Wat bedoeld was als een eeuwfeest voor de nationale luchtvaartmaatschappij van Duitsland, Lufthansa, is in plaats daarvan een symbool van crisis geworden

Foto Lufthansa

Het zou een feestjaar worden voor Lufthansa, een van de merken die het nauwst verbonden zijn met – en een van de meest indrukwekkende symbolen van – de Duitse economie. Een symbool van stabiliteit, precisie en veiligheid. Het bedrijf werd pas in 1953 heropgericht, maar de oorspronkelijke luchtvaartmaatschappij werd opgericht in 1926 en na de oorlog opgeheven. Dit jaar zou dus het jaar zijn geweest waarin het bedrijf zijn 100-jarig bestaan ​​zou vieren, meldt Zeev Avrahami, uit Berlijn in Ynet.

Maar vorige week, op de luchthavens waar ik doorheen reisde – Wenen, Boedapest, Berlijn en München – was de stemming onder Lufthansa-medewerkers en -klanten allesbehalve feestelijk. Het grote probleem van de tekorten aan vliegtuigbrandstof na de oorlog in Iran had al voor totale chaos en massale vluchtannuleringen gezorgd, maar Lufthansa werd daar niet harder door getroffen dan andere luchtvaartmaatschappijen.

Bij Lufthansa werd de situatie echter nog verergerd door een pilotenstaking die al vijf dagen duurde en de chaos volledig uit de hand liet lopen. Het was een absurd schouwspel: aan de ene kant arriveerde bondskanselier Friedrich Merz op het hoofdkantoor van het bedrijf om het jubileum te vieren, terwijl aan de andere kant tienduizenden klanten zonder vluchten zaten en wanhopig op zoek waren naar alternatieven via andere luchtvaartmaatschappijen, treinen of huurauto's. Ze werden gedwongen om zelf te betalen voor accommodatie in buitenlandse steden of om hun hele dag- of weekplanning om te gooien. De slogan van het bedrijf, "Zeg ja tegen de wereld", was een slechte grap geworden.

'Wat een schande,' zei Katharina Kanuth, een advocate uit Berlijn die na een congres in Wenen op zoek was naar een manier om naar huis te gaan, met een rollende blik. 'Het is een treffende allegorie voor de staat Duitsland. Een van de bekendste bedrijven van het land viert zijn 100e verjaardag, en dit is het resultaat. Totale minachting voor de klant, public relations die het land te schande maken.'

Dat weerhield de topmensen er natuurlijk niet van om feest te vieren. Een Airbus A380 werd blauw en wit geschilderd met het kraanvogellogo over de hele romp, historische vliegtuigen werden naar Frankfurt gebracht en reclameborden sierden de terminals in Berlijn, München en Frankfurt.

Op 6 april, de dag waarop de eerste vluchten van het bedrijf in 1926 plaatsvonden, lanceerde Lufthansa twee speciale vluchten om de eerste twee routes te herbeleven: van Berlijn naar Zürich en van Berlijn naar Keulen. Op 15 april werd de feestelijke ceremonie gehouden in een hangar in Frankfurt, in aanwezigheid van de bondskanselier en CEO Carsten Spohr.

Champagneglazen werden geheven, indrukwekkende woorden werden gesproken en de ene man klopte de andere op de schouder. Een feest. Vanuit de hal waren demonstranten buiten te horen die scandeerden: "Spohr moet weg."

Ondertussen, op slechts een paar honderd meter van het feestgedruis, werden vluchten aan de lopende band geannuleerd en moesten duizenden passagiers toezien hoe honderden vertrekken van het bord verdwenen, terwijl ze op zoek gingen naar alternatieve reismogelijkheden. Eerst gingen de piloten in staking, daarna de stewardessen. Nauwelijks hadden de stewardessen hun staking beëindigd of de piloten staakten opnieuw. Een feestje.

De voorspelling voor de komende weken: meer stakingen, samen met demonstraties.

"Dit zijn de mensen die ervoor moeten zorgen dat tickethouders op de afgesproken tijd op hun bestemming aankomen", zei Kanuth. "En het lijkt erop dat ze zich niets van mij aantrekken en zich niets van de toekomst van het bedrijf aantrekken. Het is een ramp voor de marketing en het imago.

Voor mij als Duitser was dit altijd mijn eerste keus. Als de prijsverschillen niet zo groot waren, zou ik altijd voor Lufthansa kiezen, zelfs als het ticket duurder was. Na wat er deze week is gebeurd, ga ik op zoek naar een ander alternatief – een andere luchtvaartmaatschappij of de trein. Wij hebben niet het privilege om met regeringsvliegtuigen te vliegen, zoals de bondskanselier."

Foto Lufthansa

De energiecrisis en de stakingen hebben ertoe geleid dat Lufthansa de activiteiten van haar dochteronderneming CityLine volledig heeft stilgelegd – een stap die al verwacht werd en nu is vervroegd – zes passagiersvliegtuigen aan de grond heeft gehouden en negen andere vliegtuigen heeft overgedragen aan Discover Airlines, een andere dochteronderneming van Lufthansa.

En dit probleem verdwijnt niet zomaar, vooral omdat de meningsverschillen niet alleen bestaan ​​tussen het management en de aandeelhouders enerzijds en de werknemers anderzijds, maar ook tussen de werknemers zelf. De vakbond van de stewardessen eist extra vrije dagen en rusttijd, aanpassingen aan de werktijden en inspraak in de samenstelling van de bemanning.

De pilotenvakbond streeft naar betere pensioenregelingen, een hogere vergoeding en extra voordelen. Als Lufthansa aan de eisen van beide vakbonden zou voldoen, zou dat neerkomen op zelfmoord in de luchtvaart, zeker gezien de huidige crisis in de sector en de onzekerheid over de toekomst.

De huidige energiecrisis dwingt Lufthansa om ongeveer 20% van haar vliegtuigbrandstof tegen torenhoge marktprijzen in te kopen. Lufthansa heeft de prijs van 80% van haar brandstofinkopen afgedekt, wat haar in dat opzicht een voordeel geeft ten opzichte van andere luchtvaartmaatschappijen.

Tegelijkertijd verliest het bedrijf miljoenen dollars per dag door de acties en stakingen van de werknemers, en zal het komende winter meer vliegtuigen aan de grond moeten houden, subsidies moeten schrappen en de meeste onrendabele vluchten moeten annuleren. Het bedrijf heeft ook een vijfjarig ontslagplan voor ongeveer 4.000 werknemers in administratieve en adviserende functies. Er is nooit een goed moment voor een staking, maar de huidige timing lijkt bijzonder ongunstig.

Hoewel de crisis in de luchtvaart nog lang niet voorbij is, is het nog niet bekend wanneer er via de Straat van Hormuz extra vliegtuigbrandstof Europa zal binnenkomen. Maar Lufthansa kan de crisis ook van een positieve kant bekijken: het bedrijf ging de coronacrisis in met een liquiditeit van ongeveer 3 miljard euro en beschikt nu over een liquiditeit van ongeveer 10 miljard euro.

Dat is ook de reden voor de harde lijn die het management hanteert, ondanks de slechte public relations die het bedrijf ondervindt door de sluiting, de annuleringen en de vertragingen. Het is erin geslaagd de schuld op de werknemers af te schuiven. Elke dag extra verstoring werkt in hun nadeel. Spohr wordt gezien als een CEO die weigert te buigen voor druk.

Toch zijn er stakingen, teleurgestelde klanten en geannuleerde vluchten omdat de luchthavens van bestemming niet genoeg vliegtuigbrandstof hebben. Aandeelhouders die zich verheugden op de prognoses van 4% groei voor 2026 kunnen dat wel vergeten. De stakende piloten en stewardessen zijn afkomstig van het moederbedrijf, de duurste divisie van de groep en de divisie met het laagste winstpercentage. Ondanks de hedging zou Lufthansa in 2026 wel eens bijna 1,5 miljard euro meer aan vliegtuigbrandstof kunnen uitgeven dan gepland. Uiteindelijk betekent dit dat Lufthansa de extra kosten zal moeten doorberekenen aan de eindklant.

In het huidige economische klimaat is het onduidelijk in hoeverre de eindklant zich deze prijsverhogingen kan veroorloven, vooral gezien het feit dat ook andere sectoren binnen de reis- en vrijetijdssector, zoals hotels, autoverhuur en restaurants, naar verwachting hun prijzen fors zullen verhogen. Het is waarschijnlijker dat Lufthansa te maken zal krijgen met een veel lagere vraag naar haar vluchten.

Voorlopig profiteert Lufthansa nog van de bijna volledige stopzetting van vluchten door luchtvaartmaatschappijen uit de Golfregio. Die stopzetting heeft gezorgd voor een zeer sterke vraag naar Lufthansa-vluchten naar Azië. Maar ook dat feestje is binnenkort voorbij. Dit is niet bepaald hoe de Duitse nationale luchtvaartmaatschappij haar 100-jarig bestaan ​​had willen vieren.