KAN NEWS: De Israëlisch-Libanon-overeenkomst fantaseert over vrede, maar de realiteit ter plaatse zal uitwijzen of die er wel komt

Dit keer een gezamenlijke foto, van de ondertekening van de overeenkomst gisteren in Washington. Foto AP

De overeenkomst die vanavond tussen Israël en Libanon is ondertekend na vijf onderhandelingsrondes, biedt veel hoop. Hoop dat Libanon de crisis te boven komt die het land dreigde te laten instorten; hoop dat Hezbollah daadwerkelijk zal ontwapenen en dat Libanon de geldstromen naar de terroristische organisatie zal stoppen; hoop dat de dreiging voor de noordelijke gemeenschappen zal worden weggenomen; en hoop op de totstandkoming van een vredesakkoord tussen beide landen, schrijft Gili Cohen.

Een hoge Israëlische functionaris die bij de onderhandelingen betrokken was, lichtte gisteravond de voordelen – in de ogen van de leiding in Jeruzalem, uiteraard – van de overeenkomst toe. Het belangrijkste voordeel is de Israëlische legitimiteit om in de veiligheidszone te blijven – totdat Hezbollah is ontmanteld. Hoewel de overeenkomst in beide gebieden een terugtrekking vereist van de plekken waar tot voor kort IDF-troepen actief waren, zijn er, althans volgens de hoge Israëlische functionaris, geen tijdschema's voor de voortzetting van de terugtrekking. Het hele proces hangt grotendeels af van de prestaties – een voorwaarde die de regering-Trump graag stelt – van het Libanese leger.

Israël is zeer verheugd dat Hezbollah en haar terroristische activiteiten voor het eerst expliciet in de ondertekeningstekst worden genoemd. Dit is niet slechts een kwestie van terminologie, leggen ze me uit, maar een Libanese erkenning van de realiteit – na jaren waarin Libanon werd gecontroleerd door de terroristische organisatie. Maar als je de woorden nauwkeurig wilt tellen, is er nog een interessante ontwikkeling: de terugkeer van het woord 'vrede'. Het wordt elf keer genoemd in de ondertekeningstekst, samen met een andere belangrijke verklaring dat er geen staat van oorlog is tussen Israël en Libanon. De Amerikaanse president noemt zichzelf een 'vredestichter'. Na bijna drie jaar onafgebroken oorlog blijkt dat het ook mogelijk is om over vrede te praten, en niet alleen over het aanhouden van de vinger aan de trekker.

Ondanks het optimisme en het "vreedzame" discours rond de overeenkomst, zijn er nog verschillende zaken die in het algemene plaatje verduidelijkt moeten worden. Het is onduidelijk wanneer de proefimplementatie in de praktijk van start zal gaan, aangezien het Amerikaanse leger eerst het Libanese leger moet trainen en Israël eerst bepaalde ondergrondse infrastructuur in Libanon wil vernietigen.

Het succes van de actie hangt vrijwel volledig af van de wil van Libanon – en van nauwe Amerikaanse betrokkenheid. Gisteravond werd ook besloten om (voor de zoveelste keer) een mechanisme in te stellen voor militaire coördinatie tussen de partijen en voor de uitvoering van de raamovereenkomst. De vorm waarin dit mechanisme zal functioneren, en met name de mate van effectiviteit, zal bepalen of de actie wordt voortgezet.

Gisteren moest ik onwillekeurig denken aan twee andere foto's van de ondertekening van een overeenkomst. De ene was van bijna vier jaar geleden, de overeenkomst over de maritieme grens met Libanon. Destijds, in oktober 2022, waren de partijen het er zelfs niet over eens om hetzelfde document gezamenlijk te ondertekenen. De Israëlische kant ondertekende de tekst en gaf deze, net als de Libanese kant, over aan de Amerikaanse bemiddelaar Amos Hochstein. Er was geen sprake van een gezamenlijke foto, ondanks de uren die ze in een tent in Naqoura hadden doorgebracht.

Gisteravond was het compleet anders. Gezamenlijke verklaringen van de Libanese en Israëlische regeringen zijn niet langer een groot evenement. Maar de lof (voor de camera's!) die de Israëlische ambassadeur Yechiel Leiter uitte over zijn Libanese collega, ambassadeur Nada Meoud, die volgens hem als een leeuwin had gevochten, laat de diepte van de verandering zien. Niet alleen in wat er tijdens de onderhandelingen is gebeurd, maar ook in de reacties.

De kloof tussen de reactie van de toenmalige oppositieleider Netanyahu, die sprak van een historische overgaveovereenkomst, en de reactie van de oppositie nu, is enorm. Op dit moment is Avigdor Lieberman de enige die heeft gereageerd. Hij verwelkomde de ondertekening, maar stelde dat "zolang Hezbollah bestaat en elke dag sterker wordt, het volgende conflict slechts een kwestie van tijd is, ondanks de overeenkomst."

En er is nog een overeenkomst getekend die de afgelopen dagen een afspiegeling is van wat er gisteren gebeurde bij het ministerie van Buitenlandse Zaken in Washington, namelijk de overeenkomst met Iran. Het iconische beeld uit Luzern van de Amerikaanse vicepresident J.D. Vance, zittend met een laptop op zijn schoot, boven hem Jared Kushner en naast hem de premier van Qatar, Al-Thani, die de definitieve formulering corrigeert of dicteert, is zo anders. In dezelfde overeenkomst werd immers afgesproken om een ​​nieuwe coördinatiecel op te richten, ditmaal met Iran en Pakistan, om schendingen van het staakt-het-vuren tussen Libanon en Israël te onderzoeken. Hoe rijmt dit met de terugtrekking van buitenlandse landen uit Libanon? Helemaal niet.

Het weerspiegelt ook een andere kloof binnen de Verenigde Staten. Tussen het kamp van Rubio, die als pro-Israëlisch wordt beschouwd en een goede vriend is van Ron Dermer, de ervaren senator uit Florida, en het kamp van J.D. Vance, de schrijver met een conservatief-separatistische inslag, die pas in 2021 zijn politieke carrière begon in de race om een ​​zetel in het Capitool. Zijn toespraak van vorige week in het Witte Huis, waarin hij de vermeende vriendjespolitiek van het Israëlische kabinet aan de kaak stelde, is moeilijk te vergeten. Vance en Rubio worden beschouwd als de belangrijkste kandidaten om de Republikeinse Partij van Trump over te nemen bij de volgende verkiezingen in 2028. Raad eens wie Israël zal steunen.