AP NEWS: Op de Olijfberg, waar Jezus bad, blijven monniken en nonnen olijven oogsten

De katholieke non Marie Benedicte oogst olijven in de tuin van haar klooster op de Olijfberg in Jeruzalem, 17 oktober. Foto AP

In oktober zijn monniken en nonnen druk bezig met het oogsten van olijven op de Olijfberg en in de tuin van Gethsemane. Volgens het Evangelie bracht Jezus daar de laatste nacht door voordat hij aan de andere kant van de vallei naar Jeruzalem werd gebracht om gekruisigd te worden, schrijft AP NEWS.

Al twee jaar lang werpt de oorlog tussen Israël en Hamas een schaduw over het Heilige Land. De honderden eeuwenoude olijfbomen hier schudden regelmatig door raketaanvallen op Israël.

Maar de oogst van dit jaar vond plaats terwijl er een wapenstilstandsovereenkomst werd bereikt, waardoor een vage hoop op vrede ontstond. Een vrede die olijftakken symboliseren sinds het Bijbelse verhaal over de duif die iemand terugbracht naar de ark van Noach om het einde van de zondvloed aan te kondigen.

"Het land is een geschenk en een teken van goddelijke aanwezigheid", zei dominee Diego Dalla Gassa, een franciscaan die verantwoordelijk was voor de oogst in de kluizenaarswoning naast Getsemane. Het woord Getsemane is afgeleid van het oude Aramese en Hebreeuwse woord "oliepers".

Voor Dalla Gassa en de andere, overwegend katholieke, gemeenschappen op de heuvel is het oogsten van olijven voor het maken van jam en olie geen zakelijke bezigheid, en ook niet in de eerste plaats een bron van inkomsten voor hun gemeenschappen. Het is eerder een vorm van gebed en eerbied.

"Bewaker zijn van heilige plaatsen betekent niet alleen dat je ze bewaakt, maar dat je ze ook beleeft, fysiek maar ook spiritueel", voegde hij eraan toe. "Het zijn de heilige plaatsen die ons bewaken."

Op een vroege ochtend verruilde Dalla Gassa zijn pij voor een T-shirt en een korte broek – weliswaar met een kruis van olijfhout om zijn nek – en ging naar de terrassen met uitzicht op de Oude Stad van Jeruzalem.

De felle zon scheen op de gouden koepel van de Al-Aqsa-moskee , die zichtbaar was boven de muren rondom de Tempelberg - de heiligste plaats voor het jodendom - en naast de klokkentorens van christelijke kerken.

Dalla Gassa en een aantal vrijwilligers, variërend van Israëlische Joden tot bezoekende Italiaanse politieagenten, plukten de zwarte en groene olijven met de hand en met kleine harkjes. Ze werden vervolgens in netten onder de bomen gelegd.

Nadat ze een kruiwagen hadden gevuld, zette Dalla Gassa oordopjes op en liet de luide, moderne pers ronken. Al snel vulde de geur van versgeperste groene olie de lucht. Er is wel 10 kilo olijven nodig om één liter extra vierge olie te maken.

Boven op de heuvel vanaf het Franciscaner klooster liep zuster Marie Benedicte tussen de olijfbomen, terwijl ze het geadopteerde poesje in haar armen hield dat ze "Petit Chat" had genoemd, wat in het Frans "kleine kat" betekent.

"Het is makkelijk om te bidden tijdens het plukken en de natuur is zo mooi", zei ze later, terwijl ze begon met oogsten. "Het is als een moment van retraite."

De Franse non woont al meer dan twintig jaar in het benedictijnenklooster dat eind 19e eeuw op de Olijfberg werd gesticht. Er wonen nog maar een half dozijn zusters, die hun dag vullen met een ritme van zestien uur werk, contemplatieve wandelingen in de tuin en gebed.

"Het is hier heel stil, heel eenvoudig", zegt zuster Colomba, die uit de Filipijnen komt en ervoor zorgt dat er altijd voldoende olijfolie in de kerklampen bij het tabernakel zit om ze brandend te houden.

Vers geooste olyven worden geperst in de Franciskaanse kluisternaarswoning. Foto AP

Olijfbomen zijn een essentiële teelt in dit woestijngebied, waar ze al millennia groeien. Al tientallen jaren vormen ze het middelpunt van soms gewelddadige landconflicten tussen Palestijnen en enkele Joodse kolonisten op de Westelijke Jordaanoever. Israël bezette het gebied tijdens de oorlog van 1967, samen met Oost-Jeruzalem, waar de Olijfberg ligt.

De gemeenten op de heuvel hebben geen commerciële productie en wijden het overgrote deel van de olie aan eigen gebruik, zowel in de keuken als voor sacramenten. Veel christenen gebruiken olie, gezegend door geestelijken tijdens een jaarlijkse Chrismamis, voor rituelen variërend van ziekenzalving tot het inzegenen van gedoopten en nieuwe altaren.

Voor de religieuze broeders en zusters die tussen deze bomen leven, is de oogst op zich al een spirituele en symbolische ervaring.

"Bij het plukken van de olijven leren we hoe we geplukt worden. We gaan op zoek naar die laatste olijf – dat is wat God met ons doet, zelfs met degenen die wat moeilijker te bereiken zijn", zei Dalla Gassa.

Terwijl hij een dikke, groene olijf tussen zijn vingers kneep, sprak hij ook over de opoffering die gepaard gaat met het vervullen van iemands roeping van liefde voor God en de naaste.

"De olijf is pas goed als hij geperst is. Voor ons geldt hetzelfde", zei Dalla Gassa.

De vrijwilligers die dit jaar de oogst binnenhalen, beleven net zo veel van de overweldigende ervaring als van de stoffige, hete werkdagen.

"De tuin is heel bijzonder. Hij is vol spiritualiteit en heiligheid", zei Ilana Peer-Goldin, die onlangs Dalla Gassa hielp met de oogst. Als Israëlische, opgegroeid in Jeruzalem, put ze inspiratie uit joodse, katholieke en boeddhistische gebruiken.

Teresa Penta, afkomstig uit Puglia, Italië — een van de belangrijkste olijventeeltgebieden in het Middellandse Zeegebied — heeft 13 jaar doorgebracht in de kluizenaarswoning naast Gethsemane.

"Deze plek heeft een eeuwige charme", zei ze.

De moderne olijfpers bestaat pas een paar jaar. Ze zei dat het een speciale betekenis toevoegde en Getsemane zijn oorspronkelijke functie teruggaf.

De oogst van dit jaar was mager vanwege de droogte en de felle voorjaarswinden die de bloesems beschadigden. Toch hebben andere gemeenten hun olijven naar het klooster van Latrun gestuurd om te worden verwerkt, ongeveer halverwege Jeruzalem en Tel Aviv.

De trappistenmonniken van Latrun hebben ook olijfbomen en wijngaarden, maar duizenden daarvan werden dit voorjaar door een verwoestende brand verwoest .

Terwijl hij in zijn zwart-witte habijt naar de olijfpers buiten de abdijkerk liep, zei broeder Athanase dat de olie- en wijnproductie de broeders helpt hun brood te verdienen . Maar voor de contemplatieve religieuzen is het einddoel anders.

"Om de lege ruimte te creëren terwijl je met repetitieve gebaren werkt, om volledig beschikbaar te zijn voor onze Heer, Jezus Christus," zei hij. "Het is een leven dat volledig ontvangen moet worden."