Wie heeft het lek van het 'Hamas-document' naar een Duitse krant geïnitieerd, hoeveel wist premier Netanyahu ervan en kunnen hoge functionarissen worden vervolgd voor veiligheidsincidenten in de Bild?

Foto Ynet

De affaire rond het lekken van geheime documenten aan de Duitse krant Bild en het zogenaamde Qatargate- schandaal zijn de afgelopen dagen opnieuw in het nieuws gekomen, schrijft Ynet.

Eli Feldstein , voormalig militair woordvoerder van premier Benjamin Netanyahu , die in de eerste zaak is aangeklaagd en in de tweede zaak betrokken is, beweerde deze week dat Netanyahu "op de hoogte was van het lek en het steunde". Tegelijkertijd werd correspondentie tussen Feldstein en Yisrael Einhorn, een voormalig naaste adviseur van de premier, openbaar gemaakt, waaruit bleek dat er pogingen werden gedaan om pro-Qatarese boodschappen in Israël te verspreiden.

Volgens de aanklacht in de eerste zaak heeft Feldstein geheime informatie aan Bild doorgegeven na de moord op zes gijzelaars in Rafah. Het materiaal, bekend als het 'Hamas-document', werd gebruikt om te beargumenteren dat alleen militaire druk de vrijlating van de gijzelaars zou kunnen garanderen.

In het tweede geval bestaat het vermoeden dat medewerkers van Netanyahu en leden van zijn staf, Feldstein, Yonatan Urich en Einhorn, eraan hebben gewerkt om de positie van Qatar in Israël te versterken en tegelijkertijd de rol van Egypte als bemiddelaar in de gesprekken over een einde aan de oorlog te verzwakken, naar verluidt in ruil voor betaling.

De Bild-affaire, wie heeft het lek veroorzaakt?

Volgens onderzoekers heeft reservist sergeant Ari Rosenfeld, die deel uitmaakte van een geheime inlichtingeneenheid, het Hamas-document zelfstandig overgedragen aan Feldstein. Rosenfeld heeft verklaard dat hij dit alleen deed om het door te geven aan premier Netanyahu.

Feldstein beweerde echter dat Rosenfeld volledig op de hoogte was van het plan en hem na het lek naar Bild nog twee geheime documenten had toegestuurd. Rosenfeld zei verrast te zijn door de publicatie in Duitsland, maar geloofde dat de premier er toestemming voor had gegeven.

De kop van Bild met het document dat Feldstein in september vorig jaar had gelekt. Foto Ynet

Aanvankelijk wilde Feldstein het document in Israël publiceren. Nadat militaire censoren het bericht hadden geblokkeerd, vertelde hij onderzoekers dat een hoofdredacteur van Channel 12 News had gesuggereerd het in het buitenland te publiceren. Buitenlandse media zijn niet onderworpen aan Israëlische censuur, waardoor publicatie in Israël later is toegestaan, zodra het materiaal in het buitenland is verschenen.

Wie was erbij betrokken?

Dat blijft de kernvraag, aangezien strafrechtelijke aansprakelijkheid afhangt van het antwoord. Feldstein beweert dat Urich en Netanyahu samenwerkten bij het lekken van het lek en dat hij met hun goedkeuring handelde. Beiden ontkennen de beschuldiging.

Het bewijsmateriaal dat Netanyahu in verband brengt met het lek wordt als zwak beschouwd, en hij is noch als verdachte aangemerkt, noch opgeroepen om te getuigen. Het bewijsmateriaal met betrekking tot de betrokkenheid van Urich is substantiëler en wordt momenteel door de openbare aanklager beoordeeld om te bepalen of er aanklachten zullen worden ingediend.

Was het kabinet van de premier er daarna bij betrokken?

De Bild-affaire is opgedeeld in twee fasen: vóór en na het lek. Onderzoekers zeggen dat er bewijs is dat het kabinet van de premier, inclusief Netanyahu zelf, na de publicatie overleg heeft gevoerd met Feldstein, Urich en Netanyahu's woordvoerder Ofer Golan over hoe er publiekelijk op gereageerd moest worden.

En hoe zit het met de overige geheime documenten?

Naast het Hamas-document droeg Rosenfeld nog twee inlichtingenbestanden over aan Feldstein. Feldstein zei dat Einhorn en Urich betrokken waren bij de besprekingen over hoe hiermee om te gaan, een bewering die Urich ontkent. Het Openbaar Ministerie onderzoekt momenteel bewijsmateriaal met betrekking tot deze beschuldigingen.

Qatargate. Wanneer begonnen de contacten met Qatar?

Zoals journalist Bar Peleg in Haaretz als eerste meldde, begon de Qatarese imagocampagne rond 2022, tijdens het WK voetbal dat in Qatar werd gehouden, toen Einhorn en Urich een internationale public relationscampagne voor Doha voerden. Netanyahu was destijds nog geen premier, maar leider van de oppositie.

Het doel van de boodschap: de positie van Qatar versterken ten koste van Egypte. Emir Al-Thani en president El-Sissi. Foto Reuters / AFP

Nadat Netanyahu weer aan de macht was gekomen, ging de campagne door. De advocaat van Urich betoogde dat zijn cliënt zich alleen bezighield met internationale berichtgeving en niet betrokken was bij pogingen om de Israëlische publieke opinie te beïnvloeden. De binnenlandse campagne begon volgens de onderzoekers pas na het bloedbad van 7 oktober en werd uitgevoerd door Feldstein en Einhorn.

Feldstein beweert dat Urich heeft deelgenomen. Einhorn heeft Urichs versie gesteund, hoewel de aanklagers zeggen dat bewijsmateriaal die bewering tegenspreekt.

Wist Feldstein dat hij voor Qatar werkte?

Feldstein heeft verklaard dat hij dacht te handelen namens het kabinet van de premier. Einhorn vertelde de onderzoekers dat Feldstein wist wie de financiering verzorgde. Bewijsmateriaal dat door de aanklagers is bekeken, maakt Feldsteins bewering echter minder geloofwaardig.

Heeft de Qatarese berichtgeving de veiligheid van Israël geschaad?

Deze vraag vormt de kern van Qatargate en zal bepalen of een eventuele aanklacht de ernstige beschuldiging van het schaden van de staatsveiligheid omvat.

Feldstein betoogt dat de pro-Qatar-berichten aansloten bij de standpunten van Netanyahu en Israël daarom niet in gevaar brachten. De berichten omvatten media-aanvallen op Egypte en zouden de positie van dat land als bemiddelaar hebben ondermijnd.

Einhorn vertelde de onderzoekers dat de boodschap niet overeenkwam met het officiële beleid van het kabinet van de premier. Een rapport van de Shin Bet, waarin wordt onderzocht of de Qatarese campagne de veiligheid van Israël heeft geschaad, is onlangs aan het Openbaar Ministerie overhandigd.

Juridisch antwoord

Advocaat Uri Korb, raadsman van Rosenfeld in de Bild-zaak, zei in een interview met de ynet-studio dat Feldsteins optreden in het Kan 11-programma 'It Will Be Good' "goede televisie was met een losse link naar de werkelijkheid".

"Feldstein misleidde Rosenfeld in realtime en beschuldigde hem later valselijk tijdens verhoren door de Shin Bet en de politie," zei Korb. "Feldstein heeft zelf toegegeven dat hij tijdens het verhoor heeft gelogen. De enige vraag is nu wanneer hij loog."