Voormalige topfunctionarissen schrijven een brief aan het Witte Huis waarin ze zich verzetten tegen de invasie van Groenland, schrijft Barak Ravid in Axios

Het vliegtuig van Donald Trump Jr. op het platform tijdens een bezoek aan Groenland afgelopen januari. Foto Axios

Een groep van vijftien voormalige hoge Amerikaanse functionarissen die in regeringen van beide partijen hebben gewerkt, heeft een memo gestuurd naar het Witte Huis, het ministerie van Buitenlandse Zaken en leden van het Congres waarin ze waarschuwen tegen het gebruik van militair geweld om Groenland in te nemen. Dit blijkt uit een kopie van de memo die met Axios is gedeeld.

Waarom dit belangrijk is: Uitspraken van president Trump en andere hoge functionarissen dat de VS Groenland met geweld zouden kunnen innemen, hebben in Denemarken en onder andere NAVO-bondgenoten tot grote onrust geleid.

Belangrijkste nieuwsfeit: Trump zei vrijdag opnieuw dat de VS Groenland moet "veroveren" als ze Rusland of China niet als "buurland" willen hebben.

• Hij zei later dat de VS "iets met Groenland zouden doen, op de vriendelijke of op de moeilijkere manier."

De groep achter het memorandum bestaat uit vier voormalige Amerikaanse ambassadeurs bij de NAVO, drie voormalige onderministers van Buitenlandse Zaken voor Europa en drie voormalige Europa-coördinatoren van het Witte Huis.

• Het memorandum werd gestuurd naar hoge functionarissen van de Trump-regering – waaronder vicepresident Vance en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio – en naar leden van het Congres van beide partijen, met als doel meer tegenstand van de wetgevers uit te lokken.

• Phil Gordon, een van de ondertekenaars en voormalig nationaal veiligheidsadviseur van vicepresident Kamala Harris, vertelde Axios dat het de bedoeling was om de belangrijke rol van Denemarken als bondgenoot te benadrukken "en aan te geven dat er tal van manieren zijn waarop we onze strategische en economische belangen in Groenland kunnen waarborgen zonder de dreiging met of het gebruik van geweld."

Wat ze zeggen: "De dreigementen van de huidige president om militair geweld of andere dwangmaatregelen te gebruiken om Groenland van onze bondgenoot Denemarken af ​​te pakken, zijn strategisch gezien onverstandig, zowel op de korte als op de lange termijn," staat in het memorandum.

• "Onze tegenstanders watertanden bij de mogelijkheden die zo'n breuk zou creëren om ons te vervangen. Onze allianties vormen ons grootste geostrategische voordeel ten opzichte van concurrenten. Rusland en China hebben niets dat daarmee te vergelijken is," schrijven ze.

Een invasie zou de NAVO kunnen vernietigen en een van de meest pro-Amerikaanse landen van Europa tegen de VS kunnen keren, betogen de auteurs.

• Ze benadrukken dat Denemarken vaak een van de eerste landen is geweest die gehoor gaf aan Amerikaanse verzoeken om steun, tijdens oorlogen in Korea, de Balkan en Afghanistan, tijdens operaties tegen IS en tot op de dag van vandaag bij het tegengaan van Russische en Chinese activiteiten in het Arctische gebied.

• "Met het oog op een onzekere toekomst is Denemarken precies het soort bondgenoot dat we nodig hebben, zowel bilateraal als binnen de NAVO," schrijven ze.

• De groep beveelt aan dat de regering, in plaats van te dreigen Groenland met geweld in te nemen, de bedreigingen in het Arctische gebied aanpakt via de NAVO en in samenwerking met Denemarken.

De auteurs zijn:

• Voormalige Amerikaanse ambassadeurs bij de NAVO: Nicholas Burns, Douglas Lute, Ivo Daalder en Julie Smith;

• Voormalige functionarissen van het Witte Huis en het ministerie van Buitenlandse Zaken: Michael Carpenter, Eliot Cohen, Eric Edelman, Daniel Fried, Frank Kendall, Jon Finer, Phil Gordon, James O'Brien, Liz Sherwood-Randall en Thomas Wright.

De andere kant: Trump verwierp vrijdag het idee dat de VS een overeenkomst zouden sluiten om Groenland veilig te stellen zonder het tot Amerikaans grondgebied te maken. "Landen moeten eigendomsrechten hebben. Je verdedigt eigendom, niet pachtovereenkomsten," zei hij.

Stand van zaken: De Britse premier Keir Starmer uitte woensdag zijn zorgen over Groenland in een telefoongesprek met Trump, en zijn vicepremier David Lammy deed dat donderdag tijdens een ontmoeting met Vance.

• NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte bracht Groenland ook ter sprake tijdens een telefoongesprek met Rubio op vrijdag. "Ze bespraken het belang van de veiligheid in het Arctische gebied voor alle NAVO-bondgenoten", aldus Tommy Pigott, plaatsvervangend woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken, in een verklaring.

• Verschillende Amerikaanse functionarissen, waaronder Vance, hebben de afgelopen 24 uur geprobeerd de retoriek rond Groenland te temperen. Deense functionarissen zeggen dat het voor hen vooral gaat om wat Trump zelf zegt.

Wat volgt: de Deense minister van Buitenlandse Zaken Lars Lokke Rasmussen en zijn Groenlandse collega Vivian Motzfeldt zullen volgende week Washington bezoeken om Rubio te ontmoeten en de crisis te bespreken.