Verbrande bomen, getraumatiseerde dieren: de natuur onthult de onzichtbare effecten van de oorlogen van Israël

Kraanvogels gezien bij het Hula-valleimeer, Noord-Israël, 23 januari 2025. Foto Jerusalem Post

De bomen langs de weg naar het Biriya-bos, een natuurreservaat in het noorden van Israël, lijken in eerste instantie op sparren die in de herfst rood kleuren. Een gezicht dat doet denken aan landschappen in Amerika of Europa, maar dat in Israël zeldzaam is, zo begint Jerusalem Post.

Bij nadere beschouwing blijkt echter dat de bomen slechts verkoolde restanten zijn, het verwoestende resultaat van door raketten veroorzaakte bosbranden die duizenden hectaren bos verwoestten terwijl Israël in Libanon tegen Hezbollah vocht .

Er breken elk jaar branden uit in dit bos, dat net als veel andere bossen in Israël is aangeplant door het Jewish National Fund, dat nu bekendstaat als KKL-JNF — maar ze worden meestal snel onder controle gebracht. Dit jaar, met de geëvacueerde lokale bevolking en ongewoon extreme weersomstandigheden, verliepen de zaken anders.

Vanaf mei 2024, toen de temperaturen stegen, was het waarschijnlijk dat bijna elke raket die vanuit Libanon werd afgevuurd , een brand zou veroorzaken. En het waren niet alleen de raketten zelf: Israëlische interceptors ontploften boven ons hoofd en verspreidden fragmenten die op meerdere plekken in het bos ontbrandden. De combinatie van ongebruikelijke winden, verschroeiende hitte en lage luchtvochtigheid creëerde een perfecte storm die hele ecosystemen heeft verstoord, leefgebieden van wilde dieren heeft aangetast en jarenlang werk van bosbouwers om de biodiversiteit te vergroten ongedaan heeft gemaakt.

"We hebben letterlijk gezien hoe hun levenswerk in rook opging", aldus Eli Hafuta, directeur van de regio Boven-Galilea en Golan bij KKL-JNF, dat in 1901 werd opgericht om Joods land in de regio te bewerken en dat vandaag de dag 13% van al het land in Israël bezit.

Israëlische brandweerlieden proberen een brand te blussen die ontstond door fragmenten van een onderscheppingsraket in het Biriya-bos in Noord-Israël, 4 juni 2024. Foto Jerusalem Post

"Het is een verwoestend gezicht om bomen die er al 70 of 80 jaar staan ​​in vlammen op te zien gaan," zei Hafuta. "Zelfs jongere bomen, die mijn team en ik pas tien jaar geleden hebben geplant, kunnen in slechts 15 minuten tot as worden gereduceerd."

De verschroeide aarde in het Biriya-bos weerspiegelt slechts een van de vele milieueffecten van bijna anderhalf jaar oorlog voor Israël. Minder zichtbaar dan de verloren levens, opgelopen verwondingen en verwoeste huizen is de verwoesting van flora en fauna in zowel het noorden als het zuiden van Israël.

De cascade-effecten gingen deze week door toen de spetterende aftrap voor een nieuw bos in de westelijke Negev ter ere van oorlogsslachtoffers, getimed op de Joodse milieufeestdag van Tu Bishvat op donderdag, werd geannuleerd vanwege toenemende veiligheidsdreigingen in de regio. Een handvol Israëlische functionarissen houdt in plaats daarvan een kleinere plantceremonie in de westelijke Negev, op een locatie die is vernoemd naar een officier die op 7 oktober 2023 werd gedood.

Nergens is het effect van de oorlog op het Israëlische ecosysteem groter geweest dan in het natuurreservaat Agamon Hula Valley, dat bekendstaat om zijn betoverende vogeltrek.

Twee keer per jaar vliegen honderden miljoenen vogels, waaronder kraanvogels, pelikanen en ooievaars, door de vallei. In een normaal jaar verandert de vallei in een hotspot voor ecotoerisme. De BBC noemde de vallei zelfs een van de tien beste plekken ter wereld om vogels te spotten.

Gedurende de maanden dat het gesloten was – van 7 oktober 2023 tot lang nadat het staakt-het-vuren aan de noordelijke grens van Israël eind november van kracht werd – veranderde het Agamon Wildlife Rehabilitation Center in het reservaat in wat het personeel het eerste oorlogstijdveldhospitaal voor dieren ter wereld noemt.

"Wij zijn het eerste revalidatiecentrum ter wereld met een oorlogsprotocol", aldus Dr. Rona Nadler-Valency, hoofddierenarts en directeur van het centrum.

Toen raketten het noorden raakten, werden Nadler-Valency en haar team geëvacueerd uit hun gemeenschappen, waardoor het centrum gedwongen werd om op afstand te opereren, waarbij het personeel indien mogelijk thuis voor gewonde dieren zorgde. Na drie maanden begon het team terug te keren en hervatte de behandeling in het centrum onder een chaotisch nieuw normaal.

"We zaten midden in een operatie, een dier op de operatietafel, toen de sirenes afgingen," zei Nadler-Valency. "We moesten alles achterlaten en naar het asiel rennen — soms tientallen keren per dag."

Op andere momenten werden Nadler-Valency en haar team buiten betrapt toen de sirenes afgingen, waardoor ze zich op de grond moesten laten vallen om dekking te zoeken. "Die momenten voelden als pure waanzin, maar we konden tenminste ons werk blijven doen," zei ze.

Omdat er zo weinig burgers in het noorden waren, werden veel van de gewonde dieren door soldaten naar het centrum gebracht.

In één geval liep Lilit, een bosuil die werd binnengebracht nadat ze was geraakt door een militair voertuig, een ernstig hoofdletsel op waardoor ze tijdelijk blind en doof werd. Lilit werd zorgvuldig in de gaten gehouden en gerevalideerd in een speciale acclimatisatiekooi. De behandeling werd bemoeilijkt door het aanhoudende raketvuur, waardoor het team haar bezoeken zorgvuldig moest timen, maar uiteindelijk slaagde het team erin haar zicht, gehoor en vliegvermogen te herstellen. Na anderhalve maand in de kooi werd Lilit weer vrijgelaten in het wild met een zender op haar rug, waardoor het team haar herstel kon volgen en ervoor kon zorgen dat ze kon jagen en overleven, en inzicht kon krijgen in hoe uilen zich aanpassen aan het leven na soortgelijke verwondingen.

“Gevallen als die van Lilit,” mijmerde Nadler-Valency, “waren lichtpuntjes te midden van de waanzin.”

De verstoring leidde tot andere veranderingen die wetenschappers nu volgen. Yaron Charka, hoofdornitholoog bij KKL-JNF — dat het reservaat en het heropende bezoekerscentrum beheert — zag dit jaar een toename in overwinterende vogelsoorten.

"Ik zie deze winter een grotere verscheidenheid aan vogels dan de vorige winter, toen er maar weinig waren", zei hij, maar hij gaf toe dat hij niet helemaal begreep waarom.

Elke winter vestigen zich zo'n 50.000 kraanvogels in de Hulavallei, waar ze hun trek naar het zuiden richting Afrika onderbreken. Maar vorig jaar daalde dat aantal met 70% door constant raketvuur vanuit Libanon, op slechts 30 kilometer van de vallei.

Toch waarschuwde Charka ervoor om alle veranderingen toe te schrijven aan de grensconflicten.

"Tijdens oorlogstijd kunnen vogels hun route veranderen en ons in geïsoleerde gevallen omzeilen - we hebben dit gezien met Oekraïne - maar dat is niet het hele plaatje", zei hij, opmerkend dat het staakt-het-vuren aan het einde van het trekseizoen kwam en benadrukkend dat klimaatverandering, die een buitensporig effect heeft op Israël, ook veranderingen veroorzaakt in de trekgewoonten van de kraanvogels.

“De afgelopen twee jaar is de aankomst van de kraanvogels in de herfst in de Hulavallei aanzienlijk vertraagd”, zei hij. “Het is belangrijk dat we deze trend blijven volgen.”

Door de langdurige sluiting van de locatie zijn de hijskranen niet meer gewend aan mensen. Daarom staan ​​er nu gecamoufleerde wagens waarmee bezoekers de hijskranen van dichtbij kunnen bekijken, zonder dat ze gestoord worden.

Met de terugkeer van kraanvogelpopulaties komen oude problemen weer bovendrijven, met name de uitdaging om lokale gewassen te beschermen tegen de vogels. Boeren gebruiken al lang methoden zoals gaskanonnen en spiegels om de kraanvogels naar aangewezen voederplekken te leiden, maar deze benaderingen zijn kostbaar en verstorend — zowel voor wilde dieren als voor toeristen.

Nu ontwikkelt KKL-JNF Jewish National Fund een lasergebaseerd systeem om het probleem duurzamer aan te pakken. De technologie, ontwikkeld in samenwerking met een Israëlisch ecotechbedrijf, maakt gebruik van camera's, lasers en kunstmatige intelligentie om de aanwezigheid van kraanvogels te detecteren en een laserstraal te richten die de vogels zien als een achtervolging, waardoor ze zich verplaatsen. Charka, die vroeger in de techniek werkte, zei dat hij hoopte het systeem volledig operationeel te zien tegen het volgende migratieseizoen.

Volgens de directeur van het reservaat, Inbar Shlomit Rubin, werden er in het voorjaar veel minder vogelnesten waargenomen. Zij zag hiervoor twee directe verklaringen.

"De onrust en onzekerheid zorgden ervoor dat veel vogels verder naar het zuiden migreerden naar rustigere gebieden in Israël," zei ze. Maar zoogdieren en kleinere dieren hadden geen mogelijkheid om uit het gebied te ontsnappen.

“Het lawaai van de oorlog veroorzaakte immense stress,” zei Rubin. “Stress heeft een negatieve invloed op de vruchtbaarheid.”

Sinds het staakt-het-vuren is KKL-JNF een uitgebreid onderzoek gestart naar de gebieden die het afgelopen jaar zijn afgebrand om hun potentieel voor natuurlijke regeneratie te evalueren. Voor nu zijn de meeste inspanningen van de organisatie gericht op urgente interventies in voor bezoekers toegankelijke gebieden.

Hoewel verwacht wordt dat het herstel van de getroffen gebieden een langetermijnproject zal zijn, toonde Hafuta zich optimistisch en benadrukte hij het opmerkelijke vermogen van bossen om te regenereren. Hij zei dat hij schatte dat maar liefst 70% van de verbrande bomen op natuurlijke wijze zou gaan regenereren in de komende anderhalf jaar.

Volgens Rubin keren de wilde dieren de afgelopen weken ook terug naar de getroffen gebieden.

"We hebben een heel subtiele, minimale terugkeer opgemerkt. Hoewel de effecten op de lange termijn nog onzeker zijn, blijven we hopen dat [de oorlog] de komende jaren geen significante impact zal hebben," zei Rubin. "Het trauma dat het gebied heeft meegemaakt, zal tijd nodig hebben om te genezen, maar we zijn op de goede weg."

De Environment and Climate Change-portal wordt geproduceerd in samenwerking met de Goldman Sonnenfeldt School of Sustainability and Climate Change aan de Ben-Gurion University of the Negev. De Jerusalem Post behoudt alle redactionele beslissingen met betrekking tot de inhoud.