Israëliërs die voor Pesach naar het buitenland wilden vliegen, volgden een omgekeerde Exodusroute door Egypte

Mensen steken de grens over naar Egypte via de grensovergang Taba. Foto Times of Israel

Zalmy Mochkin, een 36-jarige chef-kok en kunstenaar uit Israël, had een ogenschijnlijk perfecte klus voor Pesach te pakken: hij zou koken voor een Amerikaans gezin van 21 personen dat de feestdagen in de noordelijke stad Safed wilde doorbrengen, schrijft Times of Israel.

Maar toen vielen Israël en de Verenigde Staten Iran aan op 28 februari, en Hezbollah mengde zich twee dagen later in de oorlog, waardoor Safed in de vuurlinie kwam te liggen. Als Mochkin zijn baan wilde behouden, moest hij naar de Verenigde Staten.

De oorlog had het vliegverkeer grotendeels lamgelegd. De meeste luchtvaartmaatschappijen hadden hun vluchten naar Israël volledig gestaakt en El Al ondervond ernstige beperkingen die de frequentie en het aantal vertrekken beperkten. Iraanse raketten zorgden er zelfs voor dat de vluchten die wel volgens schema verliepen, werden geannuleerd.

Begin deze maand stapte Mochkin op een bus naar de zuidelijke stad Eilat, waarna hij in een busje drie uur later naar de internationale luchthaven van Sharm el Sheikh werd gebracht. Voor hem, en talloze anderen, zou de weg naar de herdenking van de ontsnapping van de Israëlieten uit Egypte, duizenden jaren geleden, vandaag de dag door Egypte lopen.

Mochkin vertelde dat iedereen aan wie hij zijn verhaal vertelde, grappen maakte over zijn deelname aan een soort omgekeerde Exodus. Maar hij ziet het zelf niet zo.

"Mijn gedachtegang bij dit alles was zoiets van: 'Dit ben ik die reist. Dit is niet alsof ik naar Egypte ga'", zei hij.

Hij is wellicht in de minderheid. Op sociale media en in gesprekken hebben Israëliërs en Joden over de hele wereld de ironie opgemerkt van het verkrijgen van vrijheid tijdens Pesach door naar Egypte te gaan.

Een parodie op diverse Pesach-sederliederen van het Israëlische theatergezelschap Tziporela begint met een simpele aanpassing: in plaats van God te prijzen voor het leiden van de Joden "uit Egypte", zingt de groep over een uittocht "door Egypte" – waarna ze via Griekenland naar Phuket in Thailand reizen.

In de dagen voorafgaand aan de feestdag stonden er lange rijen reizigers bij de grensovergang van Taba, die zich tot ver in Israël uitstrekten, vooral omdat een alternatieve vluchtroute via Jordanië te maken kreeg met annuleringen.

Dit is een door het ministerie van Buitenlandse Zaken aanbevolen route, hoewel er momenteel geen vervoer over land via Taba wordt geregeld.

Sommigen maakten op diverse sociale media grappen over de "40 jaar lange rijen", een verwijzing naar de 40 jaar die de oude Israëlieten in de woestijn moesten wachten na de uittocht uit Egypte.

"Om alvast in de Pesachstemming te komen, hebben we nog een keer de uittocht uit Egypte gemaakt (geen lachende gezichten op de foto's uit Egypte)", schreef rabbijn Raleigh Resnick uit Pleasanton, Californië, op Facebook, samen met een foto van zijn gezin. "Het was een lange tocht (37 uur van deur tot deur!), maar we zijn, Godzijdank, veilig thuis en kijken ernaar uit om een ​​vreugdevol Pesachfeest samen met onze familie en gemeenschap te vieren."

Cindy Seni, een social media-consultant die in 2023 te zien was in de Netflix-realityshow "Jewish Matchmaking", deed een soortgelijke observatie – ook al was zij een van de weinigen die dezelfde route aflegde als de oude Israëlieten.

"Dit jaar verliet ik Egypte, zwierf ik door de Sinaï om in Israël aan te komen, en ging daarna door naar Jeruzalem," deelde Seni op Facebook. "Noem een ​​meer Bijbelse reis. Ik wacht wel. Ga met me mee op mijn moderne uittocht."

Exterieurfoto van de luchthaven van Sharm el Sheikh in Egypte. Foto JTA

De dramatische omwenteling in de reissituatie in Israël heeft meer dan alleen grappen teweeggebracht. Sommigen worstelen met de vraag wat het betekent dat een kernverhaal uit de Joodse geschiedenis dit jaar op zijn kop is gezet.

“De symboliek is bijna te treffend om te negeren. De plek die ooit onze onderdrukking vertegenwoordigde, is nu een doorgangspunt. De weg naar verlossing wordt in omgekeerde richting afgelegd vanwege de oorlog,” schreef Ariel Leah Gold, een immigrant uit Oakland, Californië, die in Israël woont en schrijft onder de naam This Israel Life.

“De Joodse geschiedenis is nooit eenvoudig. We verlieten Egypte om een ​​volk te worden, zwierven rond, keerden terug, werden verbannen en kwamen weer thuis”, voegde ze eraan toe. “Vandaag de dag hebben we een staat, een leger en soevereiniteit, en toch leven we nog steeds in een tijd van sirenes en onzekerheid. Aan de vooravond van de feestdag die de vrijheid viert, is de ironie schrijnend.”

In WhatsApp-groepen voor mensen die Israël verlaten, hebben honderden mensen hun ervaringen met de uitreis gedeeld en tips gegeven over gedeelde busjes, contante kosten en welke e-simkaarten de grens oversteken. Facebookgroepen die normaal gesproken bedoeld zijn voor discussies over koosjer eten, zijn ondertussen ook van het onderwerp afgeweken en gebruiken nu vragen en advies over hoe de reis zo goed mogelijk te laten verlopen.

Israëliërs staan ​​in de rij om de grensovergang Taba met Egypte over te steken, nabij de zuidelijke stad Eilat, 25 maart 2026. Foto Sociale media via ToI

Hoewel een veelgelezen open brief van vorige maand waarschuwde dat de overtocht voor vrouwen een beproeving kon zijn, en sommige reizigers melding hebben gemaakt van afpersing voor onverwachte kosten, zeggen de meesten die de ongebruikelijke reis hebben ondernomen dat het goed is verlopen, zij het na een slopende reisdag.

In totaal bracht Mochkin 12 uur door in Egypte, voordat hij doorvloog naar Turkije en New York, om uiteindelijk zijn eindbestemming in Californië te bereiken.

Hij vertelde dat hem gevraagd was zijn kunstportfolio te openen om aan te tonen dat hij geen "Israëlische propaganda" verspreidde. (Een van zijn schilderijen beeldt de overleden Chabad-rabbijn Menachem Mendel Schneerson af.) Hij zei ook dat hij, terwijl hij en zijn groep buiten de luchthaven van Sharm el Sheikh moesten wachten op hun vlucht, zag hoe een Joodse man van middelbare leeftijd, die geen Engels sprak, werd lastiggevallen door een groep Egyptenaren.

Hij zei dat hij nooit bang was geweest, maar zich wel overweldigd voelde – zozeer zelfs dat hij bij aankomst in Turkije zijn schilderijen in het vliegtuig vergat. Gelukkig kon hij ze nog ophalen voordat hij zijn aansluitende vlucht nam.

"Het voelde als een behoorlijk serieuze reis, zonder ook maar één saai moment," aldus Mochkin.