Van versterkte operatiekamers tot tijdelijke klinieken: de medische centra van Israël stroomlijnen operaties in oorlogstijd

Patiënten en medisch personeel zijn te zien in een ondergrondse parkeergarage die is omgebouwd tot behandelkamer in het Shaarei Tzedk-ziekenhuis in Jeruzalem. Veel patiënten werden hierheen overgebracht na het uitbreken van de oorlog en de raketaanvallen vanuit Iran op Israël, 4 maart 2026. Foto Chaim Goldberg / Flash9

Twee dagen na de dodelijke Iraanse raketaanval op Beit Shemesh, waarbij negen mensen omkwamen en tientallen gewond raakten, reisde dokter Jonathan Lifshitz, huisarts in de Mishlat-kliniek in die stad, naar Jeruzalem om medische zorg te verlenen aan zijn patiënten. Deze patiënten behoorden tot de 780 mensen die naar twee hotels in Jeruzalem waren geëvacueerd, schrijft Times of Israel.

Aan een met een tafelkleed bedekte hoteltafel sloot Lifshitz twee computers aan, richtte een geïmproviseerde kliniek in en ging aan het werk.

"Toen ik hoorde dat mijn patiënten uit hun huizen waren geëvacueerd, was het voor mij vanzelfsprekend dat ik contact met hen zou opnemen," aldus Lifshitz in een verklaring. "Naast medische zorg geeft de ontmoeting met een vertrouwde arts soms al een gevoel van veiligheid in zo'n turbulente tijd."

patiënten werden hierheen overgebracht na het uitbreken van de oorlog en de raketaanvallen vanuit Iran op Israël, 4 maart 2026. (Chaim Goldberg/Flash90)

Twee dagen na de dodelijke Iraanse raketaanval op Beit Shemesh, waarbij negen mensen omkwamen en tientallen gewond raakten, reisde dokter Jonathan Lifshitz, huisarts in de Mishlat-kliniek in die stad, naar Jeruzalem om medische zorg te verlenen aan zijn patiënten. Deze patiënten behoorden tot de 780 mensen die naar twee hotels in Jeruzalem waren geëvacueerd.

Aan een met een tafelkleed bedekte hoteltafel sloot Lifshitz twee computers aan, richtte een geïmproviseerde kliniek in en ging aan het werk.

"Toen ik hoorde dat mijn patiënten uit hun huizen waren geëvacueerd, was het voor mij vanzelfsprekend dat ik contact met hen zou opnemen," aldus Lifshitz in een verklaring. "Naast medische zorg geeft de ontmoeting met een vertrouwde arts soms al een gevoel van veiligheid in zo'n turbulente tijd."

In verbeterde tijdelijke klinieken, tot ziekenzalen omgebouwde ondergrondse parkeergarages en versterkte operatiekamers bieden ziekenhuizen en gezondheidsklinieken in het hele land weer diensten aan, ondanks de aanvallen van de gezamenlijke VS en Israël op Iran die op 28 februari begonnen.

Direct na het begin van de oorlog gaf het ministerie van Volksgezondheid medische centra in heel Israël de opdracht om over te schakelen naar noodmodus , waarbij patiënten op de intensive care en operaties werden verplaatst naar ondergrondse complexen of operaties werden uitgevoerd in beschermde ruimtes.

Tijdens de twee jaar durende oorlog die ontstond na de bloedige Hamas-invasie van 7 oktober 2023, verleenden Israëlische medische centra zorg, zelfs toen sommige ziekenhuizen – zoals het Barzilai Medisch Centrum in Ashkelon – zelf raketschade opliepen.

Dr. Yonatan Lifschitz, huisarts bij de Mishlat-kliniek in Beit Shemesh, district Clalit Jeruzalem (links), en Tamar Laufer, hoofdverpleegkundige psychiatrie van het district Clalit Jeruzalem, verlenen medische hulp in een hotel in Jeruzalem waar evacués verblijven na de Iraanse raketaanval op Beit Shemesh op 1 maart 2026. Foto woordvoerder district Clalit

In het Soroka Universitair Medisch Centrum in Beersheba sloeg een Iraanse ballistische raket in op de operatiekamer tijdens de twaalfdaagse oorlog met Iran afgelopen juni, waarbij meer dan 80 mensen gewond raakten en acht operatiekamers en zes onderzoekslaboratoria werden verwoest.

"Dit is iets waar geen enkel ziekenhuis in Israël of waar ook ter wereld ooit mee te maken heeft gehad", aldus professor Shlomi Codish, directeur van het Soroka Universitair Medisch Centrum. "Soroka opereert nu in de hoogste staat van paraatheid en blijft levensreddende medische zorg verlenen."

Alles wat we geleerd hebben in de praktijk brengen'

"Dat hebben we al eens meegemaakt," zo verwoordde dr. Mira Maram, adjunct-directeur-generaal van Clalit Health Services, het woensdag in een telefonisch gesprek met The Times of Israel.

Maram, die de leiding heeft over 14 ziekenhuizen in het hele land, zei dat na de oorlog met Iran in juni, waarbij er zware ballistische raketten werden afgevuurd, "we nu alles wat we hebben geleerd in de praktijk brengen."

"We hebben precies geleerd welke apparatuur we mee moeten nemen, wat voor bedden we nodig hebben en hoe ver ze van elkaar moeten staan, hoe we infectiepreventie moeten toepassen en welke andere apparaten we moeten meebrengen," aldus Maram.

Dr. Mira Maran, rechts, adjunct-directeur-generaal van Clalit Health Services, met medewerkers van het ondergrondse ziekenhuis van het Rabin Medical Center. Foto Medical Center

Ziekenhuizen in het noorden in 'versterkte faciliteiten'

Het personeel van het Galilee Medical Center in Nahariya, op minder dan 10 kilometer van de noordelijke grens, schakelde direct na de richtlijn van het ministerie van Volksgezondheid op 28 februari over op noodmodus.

In een race tegen de klok zei een woordvoerder van het ziekenhuis dat het personeel alles vier uur sneller ondergronds en naar beveiligde ruimtes had verplaatst dan direct na het begin van de aanval op 7 oktober.

"Alle chirurgische ingrepen, bevallingen en hart- en neurokatheterisaties worden uitgevoerd in beveiligde faciliteiten," vertelde CEO/directeur Prof. Masad Barhoum aan The Times of Israel.

Tijdens het 14 maanden durende conflict met Hezbollah, dat samenviel met de oorlog in Gaza, vuurde Hezbollah duizenden raketten, projectielen en drones af op Noord-Israël ter ondersteuning van Hamas. Te midden van de bombardementen werkte het ziekenhuispersoneel in ondergrondse, versterkte ruimtes zonder ramen of frisse lucht.

Nadat eind november een tijdelijk staakt-het-vuren met Hezbollah was getekend, begon het ziekenhuis terug te verhuizen naar zijn reguliere locatie.

Adjunct-directeur dr. Tsvi Sheleg zei destijds echter : "Het zou opnieuw kunnen gebeuren, en we zijn nog steeds bereid om ondergronds te gaan."

Sindsdien heeft het ziekenhuis de capaciteit voor interne geneeskunde voor opgenomen patiënten uitgebreid met 60 bedden. Het heeft ook semi-electieve diensten in beschermde ruimtes geactiveerd, waaronder kaakchirurgie en andere diensten.

Medische teams wachten op de aankomst van gewonden van de droneaanval op het Druzen-dorp Hurfeish, in het Ziv Medisch Centrum in Safed, Noord-Israël, 5 juni 2024. Foto David Cohen / Flash90

In Safed vertelde professor Salman Zarka, directeur van het Ziv Medisch Centrum, op elf kilometer van de Libanese grens en 80 kilometer van de grens met Syrië, aan The Times of Israel dat de ziekenhuisteams na de conflicten van de afgelopen jaren "gewend zijn aan het omgaan met extreme situaties", zoals de dodelijke raketaanval van Hezbollah in juli 2024 op het Druzenstadje Majdal Shams in de Golanhoogten, waarbij twaalf kinderen omkwamen en tientallen gewond raakten.

"Zelfs in de meest complexe situaties, zoals een incident met veel slachtoffers, zijn burgers en soldaten in de meest bekwame handen," aldus Zarka.

Na de oorlog in juni, aldus dr. Osnat Levtzion-Korach, directeur van het Shamir Medisch Centrum in centraal Israël, stelde het ziekenhuispersoneel "een zwaar, dik boekje samen met de protocollen" voor het overbrengen van patiënten en apparatuur naar parkeergarages drie tot vier verdiepingen onder de grond.

"Het is een hele operatie," zei Levtzion-Korach. "Het is enorm, en absoluut niet makkelijk."

Medewerkers van het Shamir Medical Center verplaatsen patiënten naar ondergrondse faciliteiten op de parkeerplaats van het ziekenhuis op 28 februari 2026. Foto ziekenhuis

Ze zei dat het personeel "verschillende dingen had aangepast, maar het protocol dat toen voor ons werkte, werkte deze keer ook heel goed."

Nog voordat het ministerie van Volksgezondheid een richtlijn uitvaardigde, begon Levtzion-Korach al met de voorbereidingen voor het geval er een oorlog met Iran zou uitbreken, en sloot de ondergrondse parkeergarage af om klaar te staan ​​voor de opvang van patiënten.

"Het is echt onvoorstelbaar wat we hier hebben gedaan, maar het is een tijdelijke oplossing," zei ze. "De juiste oplossing is om afdelingen te bouwen die beschermd zijn, zodat de patiënt in zijn of haar eigen bed kan blijven. Twintig patiënten op een parkeerplaats is absoluut niet ideaal. Er is geen privacy, er is geen infectiepreventie. Natuurlijk is het heel veilig, maar het heeft veel problemen. Gelukkig zijn alle patiënten erg meewerkend en hoor je geen klachten."

"Ik word waarschijnlijk uitgenodigd voor conferenties van directeuren van ziekenhuizen om mensen te vertellen hoe ze moeten omgaan met aardbevingen of andere noodsituaties," grapte ze. "Er valt veel van ons te leren, en we zullen de kennis die we hier hebben delen."