The Israel Democracy Instutite: Een politieke onderzoekscommissie naar 7 oktober zal niet echt onderzoek doen of de wonden helen

Foto Yonatan Sindel

De instelling van een gepolitiseerde onderzoekscommissie naar de mislukkingen van 7 oktober, zoals voorgesteld in het wetsvoorstel dat momenteel door de Knesset wordt behandeld, zou het vermogen om de waarheid boven tafel te krijgen en het herstelproces van de Israëlische bevolking belemmeren.

De Knesset werkt aan een wetsvoorstel dat een 'nationale' onderzoekscommissie naar het bloedbad van 7 oktober zou instellen. Dit wetsvoorstel heeft slechts één doel: de benoeming van een volledige, onafhankelijke staatscommissie van onderzoek, zoals voorgeschreven in de Wet op de Onderzoekscommissies, te voorkomen. Helaas zal de door de Knesset voorgestelde politieke commissie legitieme pogingen om de omstandigheden die tot de gebeurtenissen van 7 oktober en de daaropvolgende oorlog hebben geleid, eindelijk op te helderen, juist belemmeren.

Treurig genoeg zal het ook het vermogen van de Israëlische samenleving om de wonden van 7 oktober te helen, of op zijn minst te laten genezen, belemmeren.

Enkele tekortkomingen van het wetsvoorstel zijn: de manier waarop de samenstelling van de commissie wordt bepaald, met diverse scenario's die allemaal leiden tot de oprichting van een commissie die wordt gecontroleerd door de regeringscoalitie; het feit dat de commissie twee voorzitters zal hebben, elk met vetorecht over de ander; en een clausule die een lange lijst van functionarissen – rechters, generaals, ministers en juridisch adviseurs – bij voorbaat diskwalificeert, waaronder diegenen die deze functies de afgelopen 18 jaar hebben bekleed (dat wil zeggen, sinds het plan voor de terugtrekking uit Gaza werd goedgekeurd).

Opmerkelijk is dat het wetsvoorstel de mogelijkheid voor Knessetleden en anderen met politieke banden om in de commissie te zetelen niet beperkt. Politieke benoemingen zijn toegestaan, professionele benoemingen niet.

Daarnaast bepaalt het wetsvoorstel dat er ook waarnemers in de commissie zitting zullen nemen: twee gijzelaars en vertegenwoordigers van de nabestaanden die verbonden zijn aan de coalitie, en twee die verbonden zijn aan de oppositie. Dit zou niet alleen de politisering van rouw betekenen, maar erger nog, de hiërarchisering ervan, aangezien de commissie zou moeten beslissen welke vorm van rouw vertegenwoordigd zal worden.

Volgens de formulering van het wetsvoorstel zullen deze waarnemers vrijgelaten gijzelaars of nabestaanden zijn zoals wettelijk gedefinieerd, maar zullen daar ook families bij horen van degenen die zijn vermoord tijdens het Nova-festival, of ouders van de vrouwelijke surveillance-soldaten? De families van gevechtssoldaten die zijn omgekomen in de oorlog in Gaza of Libanon? Vertegenwoordigers van de inwoners van de grensregio Gaza? Van de kibboetsen of andere plattelandsnederzettingen?

Het wetsvoorstel sluit ook de duizenden mensen uit die fysiek en mentaal gewond zijn geraakt tijdens de oorlog. De verdeeldheid en conflicten die dit wetsvoorstel zal oproepen, zijn nog niet volledig duidelijk, maar alleen al de gedachte dat er gekozen moet worden wie de nabestaanden en de gijzelaars zal vertegenwoordigen, wekt diepe onrust.

Afgezien van de aanzienlijke moeilijkheden die het met zich meebrengt, weerspiegelt de reden waarom dit specifieke wetsvoorstel wordt ingediend de mate waarin de Knesset haar verplichting om het publiek te vertegenwoordigen en het algemeen belang te behartigen heeft verzaakt, en de mate waarin het gedrag van de coalitie ervoor heeft gezorgd dat de Knesset – de wetgevende macht van Israël – volledig wordt gecontroleerd door de regering – de uitvoerende macht.

Een van de redenen waarom de coalitie het wetsvoorstel voor een staats-nationale commissie indient, is om de juridische petities tegen de regering te omzeilen, die gebaseerd zijn op haar nalatigheid om een ​​onderzoekscommissie in te stellen naar de gebeurtenissen van 7 oktober. Om het formele systeem van juridische adviseurs te omzeilen, dient de regering een privéwetsvoorstel in in plaats van een officiële regeringswet.

Opmerkelijk is dat ze heeft gekozen voor een wetsvoorstel dat zowel intern als extern onlogisch is, met ideeën zoals twee voorzitters, twee rapporten en de mogelijkheid dat de commissie slechts uit drie leden bestaat, die allemaal de coalitie vertegenwoordigen. Het duidelijke gevaar van een dergelijke commissie is dat ze zich zal richten op een vooraf bepaald verhaal en vooraf bepaalde schuldigen zal aanwijzen.

In het huidige tijdperk waarin Knessetcommissies en de plenaire vergadering een broeinest zijn geworden van agressieve retoriek, complottheorieën en opruiende taal, is het te hopen dat de volgende Knesset opnieuw een belangrijke arena zal vormen voor open dialoog tussen alle kanten van het politieke spectrum.

Maar een commissie bestaande uit vertegenwoordigers van de coalitie en de oppositie kan de vreselijke mislukkingen die zich hebben voorgedaan vóór, tijdens en na de verschrikkelijke gebeurtenissen van 7 oktober 2023 niet objectief onderzoeken. Daarom moet de volgende regering, gevormd na de verkiezingen van dit najaar, eindelijk een staatscommissie van onderzoek instellen, conform de Wet op de Onderzoekscommissies.

Dit is het enige type commissie waarvan de leden worden benoemd op basis van professionele onafhankelijkheid, objectiviteit en transparantie, en niet op basis van politieke of partijpolitieke voorkeur. En dit is het enige type commissie dat onze samenleving niet alleen in staat stelt te herstellen, maar onze leiders ook in staat stelt te leren van de fouten uit het verleden.