Israel Democracy Institute: Dat Israël zich terugtrekt uit het VN-klimaatakkoord zou een zware klap voor de economie kunnen betekenen

Foto Reuters

De Israëlische economie en de Amerikaanse economie verschillen enorm van elkaar, en als Israël zich, zoals momenteel door Israëlische leiders wordt overwogen, terugtrekt uit het Klimaatakkoord van Parijs, kan dit ernstige economische schade veroorzaken, schrijft het Israel Democracy Institute.

Israël is een kleine, open economie en het aandeel van de buitenlandse handel (export en import) bedraagt ​​ongeveer 54% van het bbp. Zonder handel in goederen en diensten met de rest van de wereld zou de Israëlische economie niet kunnen floreren en groeien. Volgens gegevens van de OESO is een meerderheid van de Israëlische bevolking (63%) van mening dat de overheid onvoldoende doet om de klimaatverandering aan te pakken.

Israël voert zelfs de lijst aan van OESO-landen waar de bevolking vindt dat de overheid onvoldoende doet op het gebied van klimaat. Bovendien bleek uit een enquête van het Israel Democracy Institute uit november 2025 dat 68% van de bevolking vindt dat de Israëlische overheid zich moet voorbereiden op de gevolgen van de opwarming van de aarde. Uit het onderzoek blijkt ook dat er brede overeenstemming bestaat over de kwestie: 67% van de rechtse kiezers is het daarmee eens, net als ongeveer 87% van de linkse kiezers – in Israël is de klimaatkwestie zelfs buiten de politieke polarisatie gebleven.

Hoewel Israëls toetreding tot het Klimaatakkoord van Parijs in 2016 de wereld misschien niet heeft gered van de klimaatcrisis, heeft het de groei van de Israëlische export wel aanzienlijk gestimuleerd, dankzij de naleving van de normen die onze klanten in het buitenland stellen.

Dit geldt met name voor Europa, Israëls belangrijkste handelspartner, waar ongeveer een derde van de Israëlische goederen naartoe gaat, vergeleken met ongeveer 31% naar Noord- en Zuid-Amerika en ongeveer 22% naar Azië. Israëls terugtrekking uit het akkoord brengt verschillende grote economische bedreigingen met zich mee:

Ten eerste zou het de Israëlische goederenexport naar Europa schaden, wat neerkomt op een verlies van ongeveer een derde van de export.

Ten tweede zou het investeringen in Israëlische bedrijven schaden, omdat ze niet voldoen aan de ESG-normen die internationale institutionele beleggers eisen.

Ten derde zou het de mogelijkheden van bedrijven en onderzoeksinstellingen om subsidies te verkrijgen en deel te nemen aan Europese programma's zoals Horizon, waarvan de voorwaarden voor deelname onder andere convergentie naar netto nul broeikasgasemissies omvatten, schaden.

Ten vierde bestaat het risico dat Europa de in Israël ingevoerde koolstofbelasting niet erkent en deze niet verrekent met de grensheffing die in Europa wordt geheven (Carbon Border Adjustment Mechanism - CBAM). Hierdoor zouden de exportkosten naar Europa stijgen en zou de concurrentiepositie van Israëlische exporteurs dubbel worden geschaad: ze zouden niet voldoen aan de normen die nodig zijn om met Europa te handelen en zouden bovendien een belasting moeten betalen bij binnenkomst op het continent.

De verklaring voor deze grote bedreiging ligt in de Richtlijn inzake duurzaamheidsrapportage van bedrijven (CSRD) – een richtlijn van de Europese Unie die geleidelijk van kracht is geworden vanaf het fiscale jaar 2024. Deze verordening verplicht bedrijven om op een gestructureerde, transparante en gecontroleerde manier te rapporteren over hoe zij risico's en effecten met betrekking tot milieu, maatschappij en goed bestuur (ESG) beheren. In de klimaatcontext ligt de nadruk op een commitment aan een proces voor emissiereductie.

Deze rapportageverplichting geldt vanaf dit jaar (2026) ook voor middelgrote bedrijven en vanaf 2028 voor kleine beursgenoteerde bedrijven en voor bedrijven buiten de EU met substantiële bedrijfsactiviteiten in Europa.

Om uniforme ESG-rapportage mogelijk te maken, heeft de EU in 2020 de Europese taxonomie (EU-taxonomieverordening) geïntroduceerd. Deze taxonomie brengt de meeste economische activiteiten in kaart op basis van hun bijdrage aan milieudoelstellingen (met name met betrekking tot de uitstoot van broeikasgassen).

Dit stelt investeerders in staat om te beoordelen in hoeverre de bedrijven waarin ze investeren voldoen aan de vereiste normen en om greenwashing te voorkomen. In de Israëlische context vormt dit een reële bedreiging, aangezien grote investeringsfondsen – zoals het Noorse fonds, met een geschat investeringsvolume van ongeveer 2,2 biljoen dollar – hun investeringen in Israëlische bedrijven al hebben teruggeschroefd, omdat deze volgens hen niet aan de ESG-normen voldoen.

Zo heeft het Noorse fonds volgens diverse berichten zijn investeringen in Israël teruggebracht van 65 bedrijven begin 2025 tot ongeveer 44 bedrijven nu. Het is belangrijk te benadrukken dat deze dreiging van het verlies van buitenlandse investeerders relevant is voor alle bedrijven in Israël, niet alleen voor exporteurs naar Europa.

Bedrijven die niet aan de vereiste normen voldoen, kunnen enerzijds te maken krijgen met desinvestering door Europese institutionele beleggers die niet langer in hen kunnen investeren als ze niet aan de norm voldoen; en anderzijds kunnen ze ook deals verliezen met klanten in Europa en daarbuiten, die zullen aarzelen om hen in hun toeleveringsketens op te nemen.

We mogen de invloed van Europa op de Israëlische economie niet onderschatten. Zonder duidelijke richtlijnen van de Israëlische overheid, toezichthouders en wetgevers zullen Israëlische bedrijven in een impasse terechtkomen wanneer blijkt dat ze niet langer kunnen deelnemen aan aanbestedingen of internationale samenwerkingen, geen subsidies kunnen winnen, geen deals kunnen sluiten of Europees kapitaal kunnen aantrekken, omdat ze niet aan de vereiste normen voldoen.

Dit zou ernstige schade toebrengen aan het concurrentievermogen van de economie en aan de Israëlische economie als geheel. Een vertraging en mogelijk zelfs een daling van de export en de economische groei zou ook leiden tot een afname van de staatsbelastinginkomsten en een achteruitgang van de levensstandaard van de Israëlische burgers.

Naarmate de Europese regelgeving zich uitbreidt, zullen bedrijven en buitenlandse investeerders hun eisen aanscherpen, waardoor het risico toeneemt dat de schade aan de Israëlische export een onomkeerbare trend wordt.

Iedere ondernemer begrijpt hoe moeilijk het is om een ​​klant die het vertrouwen heeft verloren of een investeerder die is vertrokken terug te winnen – en hoe veel gemakkelijker en goedkoper het is om te investeren in het behoud van deze klanten.