman Tov zei dat de staat "creatief moet nadenken over het opleiden van semi-professioneel personeel om te helpen bij lichte tot matige problemen", en merkte op dat de Wereldgezondheidsorganisatie dergelijke stappen al in 2016 aanbeveelde. Ze pleitte ook voor de uitbreiding van programma's die directe, open gesprekken met kinderen en adolescenten over suïcidaliteit en de preventie ervan aanmoedigen. "Open dialoog, in combinatie met het toegankelijker maken van ondersteunende diensten, kan helpen en ernstige gevolgen voorkomen", zei ze.