Rabin Medisch Centrum: onderzoek van team van artsen dat een getrainde therapiehond bij de revalidatie van bepaalde patiënten hun herstelresultaten verbeterd

Foto: Rabin Medisch Centrum

In het Rabin Medical Center (RMC) onderzoekt een team van artsen of "hondengeneeskunde" meer kan doen dan alleen de stemming verbeteren, aldus het persbericht. Ze stellen een serieuze medische vraag: hoe kan de inzet van een getrainde therapiehond bij de revalidatie van bepaalde patiënten hun herstelresultaten verbeteren?

Het klinisch onderzoek, uitgevoerd op de afdeling neurologie, onderzoekt specifiek de impact van de inzet van een getrainde therapiehond bij de revalidatie van patiënten in de acute fase na een beroerte. Dit onderzoek zou ook relevant kunnen zijn voor patiënten met andere uitdagingen. De onderzoekers evalueren of de combinatie van standaard fysiotherapie met gestructureerde sessies met een therapiehond de revalidatieresultaten kan verbeteren.

De vooruitgang van de patiënt wordt beoordeeld aan de hand van objectieve, op fysiotherapie gebaseerde klinische metingen, zoals de gestandaardiseerde zesminutenlooptest, en interviews met de deelnemer waarin motivatie, medewerking aan de therapie, betrokkenheid bij de revalidatie en stemming worden onderzocht.

De gestandaardiseerde zesminutenlooptest meet de maximale afstand die een persoon in zes minuten op een vlakke ondergrond kan afleggen, samen met aanvullende klinische evaluaties.

Het onderzoeksprotocol is ontwikkeld en wordt geleid door hoofdverpleegkundige Keren Matry, fysiotherapeuten Shlomi Shochat en Yuval Levinsky, en in samenwerking met dr. Yonatan Naftali, een senior arts op de afdeling neurologie.

Keren Matry. Foto: Maayan Hoffman

Het onderzoek komt op een cruciaal moment. Sinds 7 oktober 2023 is het aantal patiënten dat fysieke revalidatie nodig heeft sterk gestegen. Het bouwt ook voort op vier jaar van een uniek programma met honden in de diergeneeskunde in het ziekenhuis, een initiatief dat het personeel heeft doen geloven dat deze dieren mogelijk een positieve invloed kunnen hebben op de zorgverlening.

Tijdens een bezoek in de vroege ochtend aan RMC zie je Matry en haar therapiehond Teddy door de gangen lopen. Bij elke stap draaien patiënten in de gangen hun hoofd om, kijken ze op en glimlachen. De aanwezigheid van de hond is direct voelbaar.

Teddy is niet wat de meeste mensen zich voorstellen bij een standaard therapiehond. Hij is een klein, harig bastaardhondje met een wild kwispelende staart en kleine pootjes waarmee hij over de vloer huppelt.

Matry herinnert zich het verhaal van een soldaat die in de oorlog een oog verloor. Een raket trof zijn hoofd toen hij een collega probeerde te beschermen die uiteindelijk om het leven kwam. Na afloop weigerde de soldaat te praten. Toen kwam Teddy hem opzoeken. Er veranderde iets, herinnert Matry zich. De soldaat opende zich, begon te huilen en sprak met Teddy. Aan het einde van het bezoek zette hij zijn baret van de Givati ​​Brigade op de kop van de hond.

In een ander geval lag een soldaat die geïntubeerd was en hersenschade had opgelopen, bewusteloos in zijn ziekenhuisbed. Matry bracht Teddy naar zijn bed. Ze bedekte het bed met een laken en liet de hond erop springen. Daarna pakte ze de hand van de soldaat en aaide Teddy er zachtjes mee. De soldaat opende zijn ogen en probeerde de bewegingen te volgen.

Foto: Rabin Medisch Centrum

"Dit gaf het gezin zoveel hoop," zei Matry.

Die soldaat is nu aan het revalideren.

In een ander geval wilde een overlevende van Nova zijn ziekenhuisbed niet verlaten. Maar toen hij hoorde dat Teddy beneden was, besloot hij hem te bezoeken.

Matry zei dat de aanwezigheid van de hond mensen helpt zich open te stellen.

'Hij oordeelt niet over hen,' zei ze.

In een ander geval, dat niets met de oorlog te maken had, kreeg een jonge vrouw die bij een auto-ongeluk betrokken was geweest zuurstof via haar neus toegediend. De artsen wilden de neussonde verwijderen, maar ze geloofde niet dat ze zelfstandig kon ademen. Matry bracht Teddy binnen en samen begonnen ze op het bed van de patiënt te spelen. Langzaam draaide Matry de zuurstoftoevoer terug tot deze helemaal werd uitgeschakeld. Na vijftien minuten vertelde ze de patiënt dat ze zelfstandig had geademd. Dat besef gaf de patiënt het vertrouwen om door te gaan.

Therapiehonden worden vaak ingezet om patiënten met psychische aandoeningen, met name posttraumatische stressstoornis, te ondersteunen. Bij RMC bestaat echter een uniek programma in Israël, dat wereldwijd zeldzaam is. Therapiehonden worden ingezet op reguliere ziekenhuisafdelingen om patiënten in uiteenlopende medische omgevingen te ondersteunen. Denk hierbij aan de intensive care, geriatrie en, heel vaak, neurologie.

Veel ziekenhuizen vermijden dergelijke programma's vanwege zorgen over bacteriën en infecties. Om het veilig te laten verlopen, wast Matry Teddy en zijn zus Yuli – die ook als therapiehond werkt – met shampoo telkens wanneer ze in het ziekenhuis komen. Ze legt een schoon laken over het bed van een patiënt voordat Teddy erop springt. Ze desinfecteert de handen van de patiënt met antibacteriële gel voor en na elk contact.

Omdat Matry een gediplomeerde verpleegkundige is, kan ze controleren op allergieën of andere mogelijke medische complicaties en zorgvuldig selecteren met welke patiënten de honden in contact komen.

Het programma met medische speurhonden begon zes jaar geleden in het ziekenhuis, en Matry sloot zich er vier jaar geleden bij aan. Ze traint de honden zelf. Aanvankelijk richtte het zich op de geriatrie, maar al snel werd het uitgebreid naar andere afdelingen. Teddy was Matry's eigen huisdier voordat hij werd opgeleid, en hij woont nog steeds bij haar als huishond. Een paar jaar geleden redde ze Yuli en trainde haar ook.

Foto: Rabin Medisch Centrum

Tegenwoordig is de therapie volledig geïntegreerd in de ziekenhuiszorg. Artsen en verpleegkundigen kunnen Teddy of Yuli aanvragen via het ziekenhuissysteem, waarna Matry, na het patiëntendossier te hebben bekeken, de behandeling uitvoert.

Volgens Matry is "Teddy beter dan een medicijn van een dokter of een verpleegkundige."

Ze legde uit dat wanneer een hond in de buurt van een patiënt wordt geplaatst en de patiënt ermee interacteert, het oxytocinegehalte stijgt en de stresshormonen dalen. Dit effect is wetenschappelijk aangetoond in studies die buiten Israël zijn uitgevoerd.

Er is ook steeds meer onderzoek dat de therapeutische impact van honden ondersteunt.

Een onderzoek dat vorig jaar in het tijdschrift Neurology werd gepubliceerd, toonde bijvoorbeeld een gemiddelde afname van 43% in de frequentie van epileptische aanvallen gedurende 28 dagen bij personen die waren gekoppeld aan aanvalshonden, vergeleken met personen die dat niet waren.

Een ander artikel, gepubliceerd in het International Journal of Environmental Research and Public Health, analyseerde 17 onderzoeken met honden en concludeerde dat therapie met behulp van dieren bij diverse neurologische aandoeningen aanzienlijke voordelen biedt. Deze voordelen varieerden van verbeteringen in motorische en fysieke vaardigheden tot verbeteringen in de mentale en gedragsmatige gezondheid.

"Conclusie: Deze systematische review biedt ergotherapeuten bewijs voor het gebruik van op activiteiten gebaseerde dierondersteunde therapie als een nieuw interventiegebied dat andere therapieën kan aanvullen en voordelen kan opleveren voor verschillende doelgroepen," schreven de auteurs.

Dr. Mark Hellmann, senior neuroloog en hoofd van de Neuroimmunologiekliniek van RMC, zei dat formeel onderzoek aantoont dat interactie met honden patiënten een alternatief communicatiekanaal kan bieden.

"Er is zeker veel onderzoek gedaan naar autisme en het gebruik van dieren bij mensen met autisme, waarbij de verbinding met een dier veel gemakkelijker tot stand komt dan met een mens," aldus Hellmann.

Dokter Hellman. Foto: Maayan Hoffman

Hij legde uit dat wanneer patiënten neurologische aandoeningen hebben die hun vermogen om te reageren en te interageren beïnvloeden, de aanwezigheid van een hond hen kan helpen effectiever te reageren.

Diezelfde ochtend bezochten Hellmann en Matry in het RMC een man die onlangs een beroerte aan zijn linkerkant had gehad, waardoor hij moeite had zijn rechterbeen te bewegen. Matry legde een stukje hondenvoer in de hand van de patiënt en vroeg hem Teddy te voeren. Aanvankelijk lukte dat niet, of het voer gleed uit zijn handen. Toch bleef de man vastberaden en glimlachte hij de hele tijd. Uiteindelijk lukte het hem.

"Dieren hebben zintuigen die wij niet hebben," zei Hellmann. "Er zijn allerlei ziekten, zoals epilepsie en andere, waarbij er subtiele dingen met een patiënt gebeuren, en een hond kan via zijn zintuigen dingen detecteren die wij niet zouden kunnen detecteren. ... Dieren kunnen gebieden stimuleren die mensen niet kunnen bereiken en daardoor de revalidatie verbeteren en versnellen."

Hellmann voegde eraan toe dat honden ook emotioneel het revalidatieproces kunnen versnellen. Hij zei dat ze van onschatbare waarde kunnen zijn in de directe nasleep van een traumatische ervaring, omdat ze de kans op het ontwikkelen van een posttraumatische stressstoornis verkleinen.

"Na een traumatische gebeurtenis kan een soldaat in acute stress verkeren, en artsen of verpleegkundigen kunnen hem dan misschien niet goed inschatten. Als de hond erbij is, vraag je de soldaat om niet met de verpleegkundige of artsen te praten, maar met de hond," aldus Hellmann. "Alleen al door in de ogen van de hond te kijken, ontstaat er een chemische reactie tussen mens en hond die die drempel kan doorbreken en ervoor kan zorgen dat dingen naar boven komen."

Teddy en Yuli werken hard. Matry vertelde dat ze ze soms thuis moet houden als ze zich niet lekker voelen, of ze uit situaties moet halen als ze te moe worden. Net zoals honden de positieve emoties van de mensen om hen heen absorberen, nemen ze ook de emoties over van de patiënten die ze verzorgen. Aan het einde van de dag kunnen ze uitgeput zijn.

"Honden zijn onze spiegel," zei Matry.

Het onderzoeksteam, dat zich richt op patiënten met een beroerte, zal naar verwachting over ongeveer een jaar worden afgerond. Het team hoopt de bevindingen te publiceren en formele erkenning te krijgen voor het programma binnen de betreffende afdeling.

Tegelijkertijd zijn er plannen om het programma verder uit te breiden binnen RMC.

"Er zouden meer honden op dit gebied moeten zijn, en ook meer in het ziekenhuis," zei Matry. "Elke afdeling zou zo'n hond moeten hebben."